Dzi艣 ju偶 chyba wszyscy, co maj膮 jakikolwiek kontakt z rynkami finansowymi, s艂yszeli o ETF, czyli Exchange Traded Fund. Za艂o偶enie by艂o genialne w swojej prostocie — stworzy膰 fundusz inwestycyjny, kt贸ry nie b臋dzie stara艂 si臋 walczy膰 z rynkiem, tylko go na艣ladowa膰. Ma to sens, poniewa偶 na przestrzeni lat, wi臋kszo艣膰 funduszy inwestycyjnych aktywnie zarz膮dzanych przez specjalist贸w przegrywa z rynkiem. Zatem kupienie na przyk艂ad koszyka sp贸艂ek wchodz膮cych do indeksu WIG20, tak by replikowa膰 ten indeks, daje nam bardzo du偶膮 szans臋 na pobicie wi臋kszo艣ci aktywnie zarz膮dzanych funduszy inwestycyjnych na rynku. Koncepcja prosta, jej realizacja w praktyce jest jednak trudna, a dla wi臋kszo艣ci inwestor贸w indywidualnych wr臋cz bardzo trudna lub niemo偶liwa cho膰by z powodu niewystarczaj膮cego kapita艂u.

ETF zachowuje zalety klasycznego funduszu inwestycyjnego, czyli dysponuj膮c niewielkim kapita艂em, inwestor ma 艂atwy dost臋p do szerokiej dywersyfikacji na rynku i jest zwolniony z podejmowania samodzielnych decyzji inwestycyjnych. Usuwa jednak wiele bol膮czek jakie trapi膮 klasyczne fundusze inwestycyjne.

Koncepcja ETF pozwala, przynajmniej w teorii, zast膮pi膰 specjalist臋 aktywnie zarz膮dzaj膮cego portfelem funduszu przez komputer — w ko艅cu chodzi o mechaniczn膮 replikacj臋, czyli na艣ladowanie indeksu gie艂dowego. Dodatkowo ETF jest dost臋pny w obrocie gie艂dowym jak zwyk艂a akcja, kt贸r膮 mo偶na kupi膰 i sprzeda膰 w dowolnym momencie podczas sesji. To wszystko za艣 pozwala znacz膮co obni偶y膰 koszty funduszu, w efekcie dostarczaj膮c lepszy wynik inwestorowi.

Niestety wraz z rozwojem rynku ETF, powsta艂o z czasem wiele produkt贸w, kt贸re poza opakowaniem nie maj膮 wiele wsp贸lnego z oryginaln膮 koncepcj膮 tego typu funduszy. Niewiedza mo偶e jednak sporo kosztowa膰, je艣li mamy w g艂owie tylko prosty obraz, przedstawiaj膮cy ETF jako produkt tani i bezpieczny. W tym odcinku wszystko postaram si臋 wyja艣ni膰 w przyst臋pny spos贸b.

OGRANICZONY DOST臉P DO NIEKT脫RYCH ETF Na skutek tzw. regulacji MIFID II, inwestorzy w Polsce mog膮 mie膰 ograniczony dost臋p do instrument贸w pochodnych (w tym ETF) notowanych na gie艂dach poza UE.

PORADA Je艣li nie masz du偶ej wiedzy finansowej, a chcesz mimo tego inwestowa膰 w ETF, to ogranicz si臋 do najprostszych tracker贸w na艣laduj膮cych indeksy. Dobrze, aby portfel ETF zawiera艂 to, co na艣laduje (np. akcje indeksu, kt贸ry odwzorowuje). Unikaj produkt贸w typu smart-beta/strategic, ETF odwr贸cone czy lewarowane, chyba, 偶e na prawd臋 wiesz co robisz.

UWAGA Inwestowanie jest trudniejsze, ni偶 wi臋kszo艣膰 z nas my艣li. Przyk艂adowo firma Vanguard ze swoim flagowym ETF S&P 500 Index Fund poda艂a kiedy艣, 偶e w pewnym okresie 15 lat 艣rednia stopa zwrotu wynosi艂a 5% rocznie. Czyli je艣li by kupi膰 na pocz膮tku tego okresu fundusz (indeks) i trzyma膰 ca艂y czas w portfelu, osi膮gn臋liby艣my w艂a艣nie tak膮 roczn膮 stop臋 zwrotu. Niestety, przeci臋tna stopa zwrotu dla inwestor贸w wynosi艂a niemal 50% mniej w wyniku z艂ego timingu: inwestorzy mieli tendencj臋 do sprzedawania przy wielkich spadkach i kupowania na historycznych szczytach. Psychologia behawioralna w pigu艂ce.

W tym odcinku

  • Co to jest ETF i dlaczego jest to interesuj膮cy produkt?
  • Replikacja fizyczna, a replikacja syntetyczna — co to jest i na co nale偶y zwr贸ci膰 uwag臋?
  • Zalety i wady ETF
  • Co to jest ETN i czym r贸偶ni si臋 od ETF
  • Ryzyka zwi膮zane z inwestowaniem w ETF i ETN
  • Dlaczego ETF jest ta艅szy od klasycznych funduszy inwestycyjnych
  • Rodzaje ETF
  • Co to jest ETF odwr贸cony (ang. inverse) i dlaczego lepiej go unika膰?
  • Co to jest ETF lewarowany i dlaczego lepiej go unika膰?
  • Gdzie i jak mo偶na kupi膰 ETF

Przydatne linki

ETF w praktyce, czyli prosta strategia dla globalnego rynku akcji i obligacji

Inwestowanie mo偶e by膰 nie tylko proste, ale nie musi zabiera膰 te偶 masy czasu. Przedstawiam prost膮 strategi臋, kt贸ra za ostatnie 70 lat zarabia艂a przeci臋tnie 15% rocznie.

Czytaj dalej 鈫

Grzechy g艂贸wne inwestor贸w

W艂a艣ciwie sprowadzaj膮 si臋 one do braku wypracowanej strategii inwestycyjnej, lub braku dyscypliny w pod膮偶aniu za ni膮, je艣li takow膮 posiadamy. Temat rzeka to za艣 skuteczno艣膰 ewentualnej strategii. Poni偶ej gar艣膰 problem贸w jakie trapi膮 wi臋kszo艣膰 inwestor贸w indywidualnych:

  • Zbyt emocjonalna reakcja na rynkow膮 zmienno艣膰
  • Loteryjny styl poszukiwania papier贸w warto艣ciowych o du偶ej zmienno艣ci, przy braku kontroli ryzyka na poziomie portfela
  • Zbyt du偶a pewno艣膰 siebie
  • Nadmierna aktywno艣膰 rynkowa
  • Brak wiedzy

Inwestowanie jest proste, ale nie jest 艂atwe.

–Warren Buffett

Dlaczego koszt, jaki ponosimy w trakcie inwestowania jest tak istotny?

Mo偶e niech przem贸wi膮 liczby (dla uproszczenia przekazu w zaokr膮gleniu). Wyobra藕my sobie, 偶e inwestujemy 100 000 PLN. Za艂贸偶my te偶, 偶e rocznie nasza stopa zwrotu z inwestycji wynosi 6%. W takim wariancie po 25 latach inwestowania nasza kwota uro艣nie do 430 000 PLN.

A co, gdyby艣my po drodze musieli ponie艣膰 koszt za zarz膮dzanie nasz膮 inwestycj膮 w wysoko艣ci 2% rocznie od warto艣ci naszego rachunku? Po 25 latach inwestowania nasza kwota uro艣nie do 260 000 PLN (przy op艂acie rocznej 4%, zaledwie do niespe艂na 160 000 PLN!).

Tak, to oznacza, 偶e 40% naszego zysku zjadaj膮 op艂aty! Niby „tylko” 2% op艂aty rocznie, ale w perspektywie 25 lat oznacza to, 偶e komu艣 p艂acimy 170 000 PLN! A przy op艂acie 4%, op艂aty skonsumuj膮 ponad 60% naszej inwestycji!

Dla por贸wnania analogiczna inwestycja, gdzie op艂ata za zarz膮dzanie wynosi艂aby 0.25% rocznie, uros艂aby do kwoty ponad 400 000 PLN. To oznacza, 偶e zarobili艣my ponad 140 000 PLN wi臋cej! Ta sama inwestycja, inne koszty za zarz膮dzanie.

Dlatego kontrola koszt贸w, jakie ponosimy w trakcie trwania naszej inwestycji jest tak kluczowa. W艂a艣ciwie to najprostsza droga do poprawienia naszego wyniku inwestycyjnego, bo nad kosztami mamy ca艂kowit膮 kontrol臋, znamy je a priori. To jest mo偶na powiedzie膰 „darmowy obiad” w 艣wiecie inwestycji.

I dlatego te偶 nie daj sobie wm贸wi膰 偶adnemu specowi od sprzedawania marze艅, 偶e produkt, kt贸ry Ci wciska jest taki cudowny, je艣li po drodze ponosisz takie wielkie koszty. W sytuacji gdzie wi臋kszo艣膰 funduszy, nawet pomijaj膮c koszty, przegrywa z szerokim rynkiem, to mo偶e i taki produkt jest 艣wietny, ale… dla samych funduszy inwestycyjnych.

Problem z ETF odwr贸conym

Oryginalna koncepcja ETF to fundusz indeksowy bez 偶adnych dodatkowych udziwnie艅. Tak zwany ETF odwr贸cony, czyli maj膮cy pozwala膰 zarabia膰 na spadku kursu replikowanego indeksu jest niestety czym艣 innym ni偶 wi臋kszo艣膰 prawdopodobnie my艣li. Zamiast pisa膰 w tym momencie o gammie i delcie, pos艂u偶my si臋 prostym przyk艂adem pokazuj膮cym gdzie le偶y k艂opot.

Za艂贸偶my, 偶e indeks ma warto艣膰 1000. W pierwszym dniu spada o 10%, czyli do poziomu 900. Kupuj膮c odwr贸cony ETF, nasza inwestycja zarabia 10% (warto艣膰 odwr贸conego ETF wynosi 1100).

Kolejnego dnia indeks wraca na poziom 1000, czyli wzrasta o 11.1%. Wi臋kszo艣膰 z nas oczekiwa艂aby tego samego w odniesieniu do odwr贸conego ETF 鈥 powrotu do punktu wyj艣cia. Ale niestety taki ETF trac膮c 11.1% z poziomu 1100 spada do 979. Zamiast by膰 „na zero” tracimy 2.1% z naszej inwestycji.

Gdyby teraz powt贸rzy膰 wielokrotnie podobne 膰wiczenie nasz odwr贸cony ETF „odklei” si臋 jeszcze bardziej od rzeczywisto艣ci, kt贸rej by艣my oczekiwali. Dodanie do tego jeszcze lewara spot臋gowa艂oby ten efekt.

Direct Indexing, czyli ETF 2.0

By膰 mo偶e na naszych oczach dojdzie w najbli偶szych latach do kolejnego wielkiego kroku milowego od momentu wprowadzenia na rynek ETF. Mowa o Direct Indexing. W skr贸cie, oto co umo偶liwia:

  • w odr贸偶nieniu do ETF, akcje z replikowanego indeksu nale偶膮 do kupuj膮cego
  • mo偶liwo艣膰 tworzenia dowolnego sk艂adku indeksu przez klienta (dodawanie/usuwanie sp贸艂ek z indeksu w czasie rzeczywistym)
  • znacznie ni偶sze koszty uruchomienia ni偶 tradycyjnych ETF (pe艂na automatyzacja na poziomie oprogramowania)
  • mo偶liwo艣膰 kupienia np. 1/1000 akcji, co obni偶a pr贸g wej艣cia (istotne przy potrzebie kupna np. kilkudziesi臋ciu/kilkuset akcji)
  • optymalizacja podatkowa (tax loss harvesting — sprzeda偶 z indeksu tylko sp贸艂ek generuj膮cych straty, op贸藕nienie sprzeda偶y najwi臋kszych zyskownych pozycji w indeksie)
  • to wszystko pozwala podobno wygenerowa膰 nawet ponad 1% zysku rocznie wi臋cej w por贸wnaniu do analogicznego ETF

Zaproszenie do dyskusji

Serdecznie zapraszam Ci臋 do komentowania i zadawania pyta艅, bezpo艣rednio na tej stronie poni偶ej, lub na mojej stronie na Facebook鈥檜 lub moim profilu Twitter鈥檕wym.

Alternatywnie mo偶esz zada膰 pytanie g艂osowe, nagrywaj膮c si臋 na SpeakPipe. Pami臋taj tylko, 偶e masz 90 sekund na nagranie 馃檪

Bardzo zale偶y mi na Twoim g艂osie, za kt贸ry ju偶 teraz z g贸ry bardzo dzi臋kuj臋 馃檪

鉁 TRANSKRYPT PODCASTU

czyli wersja do czytania

Wst臋p

Dzie艅 dobry! Witam ci臋 serdecznie w 26. odcinku podcastu System Trader. Dzi艣 b臋dziemy rozmawia膰 o ETF-ach, czyli funduszach indeksowych ETF 鈥 Exchang Traded Fund. Zanim przejdziemy do g艂贸wnego tematu podcastu, to tytu艂em wst臋pu mam kilka og艂osze艅 parafialnych.

Sprawy organizacyjne

W tym roku zaplanowa艂em kilka odcink贸w dla pocz膮tkuj膮cych. Mam ogrom temat贸w, ale co艣 z tego wybior臋 i postaram si臋 nagra膰 kilka odcink贸w dla pocz膮tkuj膮cych. Co to jest ETF? Co to jest kontrakt terminowy? Czy warto inwestowa膰 metod膮 buy and hold? Od razu powiem, 偶e nie. 馃槈 Ile realnie mo偶na zarobi膰 na gie艂dzie? Co to jest analiza techniczna? To b臋d膮 tematy dla bardzo pocz膮tkuj膮cych. Cz臋sto w komentarzach od was dostaj臋 informacj臋, 偶e to co prezentuj臋 w wywiadach, jest bardzo zaawansowane. Kto艣 nie wie co to jest np. analiza Monte Carlo, czy odchylenie standardowe.

Nie chodzi o to, aby si臋 wym膮drza膰 i prezentowa膰 teorie, kt贸re s膮 zrozumia艂e tylko przez niewielu. Wiele rzeczy, o kt贸rych m贸wi臋, s膮 proste. Czasami brzmi膮 nieco zbyt m膮drze, ale tutaj nie ma 偶adnej rocket science. W odcinkach przeznaczonych do bardziej pocz膮tkuj膮cych b臋d臋 si臋 stara艂 wyja艣ni膰, 偶e wiele rzeczy da si臋 w prosty spos贸b zrozumie膰. Nie trzeba si臋 tego ba膰.

Kolejne og艂oszenie na dzi艣, jakie mam jest zwi膮zane z t艂umaczeniami moich wywiad贸w. S膮 one obecnie w j臋zyku angielskim. Kiedy rozpoczyna艂em przygod臋 z tym podcastem, obieca艂em, 偶e te t艂umaczenia b臋d膮. Jednak w praktyce, przy moim stylu nagrywania podcast贸w angloj臋zycznych bardzo regularnie, nie jest to proste, aby te t艂umaczenia dostarczy膰. Powiedzmy szczerze, gdybym mia艂 to robi膰 sam, to jest to zwyczajnie bardzo kosztowne czasowo, a i tak ju偶 teraz zakrzywiam czasoprzestrze艅. 馃槈 Dojrzewa艂em z t膮 my艣l膮 i powiedzia艂em sobie, 偶e wrzuc臋 w ten projekt, kt贸ry, p贸ki co jest non-profit, pewn膮 got贸wk臋 i zobacz臋, co si臋 stanie, jak przet艂umacz臋 kilka wywiad贸w. Czy to b臋dzie specjalnie cieszy艂o si臋 zainteresowaniem? Je艣li nie, to no hard feelings, nie ma problemu. Jest to forma eksperymentu.

Podcasty b臋d臋 na pewno nagrywa艂 w j臋zyku angielskim, je艣li chodzi o wywiady z osobami ze 艣wiata. Je偶eli nie b臋dzie to interesuj膮ce dla odbiorc贸w w Polsce, dla Was, to absolutnie to rozumiem. By膰 mo偶e kto艣 woli tutejszy rynek i skupia si臋 na tutejszych realiach. B臋d臋 si臋 skupia艂 na tamtym rynku og贸lno艣wiatowym. Ci, kt贸rzy dzi艣 s艂uchaj膮, na pewno niczego nie strac膮. Je偶eli ci, kt贸rzy nie s艂uchaj膮, z tego wzgl臋du, 偶e jest tylko w j臋zyku angielskim 鈥 b臋d膮 mie膰 szans臋 zobaczy膰, jak to wygl膮da w praktyce i przeczyta膰 sobie kilka takich wywiad贸w. Zobacz膮 czy b臋dzie to dla nich interesuj膮ce. B臋d臋 te偶 jednak tworzy膰 z czasem materia艂y pod k膮tem odbiorcy z Polski. Stay tuned! 馃檪

Swoj膮 drog膮 nie m贸wi臋 o tym, aby wywiera膰 na kimkolwiek presj臋 s艂uchania, czy czytania, bo b臋d臋 inwestowa艂 w t艂umaczenia. Nie za艂o偶y艂em sobie 偶adnego celu, otwieraj膮c podcast, 偶e chce by膰 鈥瀋elebryt膮 w tradingu鈥 w Polsce. Wr臋cz przeciwnie. Taka wizja, abym mia艂 zdoby膰 popularno艣膰 kiedykolwiek, przera偶a mnie. Przyznam zupe艂nie szczerze, 偶e nagrywanie podcast贸w, kt贸re puszczam w 艣wiat w j臋zyku angielskim, jest dla mnie psychicznie 艂atwiejsze i bardziej komfortowe. Czuj臋 si臋 tam mniej rozpoznawalny i mog臋 si臋 skupi膰 na merytoryce. Gdy otrzymuj臋 maila z Sydney, mam wi臋ksz膮 swobod臋 w komunikacji, ni偶 na lokalnym gruncie. Czuj臋 si臋 bardziej komfortowo, nagrywaj膮c to w 艣wiat, aczkolwiek robi臋 to teraz r贸wnie偶 na nasz rodzimy rynek. Przez jaki艣 czas b臋d臋 to robi艂, zanim b臋d臋 podejmowa艂 dalsze decyzje.

Je偶eli chodzi o moje podcasty, to nie b臋d臋 wiele nagrywa艂 na temat Forex’u. Przynajmniej ja sam nie handluj膮c na rynku Forex, nie jestem w tym ekspertem. Nie czuj臋 si臋 w tym rynku komfortowo. Mam wiele powod贸w, dla kt贸rych na tym rynku nie uczestnicz臋. W Polsce nasz rynek tradingowy jest zdominowany przez rynek Forex. To jest historia na oddzielne nagranie. W ten obszar nie b臋d臋 wchodzi艂. Z punktu widzenia czysto marketingowego, to nie jest dobre posuni臋cie, poniewa偶 powinienem nagrywa膰 jak najwi臋cej podcast贸w o Forexie. Zainteresowanie takim odcinkiem by艂oby spore. Ja nie zamierzam by膰 celebryt膮. Robi臋 to, co uwa偶am za dobre dla mnie i to, co jest dobre w tradingu. Chodzi mi o pokazanie profesjonalnej strony tradingu. Zupe艂nie wprost i przepraszam, je艣li kogo艣 ura偶臋 鈥 spo艣r贸d wszystkich dotychczasowych trader贸w, kt贸rzy maj膮 znakomite osi膮gni臋cia na swoim koncie, praktycznie nikt nie handluje na rynku Forex. To powinno da膰 nieco do my艣lenia osobom pocz膮tkuj膮cym. To nie znaczy, 偶e nie handluje si臋 walutami, bo to by艂aby nieprawda — nawet Tom Basso by艂 aktywny na rynku walutowym. Mo偶e b臋dzie jeszcze okazja na rozwini臋cie tematu w przysz艂o艣ci.

Nie b臋d臋 stosowa艂 na si艂臋 tezy, 偶e na rynku Forex nie mo偶na zarobi膰. Nie, absolutnie nie b臋d臋 chcia艂 tego powiedzie膰. Z rynkiem Forex w wielu wypadkach zwi膮zane s膮 dodatkowe ryzyka, kt贸re nie wyst臋puj膮 na rynku regulowanym. B臋d臋 skupia艂 si臋 na prezentowaniu tradingu z rynk贸w regulowanych. OK, przechodzimy do meritum.

M贸j wywiad z Lind膮 Raschke

Moja najwi臋ksza pozycja kr贸tka w ca艂ej karierze o warto艣ci 60 milion贸w dolar贸w i od razu znalaz艂am si臋 po z艂ej stronie rynku. (...)

Czytaj dalej 鈫

Co to jest ETF i dlaczego jest to co艣, co powinno nas zainteresowa膰?

Jest to rodzaj funduszu, kt贸ry mo偶na kupi膰 i sprzeda膰 na gie艂dzie podczas sesji. Tak jak ka偶d膮 dowoln膮 akcj臋 sp贸艂ki. ETF-em handluje si臋 w podobny spos贸b. Mo偶na go kupi膰 na gie艂dzie podczas sesji. W nazwie ETF pierwsze dwa s艂owa to exchange-traded, czyli handlowany na gie艂dzie.

Po co to jest?

艁atwo jest kupi膰 jedn膮 czy kilka akcji do portfela, na przyk艂ad na Gie艂dzie Papier贸w Warto艣ciowych w Warszawie. Mo偶emy kupi膰 sobie bez problemu akcje sp贸艂ki KGHM, kt贸ra pochodzi z indeksu WIG20. Indeks WIG20, dla tych kt贸rzy s膮 mniej zaawansowani, to jest indeks dwudziestu najwi臋kszych polskich sp贸艂ek notowanych na gie艂dzie papier贸w warto艣ciowych. Niekoniecznie polskich, ale generalnie najwi臋kszych sp贸艂ek notowanych na gie艂dzie papier贸w warto艣ciowych. Jest to indeks, kt贸ry jest w opinii publicznej, najbardziej znany i najcz臋艣ciej cytowany.

O ile 艂atwo jest kupi膰 akcj臋 sp贸艂ki KGHM, czy wszystkie sp贸艂ki, kt贸re wchodz膮 w sk艂ad WIG20, to nie jest 艂atwo bardzo dok艂adnie odwzorowa膰 w portfelu indeks WIG20. A jest to jeden z prostszych indeks贸w do zreplikowania. Mo偶emy wyobrazi膰 sobie indeks taki jak szeroki WIG, kt贸ry obejmuje znacznie wi臋kszy koszyk akcji na GPW. Tam jest bardzo ci臋偶ko to zreplikowa膰. Nawet maj膮c spory kapita艂 i spore mo偶liwo艣ci techniczne.

Nie chodzi o to, aby tylko kupi膰 sp贸艂ki, kt贸re znajduj膮 si臋 w danym indeksie, ale trzeba mie膰 na uwadze to, 偶e indeksy co kwarta艂 podlegaj膮 rebalansingowi, czyli modyfikacji. Jedne sp贸艂ki wchodz膮, a inne wychodz膮 z tego indeksu. Zmieniaj膮 si臋 wagi tych sp贸艂ek. To wszystko ma wp艂yw na to, jak ten indeks jest liczony. To ma wp艂yw na to, w jakich wagach te sp贸艂ki powinni艣my mie膰 w portfelu. Robi si臋 to zadanie spore i nie jest to bardzo 艂atwe do zreplikowania, je艣li chcieliby艣my zrobi膰 to dok艂adnie i na piechot臋 w domu.

Tu z pomoc膮 przychodzi nam ETF. Zamiast kombinowa膰 i kupowa膰 te sp贸艂ki, potem sprzedawa膰, p贸藕niej zmienia膰 ich wagi w portfelu, to mo偶emy kupi膰 jednego ETF-a za konkretn膮 kwot臋. Jego zadaniem b臋dzie odwzorowywa膰 ten indeks WIG20 najbardziej, jak to jest mo偶liwe. M贸wi si臋 tu o tzw. tracking error, czyli miarze odchylenia portfela (ETF) od na艣ladowanego indeksu (benchmark).

Dlaczego kupno indeksu okazuje si臋 dla wi臋kszo艣ci z nas, inwestor贸w, pomys艂em lepszym, ni偶 szukanie samemu sp贸艂ek do portfela, aby pobi膰 rynek?

Konstrukcja wi臋kszo艣ci indeks贸w gie艂dowych, sama w sobie jest ju偶 form膮 strategii. M贸wi膮c 艣ci艣lej, strategii typu momentum, o kt贸rej niebawem b臋d臋 pisa艂 i m贸wi艂 sporo w ramach mojego projektu. Do indeksu wchodz膮 takie sp贸艂ki, kt贸re spe艂niaj膮 pewne obiektywne wymagania — co do obrotu, co do kapitalizacji, a wypadaj膮 te sp贸艂ki, kt贸re przesta艂y spe艂nia膰 okre艣lone wymagania.

Je偶eli sp贸艂ka 鈥瀦apracowa艂a鈥 sobie, aby wskoczy膰 do indeksu WIG20, to tam si臋 znajduje. To znaczy, 偶e dobrze dzieje si臋 z t膮 sp贸艂k膮, poniewa偶 znajduje si臋 w tym gronie.

Je偶eli sp贸艂ka 鈥瀦apu艣ci鈥 si臋 i zacznie prezentowa膰 kiepskie wyniki, to mo偶e si臋 okaza膰, 偶e znajdzie si臋 mocniejszy kandydat, kt贸ry nie znajduje si臋 w tym momencie w indeksie i go wyprze z niego.

W tym indeksie zawsze b臋dziemy mieli te sp贸艂ki, kt贸re zawsze b臋d膮 mia艂y najlepsze okre艣lone parametry. Mo偶e jest to do艣膰 prymitywna strategia, ale wi臋kszo艣膰 funduszy czy indywidualnych inwestor贸w, nie potrafi tego typu podej艣cia pobi膰. Nie potrafi wygenerowa膰 d艂ugoterminowo, w ci膮gu wielu lat lepszej stopy zwrotu, ni偶 indeks organizowany w ten spos贸b, czyli WIG20.

Indeks WIG20 nie jest indeksem dochodowym. W indeksie WIG20 nie s膮 uwzgl臋dnione dywidendy, czyli zyski wyp艂acane do akcjonariuszy przez sp贸艂k臋 w postaci got贸wki. Ma to ogromne znaczenie. Pomimo prymitywnego podej艣cia jak inwestowanie w indeks, my naprawd臋 mo偶emy z bardzo du偶ym prawdopodobie艅stwem, regularnie pobija膰 wi臋kszo艣膰 aktywnie zarz膮dzanych funduszy akcyjnych.

Indeks WIG20 nie jest indeksem dochodowym. Nie s膮 tam uwzgl臋dnione dywidendy.

UWAGA NA DYWIDENDY W przypadku dywidendy dla akcji firmy AT&T, gdyby nie uwzgl臋dni膰 wyp艂acanych dywidend, to od 1998 roku do 2015 roku z wykresu wynika艂oby, 偶e kurs spad艂 o oko艂o 7%, gdyby trzyma膰 akcje ca艂y czas w portfelu.
Ale w rzeczywisto艣ci to nie jest prawda, bo akurat ta sp贸艂ka wyp艂aca艂a du偶o dywidend w mi臋dzyczasie. Gdyby kupi膰 akcje tej sp贸艂ki w 1998 roku, a nast臋pnie reinwestowa膰 wyp艂acane w got贸wce dywidendy (dokupuj膮c akcji tej sp贸艂ki), to w roku 2015 inwestor zarobi艂by niemal 100%!

Jak dzia艂a fundusz ETF?

Nie b臋d臋 wchodzi艂 w kuchni臋 finansow膮 g艂臋boko, poniewa偶 to materia艂 dla pocz膮tkuj膮cych.

Oryginalna koncepcja ETF-u, i takie co do zasady ETF-y najlepiej i najbezpieczniej kupowa膰, to ETF-y, kt贸re na艣laduj膮 w spos贸b fizyczny jaki艣 indeks, na przyk艂ad WIG20. Taki ETF mo偶e by膰 realizowany na dwa podstawowe sposoby. Pierwszy to fizyczna replikacja. Firma, kt贸ra tworzy ETF-a, pod spodem kupuje prawdziwe akcje, kt贸re wchodz膮 w sk艂ad tego indeksu. Oczywi艣cie mog膮 tam wchodzi膰 r贸偶ne elementy, nawet kontrakty terminowe. Nie wchodzimy za g艂臋boko w t臋 kuchni臋.

Najbezpieczniej kupowa膰 ETF-y, kt贸re na艣laduj膮 w spos贸b fizyczny indeks.

Jednak wi臋kszo艣膰 tego ETF-a pod spodem z艂o偶ona jest z akcji, kt贸re wchodz膮 w sk艂ad indeksu, kt贸ry ten ETF ma replikowa膰. Jest te偶 mo偶liwa realizacja ETF-u przy pomocy replikacji syntetycznej. Mamy przyk艂ad ETF-a na WIG20 z Luksemburga, kt贸ry jest tworzony przy pomocy replikacji syntetycznej. Pomimo 偶e kupujemy ETF-a na WIG20, to jak by艣my zajrzeli do 艣rodka, co stoi za tym ETF-em, to mo偶e si臋 okaza膰, 偶e znajdziemy tam sp贸艂ki, kt贸re nie maj膮 nic wsp贸lnego z WIG20. Ma艂o tego, nie maj膮 nic wsp贸lnego z polsk膮 gie艂d膮. Mog膮 tam znajdowa膰 si臋 (i znajduj膮!) instrumenty, kt贸re nie maj膮 nic wsp贸lnego z rynkiem akcyjnym.

Co si臋 z tym wi膮偶e?

Jest wi臋ksze ryzyko, 偶e taki ETF w pewnym momencie b臋dzie m贸g艂 mie膰 k艂opot z replikowaniem tego, co ma replikowa膰, czyli indeksu. Ju偶 wpomina艂em o tzw. tracking error.

Najlepiej, najbezpieczniej jest kupowa膰 ETF-y, kt贸re maj膮 fizyczn膮, czyst膮 replikacj臋. Kupuj膮 faktycznie to, co maj膮 za zadanie replikowa膰.

Zalety ETF

Bardzo wiele m贸wi si臋 o zaletach ETF-贸w. Pokr贸tce wymieni臋 kilka zalet, a p贸藕niej bardziej to uszczeg贸艂owi臋 w dalszej cz臋艣ci odcinka.

Najcz臋艣ciej wspominan膮 zalet膮 ETF-u jest to, 偶e jest tani, nawet bardzo tani. Zw艂aszcza gdyby go przyr贸wna膰 do klasycznych funduszy inwestycyjnych. Daje nam wi臋ksz膮 swobod臋. Mo偶na go naby膰 i sprzeda膰 w dowolnym momencie u naszego brokera w trakcie sesji gie艂dowej. Nie jest to tak, 偶e musimy sk艂ada膰 zlecenie sprzeda偶y i to b臋dzie sprzedane nie wiadomo po ile i kiedy. Tu w taki sam spos贸b, jak mamy akcje w portfelu, mo偶emy w dowolnym momencie kupi膰, sprzeda膰. Ta swoboda jest bardzo du偶a.

Wycen臋 naszego ETF-u widzimy na bie偶膮co, w czasie rzeczywistym. Nie jest to jak w przypadku funduszy, gdzie widzimy tzw. Net Asset Value (NAV) w wydaniu dziennym. Pod koniec dnia, po zamkni臋tym rynku dopiero jest publikowana warto艣膰 takiego funduszu. Przy ETF, NAV liczony jest w czasie rzeczywistym podczas sesji.

ETF-y daj膮 nam du偶膮 艂atwo艣膰 w dywersyfikacji portfela i w zarz膮dzaniu ryzykiem. Nawet posiadaj膮c niewielki kapita艂, 艂atwo uzyska膰 ekspozycj臋 na wiele r贸偶nych klas aktyw贸w. Mo偶emy mie膰 ekspozycj臋 na rynek akcji. Mo偶emy mie膰 ekspozycj臋 na rynek towarowy, na waluty, na obligacje, czy na konkretne sektory 鈥 akcje sp贸艂ek wydobywaj膮cych z艂oto. Tych ETF-贸w jest bardzo. Na 艣wiecie jest ich ponad 3 tysi膮ce. Ilo艣膰 ETF-贸w mo偶e by膰 paradoksalnie problemem — co wybra膰. Przekle艅stwo wyboru. Ale ten problem r贸wnie偶 postaram si臋 ogarn膮膰 w przysz艂o艣ci na blogu czy w podca艣cie.

To, co jest istotne — ekspozycja jest mo偶liwa w naszym portfelu na aktywach, kt贸re znajduj膮 si臋 nawet w egzotycznych cz臋艣ciach 艣wiata. O ile ci臋偶ko jest wyobrazi膰 sobie, 偶e otworzymy sobie rachunek maklerski w Chinach, o tyle ca艂kiem 艂atwo jest uzyska膰 ekspozycj臋 na rynek chi艅ski, kupuj膮膰 ETF-a, kt贸ry b臋dzie co艣 takiego m贸g艂 w naszym imieniu realizowa膰. Wyobra藕my sobie, 偶e chcemy zainwestowa膰 w obligacje na rynku japo艅skim. Ci臋偶ko jest pewnie otworzy膰 tam rachunek, mieszkaj膮c na co dzie艅 w Polsce, natomiast poprzez ETF-a bardzo 艂atwo to osi膮gn膮膰.

Wady ETF

To nie jest tak, 偶e ETF-y maj膮 same zalety. S膮 te偶 pewne wady. W tym momencie powiem o jednej podstawowej wadzie. Nie tyle jest to wada, lecz przestroga. Bardzo zale偶y mi na tym, aby wzi膮膰 sobie do serca, co teraz powiem. Trzeba zwr贸ci膰 uwag臋 na produkty strukturyzowane czy lewarowane, kt贸re s膮 sprzedawane w opakowaniu jako ETF-y. Je艣li kto艣 nie wie, o czym m贸wi臋, to tym lepiej. Wystarczy zapami臋ta膰 jedno — jak nie wiesz, co kupujesz, to przede wszystkim nie powiniene艣 tego kupowa膰. Je艣li czego艣 nie rozumiesz, to nie kupuj tego i nie inwestuj w to. To jest naczelna zasada.

Je艣li chodzi o ETF-y, kt贸re s膮 lewarowane, strukturyzowane — tutaj dochodzi nam szereg r贸偶nych ryzyk. Bardzo przestrzegam przed kupowaniem tego typu 鈥濫TF-贸w鈥. One maj膮 bardzo niewiele wsp贸lnego z tymi ETF-ami, kt贸re powstaj膮 z t膮 oryginaln膮 koncepcj膮 ETF-贸w, kt贸re powstaj膮 na samym pocz膮tku. Na ETF-y tego typu nale偶y uwa偶a膰, chyba, 偶e 艣wiadomie realizujemy konkretn膮 strategi臋.

M贸j wywiad z Krzysztofem 艁ucjanem

Krzysztof jest zawodowym traderem, wsp贸艂tw贸rc膮 portalu Stooq.

Czytaj dalej 鈫

Co to jest ETN i czym r贸偶ni si臋 od ETF?

Chcia艂em powiedzie膰 kilka zda艅 na temat ETN-贸w. Dlaczego chc臋 o tym powiedzie膰?

ETN to jest Exchange Traded Note. Jest to bardzo bliski kuzyn ETF-u, cz臋sto traktowany zamiennie z ETF-em.

Z praktycznego punktu widzenia mo偶e si臋 zdarzy膰, 偶e mo偶e kiedy艣 kupili艣my ETN i nie mieli艣my nawet 艣wiadomo艣ci, 偶e to nie by艂 ETF, tylko ETN.

ETN co do zasady dzia艂a podobnie jak ETF. Jego zadanie jest podobne — ma odzwierciedla膰 instrument bazowy. Ma te cechy pozytywne ETF-贸w, kt贸re wymieni艂em — niskie op艂aty za zarz膮dzanie w por贸wnaniu do klasycznych, aktywnie zarz膮dzanych funduszy inwestycyjnych. ETN podobnie jak ETF jest dost臋pny w obrocie gie艂dowym. W艂a艣ciwie mamy tutaj to samo, co w przypadku ETF-u.

ETN dzia艂a podobnie jak ETF, ale obarczony jest wi臋kszym ryzykiem inwestycyjnym.

Po co o tym m贸wi臋?

M贸wi臋 o tym dlatego, 偶e pod spodem pomi臋dzy ETF-em a ETN-em jest bardzo du偶a r贸偶nica. ETN-y bli偶sze s膮 temu, co powiedzia艂em, m贸wi膮c o r贸偶nych typach replikacji przy ETF-ach. Je偶eli mamy replikacj臋 fizyczn膮, czyli ETF odwzorowuj膮cy indeks, kupuje faktycznie akcje, to jest 鈥瀗ajzdrowsza forma鈥 ETF-a. Je偶eli jest ETF, kt贸ry ma replikacj臋 syntetyczn膮 i robi in偶ynieri臋 finansow膮, kt贸ra ma za zadanie replikowa膰 indeks, to takiemu ETF-owi jest znacznie bli偶ej do ETN-a. Mo偶e nawet jest ju偶 ETN-em.

ETN to jest forma d艂ugu, kt贸ra jest emitowana i sprzedawana na gie艂dzie przez banki inwestycyjne. Pod tym wzgl臋dem ETN mo偶na por贸wna膰 do obligacji, czyli do d艂ugu, kt贸ry kupujemy, a p贸藕niej druga strona musi nam go odda膰. ETN, tak jak obligacja, ma jaki艣 termin zapadalno艣ci. Nie jest tak, 偶e mo偶emy go trzyma膰 do ko艅ca 艣wiata i jeden dzie艅 d艂u偶ej w portfelu, tylko ETN ma wbudowan膮 dat臋, po kt贸rej nie b臋dzie handlowany na rynku, a na naszym rachunku zamieni si臋 w got贸wk臋.

Nagrywam to z pocz膮tkiem roku 2019. By艂 taki ETN, chocia偶 wielu my艣la艂o, 偶e to ETF, w艂a艣nie na indeks VXX. Jego termin zapadalno艣ci wybi艂, musia艂 powsta膰 kolejny jego nast臋pca VXXB. Produkt jest na tyle intratny, dla firmy, kt贸ra go stworzy艂a i na tyle popularny, 偶e by艂oby g艂upot膮 nie robi膰 kontynuacji tego produktu. O tym te偶 w przysz艂o艣ci wi臋cej napisz臋, bo to bardzo ciekawy instrument.

O ile ETF nie ma terminu zapadalno艣ci, czyli mo偶emy go trzyma膰 w portfelu tak d艂ugo, jak chcemy, dop贸ki firma nie zrezygnuje z tego produktu (co te偶 si臋 zdarza i jest to potencjalne ryzyko), to ETN ma form臋 zapadki, poza kt贸r膮 dat膮 ten ETN nie b臋dzie notowany na gie艂dzie i b臋dzie spieni臋偶ony.

O ile w przypadku ETF, gdzie pod spodem mamy akcje, to w ETN kupujemy zn贸w obietnic臋 banku. Bank obiecuje nam wyp艂acenie pewnej stopy zwrotu, kt贸rej wysoko艣膰 jest oparta na walorze b膮d藕 benchmarku. Za艂贸偶my, 偶e jest to ETN, kt贸ry ma odwzorowywa膰 cen臋 z艂ota, czy wska藕nik cen d贸br, to ETN to b臋dzie pr贸bowa艂 to replikowa膰. Je偶eli cena z艂ota wzros艂a, to cena ETN r贸wnie偶 b臋dzie wzrasta膰. I na odwr贸t. Bardzo podobnie jak w przypadku ETF-u, ale to jak w 艣rodku jest to na艣ladowane, mo偶e by膰 realizowane w bardzo skomplikowany spos贸b. G艂贸wny powodem, dla kt贸rego powsta艂y ETN-y to mo偶liwo艣膰 odwzorowania niemal dowolnego rynku, benchmarku czy indeksu. Zdarzy膰 si臋 mo偶e tak, 偶e przy pomocy ETF-u czego艣 si臋 nie da w prosty spos贸b zreplikowa膰, a ETN to potrafi. Wi膮偶膮 si臋 z tym pewne niedogodno艣ci i pewne ryzyko.

O ile idea ETN-u jest taka sama jak ETF-u, to rodzi wi臋ksze ryzyko dla osoby, kt贸ra kupuje ETN-a. M贸wi膮c kr贸tko — je艣li bank, kt贸ry wyemitowa艂 ETN, upadnie, to w贸wczas inwestor traci zwykle zainwestowane 艣rodki. Taki case mieli艣my w roku 2008, jak by艂 wielki kryzys ekonomiczny. Upad艂 wtedy s艂ynny bank Lehman Brothers. Niekt贸rzy poczuli, na czym dzia艂a ETN w praktyce podczas upadku tego banku.

Je艣li bank, kt贸ry wyemitowa艂 ETN upadnie, to inwestor traci zwykle zainwestowane 艣rodki.

Kupuj膮c ETN, nale偶y si臋 upewni膰, kto go emituje. Jaki za tym stoi bank inwestycyjny. Takie informacje zwykle s膮 dost臋pne w serwisach, kt贸re kataloguj膮 ETF-y i ETN-y.

Mo偶e si臋 zdarzy膰, 偶e kto艣 nawet nie wiem, 偶e kupuje ETN-a, a nie ETF-a do portfela. Sprawd藕my, co kupujemy, bo w ten spos贸b mo偶emy sobie zaoszcz臋dzi膰 nieco wi臋cej w艂os贸w na g艂owie, kt贸rych nie b臋dziemy musieli wyrywa膰, dlatego, 偶e kupili艣my kota w worku.

M贸j wywiad z Tomem Basso

Jack Schwager w znanej serii ksi膮偶ek Czarodzieje Rynku przyzna艂, 偶e to w艂a艣nie Tom Basso wywar艂 na nim najwi臋ksze wra偶enie po艣r贸d wszystkich trader贸w.

Czytaj dalej 鈫

Dlaczego op艂aty za zarz膮dzanie maj膮 ogromny wp艂yw na nasz膮 inwestycj臋?

Wiemy, co to jest ETF. Wiemy, co to jest ETN. Wiemy, co za tym stoi. Wiemy, po co to jest. Cz臋sto m贸wi臋 przy opowiadaniu o ETF-ie, 偶e jest fajny, bo jest tani. Co to znaczy, 偶e on jest tani? Niskie op艂aty za zarz膮dzanie ETF-u s膮 o wiele ni偶sze od tego, co krzycz膮 sobie klasyczne, aktywnie zarz膮dzane fundusze inwestycyjne. ETF pobiera zwykle poni偶ej 1% rocznie. Je偶eli inwestujemy 100 tysi臋cy dolar贸w, to zwykle ETF rocznie za zarz膮dzanie t膮 pul膮 pieni臋dzy bierze znacznie poni偶ej tysi膮ca.

Vanguard S&P 500, czyli ETF znany na indeks S&P 500, czyli odpowiednik naszego WIG20, tylko w Stanach Zjednoczonych. 500 najwi臋kszych sp贸艂ek ameryka艅skich. On pobiera op艂at臋 w wysoko艣ci 0.04%. To nie jest pomy艂ka. Wyobra藕my sobie, 偶e inwestujemy kwot臋 10 tysi臋cy dolar贸w i kupujemy ETF-a, kt贸ry replikuje nam indeks S&P 500, to przy tej cenie za zarz膮dzanie zap艂acimy w skali roku zaledwie 4 dolary! Oczywi艣cie, do tego dojd膮 inne koszty — prowizja dla brokera za kupno i sprzeda偶, plus spready (r贸偶nica kursu kupna/sprzeda偶y), kt贸re zawsze s膮 (mniejsze lub wi臋ksze). Produkt, o kt贸rym m贸wi臋, jest bardzo p艂ynny i popularny, wi臋c te spready nie b臋d膮 wielkie. Tam dojdzie ta op艂ata. Mo偶e si臋 okaza膰, 偶e z 4 dolar贸w ca艂kowity koszt b臋dzie 3 – 4 razy wi臋kszy. Zale偶y te偶, jak cz臋sto b臋dziemy handlowa膰 ETF-em. Je偶eli go kupimy raz, potem b臋dziemy go trzyma膰 przez wiele lat, to koszty, je艣li chodzi o spready i prowizje maklerskie s膮 pomijalne w takiej konfiguracji.

Wyobra藕my sobie, gdyby op艂ata za zarz膮dzanie wynosi艂a 3% w skali roku, co zdarza si臋 w przypadku klasycznych funduszy inwestycyjnych. To by oznacza艂o, 偶e mamy op艂at臋 wi臋ksz膮 75 razy! To nie jest przej臋zyczenie. Co gorsza, wielu nie widzi tych op艂at od razu, poniewa偶 s膮 one pobierane poprzez pomniejszenie warto艣ci kupionych jednostek funduszu inwestycyjnego. Nie s膮 pobierane w got贸wce. W ten spos贸b nie widzimy wprost, 偶e za co艣 p艂acimy. Op艂aty maj膮 istotny wp艂yw na nasz wynik inwestycyjny. Przyk艂adowo 3% op艂at po 10 latach zjada nam ponad 30% naszego kapita艂u. Dzia艂a tutaj te偶 procent sk艂adany. To jest masakra. Konkretny przyk艂ad umie艣ci艂em na g贸rze tej strony. 馃檪

Do tego, w klasycznych funduszach inwestycyjnych zdarzaj膮 si臋 op艂aty manipulacyjne. W przypadku klasycznego funduszu mo偶e to by膰 op艂ata na poziomie 3-4%. To jest kompletny kosmos i, m贸wi膮c wprost, wykorzystywanie niewiedzy ludzi. Chcemy zainwestowa膰 100 tysi臋cy i na dzie艅 dobry kto艣 nas kasuje 3 tysi膮ce z艂otych! Jeszcze kto艣 nic nie zrobi艂, a ju偶 p艂aci. Dobra wiadomo艣膰 jest taka, 偶e je艣li chodzi o aktywnie zarz膮dzane fundusze inwestycyjne w Polsce, to maj膮 by膰 ograniczone ustawowo do 2%, je艣li dobrze pami臋tam. Wci膮偶 jest to bardzo du偶o, zw艂aszcza gdyby por贸wna膰 do analogicznych funduszy akcyjnych inwestycyjnych na 艣wiecie czy Europie, gdzie te op艂aty s膮 przeci臋tnie dwukrotnie ni偶sze.

Jest o co si臋 bi膰. Wyobra藕my sobie, je艣li przeci臋tnie rynek pasywnie inwestowany, czyli nie pobijamy tego rynku, tylko inwestuje kto艣 w indeks. Taki rynek zarabia za艂贸偶my 5-6%, a nagle okazuje si臋, 偶e po艂ow臋 zjadaj膮 op艂aty, to zostaje nam tyle, co na lokacie. Jest wielka nie艣wiadomo艣膰 w艣r贸d spo艂ecze艅stwa i ludzie kupuj膮 fundusze. Nie tylko trac膮 na tym, ale pozbywaj膮 si臋 ich w najgorszym mo偶liwym momencie, kiedy s膮 ogromne spadki na rynkach (w przypadku funduszy akcyjnych). Temat rzeka.

Je偶eli chodzi o klasyczne fundusze inwestycyjne w Polsce zarz膮dzane aktywnie, nie inwestuj臋 w nie w og贸le. Nie m贸wi臋, 偶e nie mo偶na robi膰 tego z g艂ow膮, ale ja nie widz臋 takiego powodu, kt贸ry by mnie przekonywa艂by to robi膰. Uwa偶am, 偶e mo偶na to robi膰 lepiej i taniej samemu. Co nie znaczy, 偶e inwestowanie w ETF-y z automatu spowoduje, 偶e b臋dziemy generowa膰 zyski. Natomiast koszty mo偶emy kontrolowa膰 jako inwestorzy i jest to najprostszy i najpewniejszy spos贸b na wypracowywanie swojej przewagi rynkowej.

Dlaczego ETF jest ta艅szy od aktywnie zarz膮dzanego funduszu inwestycyjnego?

Dlaczego ETF jest tani w por贸wnaniu do klasycznego funduszu inwestycyjnego? Dlaczego fundusze inwestycyjne klasyczne nie s膮 tak tanie, jak ETF-y? Nie s膮 tak atrakcyjne dla klient贸w?

Po pierwsze — ETF nie pobiera op艂aty manipulacyjnej. Jest to forma prowizji dla dystrybutora, za to, 偶e ten wcisn膮艂 nam produkt w postaci funduszu (sorry za sarkazm). ETF jest handlowany z kolei na gie艂dzie. Tam p艂acimy tylko prowizj臋 i spread, czyli je艣li robimy to z g艂ow膮 i rynek jest p艂ynny, to nie jest to wielki koszt. Nie musimy p艂aci膰 te偶 2-3% na pocz膮tek.

Kolejna rzecz — ETF jest zwykle pasywnym trackerem indeksu. Na艣laduje konkretny indeks gie艂dowy. Nie stara si臋 go pobija膰. Nie stara si臋 wygrywa膰 z rynkiem. Stara si臋 na艣ladowa膰 ten rynek. Firma, kt贸ra dostarcza taki ETF, nie musi p艂aci膰 pieni臋dzy analitykowi, kt贸ry b臋dzie aktywnie zarz膮dza艂 portfelem z nadziej膮, 偶e pobije rynek. W przeci臋tnie 80% przypadk贸w si臋 to nie zdarza. W skrajnej sytuacji taki ETF mo偶e by膰 w pe艂ni zinfromatyzowany, obs艂ugiwany na automacie przez systemy informatyczne. Pozwala na to, 偶e koszty za aktywne zarz膮dzanie odpadaj膮. ETF mo偶e by膰 ta艅szy od klasycznego funduszu inwestycyjnego.

Nast臋pna rzecz — ETF nie pobiera kasy w postaci success fee, a niekt贸re fundusze inwestycyjne mog膮 taki koszt nalicza膰. Za艂贸偶my, 偶e jest fundusz inwestycyjny, kt贸ry na艣laduje indeks WIG. Za艂贸偶my, 偶e temu funduszowi uda艂o si臋 pobi膰 ten indeks (na pewno b臋dziecie o tym mogli przeczyta膰 na pierwszych stronach gazet). Niestety taki fundusz b臋dzie zwykle od nas chcia艂 pobiera膰 od nas success fee. To oczywi艣cie zale偶y od funduszy, ale takie rzeczy mog膮 mie膰 miejsce. W przypadku ETF-a taka sytuacja nigdy nie b臋dzie mia艂a miejsca, bo on nie ma niczego pobi膰. On ma wiernie odwzorowywa膰 rynek.

Ostatnia rzecz — ETF jest dost臋pny w obszarze gie艂dowym. To odci膮偶a tak膮 firm臋, kt贸ra prowadzi taki fundusz ETF. Kupno czy sprzeda偶 tego ETF-u w wi臋kszo艣ci odbywa si臋 pomi臋dzy samymi inwestorami. Nie ma umarzania czy kreowania jednostek przy ka偶dej transakcji kupna-sprzeda偶y. Powoduje, 偶e koszt po stronie zarz膮dzaj膮cego tym funduszem jest mniejszy. Jest mniej pracy — s膮 mniejsze op艂aty.

Sam proces kreowania i umarzania jednostek ETF-u nie bardzo istotny do zrozumienia. Zak艂adam, 偶e jest to materia艂 dla bardziej pocz膮tkuj膮cych. Mo偶esz sobie to odpu艣ci膰, jak wygl膮da kuchnia i umarzania takich jednostek funduszu ETF.

ETF jest dost臋pny w obrocie gie艂dowym.

Omawiaj膮c ETF, wspomnia艂em co mog膮 odwzorowywa膰, czy replikowa膰. Teraz w kilku zdaniach przeskocz臋 przez kilka najbardziej znanych rodzajach ETF-贸w.

Rodzaje ETF

Pierwszym, oryginalnym, 偶e tak powiem rodzajem, dla kt贸rego narodzi艂 si臋 ETF to s膮 pasywne ETF-y, kt贸re na艣laduj膮 indeksy akcyjne, na przyk艂ad S&P 500, WIG20, Russell 2000. Takie pasywne indeksy ETF mog膮 replikowa膰 konkretny sektor rynku akcji. Sp贸艂ki wydobywaj膮ce z艂oto czy rop臋. To, co wci膮偶 jest istotne to to, 偶e mamy tu pasywne fundusze. One nie maj膮 niczego pobija膰. One maj膮 replikowa膰 jaki艣 indeks.

Kolejn膮 grup膮 ETF-贸w s膮 ETF-y towarowe, tak zwane commodities. One na艣laduj膮 ceny czy indeksy towarowe. Mo偶na wyobrazi膰 sobie takiego ETN-a na z艂oto, kt贸re b臋dzie odwzorowywa艂 cen臋 kruszcu syntetycznie (np. poprzez kontrakty terminowe na z艂oto), a mo偶na te偶 wyobrazi膰 sobie ETF-a, kt贸ry odwzorowuje cen臋 z艂ota, ale w spos贸b fizyczny. Dos艂ownie kupuje to z艂oto, przechowuje go w skarbcu i w ten spos贸b dochodzi do wyceny tego ETF-a — jak wygl膮da warto艣膰 kruszca na 艣wiecie. Swoja drog膮 to ciekawy przypadek ETF-a, bo dos艂ownie mamy replikacj臋 fizyczn膮. Jest to bezpieczna forma ETF-u, poniewa偶 nie ma tu 偶adnej in偶ynierii finansowej. Wraz z tworzeniem jednostek funduszu ETF dokupowany jest konkretny kruszec i jest przechowywany w skarbcu. Jest to ca艂kiem ciekawy spos贸b na kupno z艂ota, je艣li kto艣 chce inwestowa膰 w metale szlachetne (osobi艣cie nie jestem fanem, ale o tym mo偶e innym razem). Zamiast trzyma膰 z艂oto pod d臋bem, to mo偶na rozwa偶y膰 kupno ETF-u, kt贸ry fizycznie replikuje cen臋 tego z艂ota, kupuj膮c kruszec.

Nast臋pn膮 znan膮 i powszechnie stosowan膮 grup膮 ETF-贸w s膮 ETF-y o tak zwanym sta艂ym dochodzie, fixed income. One na艣laduj膮 indeks rynku obligacji, bon贸w. S膮 bardzo fajne. Kupi膰 obligacje polskiego rynku nie jest trudno, chocia偶 na rynku Catalyst czy rynku obligacji GPW — p艂ynno艣膰 pozostawia wiele do 偶yczenia, o tyle kupno obligacji japo艅skich, niemieckich, ameryka艅skich czy innych mo偶e by膰 bardzo trudne lub wr臋cz niemo偶liwe. Nomina艂y s膮 w dziesi膮tkach lub setkach tysi臋cy dolar贸w. Mo偶emy kupi膰 ETF, kt贸ry kupuje d艂ug okre艣lonej grupy pa艅stw. My mo偶emy zainwestowa膰 w to niewielki kapita艂, na przyk艂ad tysi膮c dolar贸w, a normalnie nie mogliby艣my kupi膰 ani jednej obligacji. Tutaj nie tylko kupujemy za tysi膮c dolar贸w ETF-a, ale mamy ekspozycj臋 na szeroki koszyk obligacji. Jest to ciekawa forma zw艂aszcza dla tych, kt贸rzy szukaj膮 jaki艣 lepszej alternatywy wzgl臋dem lokat bankowych. Warto nad tym tematem si臋 pochyli膰. Zaznaczam jednak — instrumenty o sta艂ym dochodzie nie s膮 banalne, jak mog艂oby si臋 wydawa膰. Zn贸w temat na przysz艂o艣膰. 馃檪

Na marginesie — kwestia ryzyka kursowego — je艣li kto艣 jest w Polsce, zarabia i wydaje w z艂ot贸wkach, a nagle zacznie inwestowa膰 w dolarze czy w euro, to ma ekspozycj臋 na ryzyko walutowe.

Kupuj臋 ETF-y akcyjne — indeksowe. Kupuj臋 r贸wnie偶 ETF-y typu fixed income, czyli alternatyw臋 dla lokaty. Okazjonalnie kupowa艂em, teraz ju偶 tego nie mam, ETF-y na kruszec, na z艂oto, srebro czy platyn臋. Zwraca艂em uwag臋 na to, aby taki ETF by艂 replikowany w spos贸b fizyczny, aby nie by艂o ETN-u pod spodem. Aby pod spodem nie by艂o kosmicznej in偶ynierii finansowej, tylko 偶eby faktycznie by艂 to produkt, kt贸rym jestem zainteresowany.

Jeszcze nieco wi臋cej o ryzyku

Powiedzmy sobie troch臋 o ryzykach zwi膮zanych z ETF-ami.

O cz臋艣ci tych ryzyk ju偶 powiedzia艂em — ryzyko walutowe, ryzyko zamiast ETF-a kupujemy ETN-a, czyli form臋 d艂ugu. M贸wi艂em te偶 o tym, 偶e mo偶emy mie膰 ETF-a, kt贸ry nie jest replikowany w spos贸b fizyczny, tylko syntetyczny. Jest to dodatkowe ryzyko, na kt贸re si臋 wystawiamy.

W tym momencie chcia艂em zwr贸ci膰 uwag臋 na ryzyko zwi膮zane z produktami strukturyzowanymi. W szczeg贸lno艣ci mam na my艣li produkty jak inverse ETF, czyli ETF-y odwr贸cone, kt贸re wydawa艂oby si臋, 偶e s膮 po to, aby zarabia膰 na spadkach. Wyobra藕my sobie, 偶e mamy ETF-a na S&P 500. Jak kupimy tego ETF-a, to b臋dziemy zarabia膰 dopiero wtedy, kiedy jego warto艣膰 b臋dzie wzrasta膰. Co zrobi膰, kiedy na rynki zawitaj膮 spadki? Taki ETF b臋dzie traci艂. Wydawa膰 by si臋 mog艂o, 偶e z pomoc膮 przyjdzie nam ETF odwr贸cony, czyli inverse, kt贸ry b臋dzie pozwala艂 nam zarabia膰 na spadkach. Do tego by膰 mo偶e b臋dzie nam, kiedy b臋dzie m贸g艂 to by膰 ETF, kt贸ry ma w sobie lewar.

Jak kupimy sobie indeks WIG20 w postaci ETF-u za tysi膮c z艂otych, to nie mamy 偶adnej d藕wigni. Jest to jeden do jeden. Je偶eli kupimy za tysi膮c z艂otych, a indeks wzro艣nie o 10%, to zarobimy 100 z艂otych. Je艣li spadnie o 10%, to stracimy to 100 z艂. S膮 takie ETF-y, kt贸re maj膮 wbudowan膮 d藕wigni臋. Zwykle jest to d藕wignia typu 2 do 3, ale jest.

W czym problem?

Inverse ETF pozwala艂oby nam zarabia膰 na spadkach i mo偶emy mie膰 d藕wigni臋, czyli zarabia膰 2-3 razy szybciej. W teorii tak. Praktyka w tym przypadku jest zdecydowanie inna, ni偶 wi臋kszo艣膰 mog艂aby tego oczekiwa膰. Je偶eli nie wiesz, jak jest zbudowany ETF typu inverse czy lewarowany, to po prostu lepiej go nie kupowa膰.

Na g贸rze tej strony znajdziesz szczeg贸艂owy przyk艂ad opisuj膮cy te kwestie, bo w podca艣cie to nieco trudne jest do zrealizowania. 馃檪

Je艣li kto艣 chce kupi膰 ETF odwr贸cony z lewarem, to najlepiej go kupi膰 i sprzeda膰 w ci膮gu jednego dnia.

Wi臋kszo艣膰 z nas powinna korzysta膰 z ETF-贸w plain vanilla, czyli czystych tracker贸w indeks贸w. Tak jak to by艂o przez pana Bogle’a, ojca ETF-贸w — prosta koncepcja, kt贸ra ma za zadanie odwzorowa膰 jaki艣 indeks. Stosujmy si臋 tego, je偶eli nie jeste艣my zaawansowanymi macherami.

ETN, o kt贸rym wspomina艂em na VXXB. To jest kosmiczny ETF. Tak si臋 m贸wi, 偶e jest to ETF, ale naprawd臋 jest to ETN. Jest to bardzo ciekawy produkt. S膮 fajne strategie, kt贸re pozwalaj膮 zarabia膰 na tym, 偶e jest to produkt stworzony g艂贸wnie do retail trader贸w. S膮 fajne strategie, kt贸re mo偶na na tym stosowa膰, wykorzystuj膮c w du偶ej mierze niewiedz臋 takich trader贸w. Tylko zaznaczam ten temat, bo tutaj kto艣, kto w og贸le nie wie, co robi, kupi sobie takie VXXB, to mo偶e si臋 bardzo niemile zaskoczy膰. Wahni臋cia w wycenie tego ETN mog膮 by膰 ogromne. Tak ogromne, 偶e stosowanie klasycznego stop loss’a mija si臋 z celem. B臋d膮 tak wielkie luki, 偶e do niczego nam si臋 to nie przyda. W takich strategia trzeba si臋 zabezpiecza膰 przed startami w inny spos贸b. Temat na inn膮 okazj臋. 馃檪

M贸j wywiad z Robertem Pardo

W samym tylko roku 2008, przy zapa艣ci 艣wiatowej gospodarki, osi膮gn膮艂 wynik ponad 140%!

Czytaj dalej 鈫

Czy ETF mog膮 spowodowa膰 wielki kryzys?

Czy ETF-y mog膮 wywo艂a膰 kryzys, mo偶e nawet taki 艣wiatowy? Niekt贸rzy m贸wi膮 coraz cz臋艣ciej, 偶e coraz bardziej popularne ETF-y, coraz wi臋ksza liczba os贸b, kt贸ra je kupuje, mo偶e spowodowa膰 kryzys. Je艣li wszyscy czy wi臋kszo艣膰 b臋dzie pasywnie inwestowa膰 w rynek, to niejako zabije ten rynek.

Gdy indeks WIG20 jest kszta艂towany — s膮 wzrosty, spadki, ludzie kupuj膮 i sprzedaj膮 akcje. Staraj膮 si臋 kupi膰 takie akcje, aby przebi膰 WIG20. Teraz wyobra藕cie sobie, 偶e nikt nie kupuje tych akcji, w ten spos贸b, aby pobi膰 WIG20, tylko wszyscy kupuj膮 WIG20. Co si臋 stanie z WIG20? To jest pytanie filozoficzne. Chodzi o to, 偶e fundusze aktywnie zarz膮dzanie, w odr贸偶nieniu od ETF-贸w wybieraj膮 te sp贸艂ki, kt贸re powinny by膰 (w ich mniemaniu) lepsze. Wycofuj膮 kapita艂 z tych sp贸艂ek s艂abszych. To jest tylko teoria. G艂贸wnym i podstawowym cele ka偶dego funduszu aktywnie zarz膮dzanego i ETF-a, nie jest pobijanie 偶adnego rynku, tylko posiadanie pod skrzyd艂ami jak najwi臋cej kapita艂u. Z tego robi si臋 biznes. Jest to przykra prawda. Bynajmniej zadaniem funduszu aktywnie zarz膮dzanego nie jest to, aby pobija膰 rynek.

Nie chc臋 by膰 usilnym admiratorem ETF-贸w, ale chcia艂bym wskaza膰, 偶e klasyczne, aktywnie zarz膮dzane fundusze inwestycyjne w kryzysowych czasach powoduj膮 r贸wnie偶 problemy i turbulencje na rynku. Musz膮 umarza膰 jednostki, wi臋c nakr臋caj膮 spadki. Nie jest tak, 偶e tylko ETF-y s膮 zagro偶eniem dla rynk贸w i nie powinno si臋 kupowa膰 ETF-贸w w艂a艣nie na rzecz funduszy aktywnie zarz膮dzanych, kt贸re selekcjonuj膮 sp贸艂ki do portfela i staraj膮 si臋 pobija膰 rynek. Niestety praktyka pokazuje odwrotn膮 rzecz. Nie jest tak, 偶e te klasyczne fundusze nie maj膮 wp艂ywu na rynek w sytuacjach podbramkowych, kiedy s膮 spadki. One r贸wnie偶 nap臋dzaj膮 te spadki. Podobnie jak ETF-y. To nie jest tak, 偶e nagle ETF-y co艣 nowego czy gorszego wnios艂y w tym wymiarze.

M贸wi膮c o zagro偶eniach, chcia艂em zwr贸ci膰 uwag臋 na to, 偶e je偶eli s艂yszycie takie rzeczy, to zwr贸膰cie na co艣 uwag臋 鈥 ewidentnie ETF-y s膮 spor膮 konkurencj膮 dla aktywnych funduszy inwestycyjnych. Nie dziwi mnie to, 偶e przez to ETF-y s膮 mocno krytykowane i powstaj膮 teorie spiskowe. Pewne zagro偶enia zawsze si臋 pojawiaj膮. Je艣li wiele ludzi b臋dzie si臋 pakowa膰 w takie ETF-y, b臋d膮 p贸藕niej chcieli wycofa膰 si臋 z nich, bo b臋d膮 spadki, to jasne, 偶e to b臋dzie nap臋dza艂o spadki na gie艂dzie. Nie jest to fenomen tego typu funduszy, tylko ka偶dego innego funduszu inwestycyjnego, kt贸ry inwestuje w akcje. Dla mnie jest to temat filozoficzny.

Chcia艂bym zamkn膮膰 temat ETF-贸w praktycznym akcentem.

Gdzie kupi膰 ETF i kilka praktycznych porad

Je偶eli kto艣 jest pocz膮tkuj膮cy, to mo偶e si臋 zastanawia膰 gdzie kupi膰 ETF-a. Za艂贸偶my, 偶e kto艣 chce kupi膰 ETF-a w Polsce, to trzeba mie膰 otwarte konto maklerskie. Trzeba przej艣膰 si臋 do biura maklerskiego (albo i przez internet si臋 da zapewne), otworzy膰 konto i b臋dzie mo偶na na tym samym rachunku, na kt贸rym kupuje si臋 akcje, kupi膰 ETF-a. Uwaga! Nie b臋dzie to pora偶aj膮cy wyb贸r ETF-贸w, bo w tym momencie s膮 4. Dwa na WIG20, jeden na S&P 500 i jeden DAX-a. Kolejne s膮 „w drodze”. Mo偶e jak tego s艂uchasz jest wi臋cej tych ETF-贸w. Je艣li chodzi o GPW, liczba ETF-贸w b臋dzie mniejsza ni偶 10. Pewnie nawet nie wi臋ksza ni偶 5.

Z godnych zainteresowania ETF-贸w, jest taki, co powsta艂 niedawno — ETF na WIG20, tak zwany BETA ETF WIG20TR. Nie jestem w 偶aden spos贸b z tymi panami, kt贸rzy stoj膮 za tym ETF-em zwi膮zany. Nie bior臋 za to 偶adnych pieni臋dzy, jest to zupe艂nie moja opinia. Nie jest to odcinek sponsorowany. Jest to o tyle ciekawy ETF na WIG20, poniewa偶 stosuje replikacj臋 fizyczn膮. Dotychczas przez kilka lat mieli艣my dost臋pny i mamy nadal, ETF, kt贸rego zreszt膮 sam posiadam w portfelu na WIG20 z firmy z Luksemburga — Lyxor. Tutaj mamy niestety replikacj臋 syntetyczn膮.

To, co jest istotne. BETA ETF WIG20TR — total return, czyli uwzgl臋dnione s膮 tutaj wszystkie dywidendy. Ma to wielkie znaczenie (ETF Lyxora te偶 jest typu TR).

Na polskiej gie艂dzie mamy te偶 ETF na S&P 500 i na DAXa. Niewielu z was wie, i to pewnie nawet tych zaawansowanych, 偶e ETF na S&P 500, kt贸ry jest dost臋pny na GPW, przeliczany jest do euro. Nie do dolara ameryka艅skiego, tylko do euro. Pomimo 偶e kupujemy go w z艂ot贸wce. Kto艣, kto kupi sobie takiego ETF-a do portfela, mo偶e by膰 mocno skonfundowany, bo nie do艣膰, 偶e ma ryzyko tylko wzgl臋dem dolara, to wchodzi jeszcze do euro. Warto wiedzie膰 co si臋 kupuje.

艁atwo si臋 to m贸wi. Sam nieraz kupi艂em g艂upoty, za kt贸re przysz艂o mi p贸藕niej s艂ono p艂aci膰. Warto uczy膰 si臋 na b艂臋dach cudzych, nie swoich. Zanim zrobimy co艣 g艂upiego to zastanowi膰 si臋 co najmniej dwa razy.

Warto uczy膰 si臋 na b艂臋dach cudzych, nie swoich.

Total return 鈥 o co chodzi? Nie jest tak, 偶e ten ETF na WIG20 鈥 jeden i drugi, czyli ten z Luksemburga i ten polski, odwzorowuje tylko indeks WIG20, ale tak naprawd臋 odwzorowuje indeks WIG20TR 鈥 total return, czyli s膮 dywidendy. Kto艣 mo偶e powiedzie膰, co z tego? Jakie to znaczenie? Maj膮 znaczenie. Gdyby艣my wzi臋li ostatni膮 dekad臋 2009-2019 鈥 oczywi艣cie jest to do艣膰 nieszcz臋艣liwie wybrany okres, bo jest to tu偶 po spadkach w 2008 roku, kiedy rynek mocno spad艂 i p贸藕niej zacz膮艂 odbija膰. Indeks WIG20 za ostatnie 10 lat, czyli 2009-2019, m贸wi臋 to, nagrywaj膮c podcast na pocz膮tku roku 2019, zarobi艂 oko艂o 70%. WIG20TR zarobi艂 oko艂o 150%. Ponad dwa razy wi臋cej. Taka to jest r贸偶nica. Je偶eli kto艣 uwa偶a, 偶e to nie jest nic, to tylko mog臋 mu pogratulowa膰. Ma kto艣 gest. 馃檪 Trzeba na to zwraca膰 uwag臋. To ma ogromne znaczenie.

Dlaczego to ma znaczenie?

Trzeba wiedzie膰 jak dzia艂a dywidenda. Je偶eli mamy w portfelu 100 z艂 w akcji KGHM, a nast臋pnie KGHM wyp艂aca 5 z艂 dywidendy. Co si臋 dzieje przy odci臋ciu dywidendy? Akcje KGHM s膮 notowane po 95 z艂otych. Wydawa艂oby si臋, 偶e KGHM straci艂 5%, ale nie jest to prawd膮, bo my 5 z艂otych mamy w kieszeni w postaci dywidendy. Mo偶emy to reinwestowa膰. Je偶eli nie we藕miemy dywidend pod uwag臋, to tak naprawd臋 odnotowaliby艣my strat臋. Indeks WIG20 jest pesymistycznym indeksem, poniewa偶 on ca艂y czas odnotowuje straty w dniu, kiedy sp贸艂ki wyp艂acaj膮 dywidendy. Zani偶a ten indeks. Du偶o bardziej realne warunki do liczenia daje nam liczenie tego na podstawie indeksu WIG20TR, czyli dochodowy indeks. Uwzgl臋dnia on to, 偶e owszem KGHM niby straci艂 5%, ale my mamy te 5 z艂otych w portfelu. Trzeba skorygowa膰 to, 偶e my mamy 100 z艂otych w kieszeni. To robi r贸偶nic臋. Mniej wi臋cej przez okres 10 lat WIG20TR wzr贸s艂 ponad 2 razy wi臋cej ni偶 niedochodowy, zwyk艂y, bez dywidend WIG20.

Kupowanie indeksu na d艂ugi termin, tylko dlatego, 偶e kto艣 tak powiedzia艂 nie jest fajne. D艂ugoterminowo rynek akcji zarabia 5-6-7%. Fajnie. Dwa-trzy razy wi臋cej od lokat. To jest jednak naiwne patrzenie na temat. Co powiecie, 偶e w mi臋dzyczasie macie spadek warto艣ci swojego portfela przekraczaj膮cy 50%? Czy kto艣 b臋dzie potrafi艂 spokojnie wysiedzie膰 z tak膮 inwestycj膮? Oczywi艣cie, jak kto艣 b臋dzie mia艂 w portfelu 1000 z艂otych to pewnie tak. Je偶eli to b臋d膮 oszcz臋dno艣ci jego 偶ycia na emerytur臋, b臋dzie mia艂 kilkaset tysi臋cy z艂otych czy milion, to chcia艂bym widzie膰, 偶e kto艣 taki przejdzie obok takiej sytuacji bez 偶adnych emocji. Jest to praktycznie niemo偶liwe. Nie oszukujmy si臋.

Kupowanie takich indeks贸w ma sens, ale trzeba mie膰 strategi臋. Tych strategii jest mn贸stwo. Najprostsz膮 jest DCA, czyli Dollar-Cost Averaging, czyli u艣rednianie. Jak rynek spada, to kupujemy czego艣 wi臋cej, jak ro艣nie, to kupujemy mniej. Nie jest to idealne podej艣cie. S膮 lepsze. Szczerze powiem, od jakiego艣 czasu, te偶 pod swoim k膮tem i moich potrzeb portfela IKE i IKZE, pracuj臋 nad strategiami, kt贸re b臋d膮 pozwala艂y zarz膮dza膰 portfelem akcyjnym w du偶o lepszy spos贸b. Oczywi艣cie, operuj膮c wci膮偶 na becie, czyli na rynku, na indeksie, ale robi膰 to lepiej. Przede wszystkim ogranicza膰 to ryzyko z do艂u przy spadkach. Aby nie by艂o 50%, tylko 20% albo i mniej. Taki produkt wydaje si臋 znacznie lepszy. Stay tuned! 馃檪

Nie trzeba bardzo si臋 stara膰 pobija膰 rynku czy wybiera膰 lepszych sp贸艂ek, tylko ogranicza膰 ryzyko przy spadkach. Ju偶 wynik d艂ugoterminowy mo偶e by膰 ciekawszy.
鈥濳upi臋 dzi艣 ten indeks, b臋d臋 go trzyma艂 20 lat, nic z nim nie zrobi臋鈥 鈥 brzmi fajnie, ale niewielu potrafi to zrobi膰. Swoj膮 drog膮, Warren Buffett, kt贸ry jest najs艂ynniejszym inwestorem, w 2008 roku jego portfel ma wahni臋cie w d贸艂 ponad 40%. Facet, kt贸ry wie co robi膰, bo przez tyle dziesi膮tek lat inwestowa艂 z sukcesem, mia艂 wahni臋cie na portfelu tego poziomu.

Je偶eli chodzi o ETF-y, kt贸re chcemy kupi膰 na z艂oto, na rynki towarowe, obligacje, to b臋dziemy musieli otworzy膰 rachunek maklerski u brokera, kt贸ry daje nam dost臋p do gie艂d na 艣wiecie. Mo偶na to zrobi膰 w Polsce, ale mo偶na te偶 otworzy膰 rachunek na 艣wiecie. Dzisiaj, w dobie internetu to nie jest problem, aby otworzy膰 rachunek na drugim ko艅cu 艣wiata. Po prostu handlowa膰 z tego rachunku i mie膰 dost臋p do r贸偶nych ETF-贸w. Ostatnimi czasy dla os贸b w Unii Europejskiej jest to utrudnione, ale to zn贸w temat na inn膮 okazj臋. 馃檪

Wi臋kszo艣膰 z nas powinna korzysta膰 z ETF-贸w. Je偶eli si臋 na to decydujemy, plain vanilla, czystych tracker贸w indeks贸w, kt贸re s膮 replikowane w spos贸b fizyczny.

Je偶eli kto艣 chce wyj艣膰 ponad to, nie m贸wi臋 nie, ale trzeba wiedzie膰, co si臋 robi. Je艣li tego nie wiemy, to ograniczmy swoje spektrum ETF-贸w, z kt贸rych b臋dziemy wybiera膰 co艣 do swojego portfela, spo艣r贸d tego typu ETF-贸w. Najprostszych, bez udziwnie艅 typu inverse, na spadki, czy lewarowanych. Zrobimy sobie wi臋ksz膮 krzywd臋, ni偶 jest nam to potrzebne do szcz臋艣cia. Raczej na tym nie zarobimy, je偶eli nie wiemy, co robimy.

Tyle z mojej strony.

Je艣li uwa偶asz, 偶e ten odcinek cokolwiek ci pom贸g艂, to b臋d臋 wdzi臋czny, je艣li podzielisz si臋 nim z innymi. Nie b臋d臋 nagrywa艂 tego do 艣ciany. Je艣li nikt nie b臋dzie chcia艂 s艂ucha膰/czyta膰, to nie b臋d臋 tego nagrywa艂. S膮 ciekawsze rzeczy do robienia w 偶yciu ni偶 nagrywanie do 艣ciany. 馃檪

Przepraszam za sarkazm.

Happy trading, jak m贸wi臋 do angloj臋zycznej cz臋艣ci s艂uchaczy.

Do us艂yszenia niebawem.

Bye, bye! 馃檪

  1. Cze艣膰,
    przeczyta艂em artyku艂 i uwa偶am, 偶e jest 艣wietny. Stron臋 oczywi艣cie dodaje do swoich czo艂owych ulubionych i b臋d臋 艣ledzi艂.

    Jestem m艂odym cz艂owiekiem i dopiero od niedawna zacz膮艂em zastanawia膰 si臋 nad emerytur膮, co cz臋sto spotyka si臋 z komentarzem, i偶 robi臋 to za wcze艣nie. Mnie mimo to przygn臋bia „za uszami” 艣wiadomo艣膰, 偶e na staro艣膰 mog艂oby by膰 krucho. Niedawno czytaj膮c bardzo dobr膮 ksi膮偶k臋 o tematyce finansowej trafi艂em na poj臋cie ETF’a. Zainteresowa艂em si臋 tematem i staram si臋 go zg艂臋bia膰. Tak te偶 trafi艂em tutaj i bardzo dzi臋kuj臋 za kolejne informacje.

    Do tej pory zrozumia艂em ju偶, 偶e inwestowanie w ETF’y wi膮偶e si臋 z kilkoma ryzykami, najbezpieczniej dla amatora trzyma膰 si臋 tych replikowanych fizycznie. W ramach tej tematyki dowiedzia艂em si臋 tak偶e czym jest konto IKE i IKZE. To tam chcia艂bym otworzy膰 w przysz艂o艣ci rachunki maklerskie by zacz膮膰 uskutecznia膰 swoj plan. No w艂a艣nie – plan, kt贸ry szczerze m贸wi膮c zosta艂 mentalnie zachwiany w mojej g艂owie po przeczytaniu tego artyku艂u.

    Zak艂ada艂em, 偶e jako osoba niezaawansowana swoje inwestycje sprowadz臋 do maksimum wp艂at na IKZE gdzie 艣rodki by艂by inwestowane w ETF’y odwzorowuj膮ce indeks polskich sp贸艂ek i cz臋艣膰 tak偶e, w zagraniczne (szczeg贸lnie dzi臋kuj臋 za u艣wiadomienie, 偶e w S&P 500 kryje si臋 podw贸jne ryzyko walutowe!). Ulgi podatkowe z tytu艂u wp艂at na IKZE, chcia艂em z kolei zainwestowa膰 na IKE by w przysz艂o艣ci zwroty podatk贸w (podobnie inwestowane) przekroczy艂y 10% op艂at臋 ryczaltow膮 przy wyp艂acie z IKZE. Problem polega na tym, 偶e w ca艂ym tym za艂o偶eniu nastawieniem si臋 na ci膮g艂e comiesi臋czne dokupowanie ETF’贸w i trzymanie ich przez wiele lat, przekraczaj膮cych nawet 30. Tw贸j artyku艂 da艂 mi do my艣lenia. Coraz bardziej w膮tpi臋 w sw贸j plan i w jak膮艣 alternatyw臋 zwi膮zana z ETF’ami kt贸ra pozwoli艂aby mi anga偶owa膰 si臋 bardzo pasywnie bez wielorodzinnych obserwacji gie艂dy w budowanie emerytury. Ten czas chcia艂bym jednak po艣wi臋ca膰 na prac臋 nad sob膮, a przysz艂o艣膰 budowa膰 trzymaj膮c si臋 sta艂ego planu z minimalnym zaanga偶owaniem czasowym.

    Chcia艂bym wiedzie膰, czy my艣lisz przez pryzmat swoich do艣wiadcze艅, 偶e jest dla mnie nadzieja? Oczekuje tylko szczerej opinii.

    Pozdrawiam

    • Cze艣膰,

      Dzi臋ki za dobre s艂owo, bo dzi臋ki temu wiem, 偶e warto to po prostu dalej robi膰. 馃檪

      Im wcze艣niej zaczniesz my艣le膰 o budowaniu w艂asnego kapita艂u, tym lepiej. Swoj膮 postaw膮 pokazujesz swoj膮 dojrza艂o艣膰, a opiniami innych si臋 nie martw 鈥 r贸b swoje. Nie chodzi o to, by w m艂odym wieku non stop my艣le膰 o byciu starym, ale by zwyczajnie by膰 odpowiedzialnym i zwi臋kszy膰 swoje szanse na dostanie 偶ycie.

      Na GPW w Warszawie mamy ma艂y wyb贸r ETF p贸ki co, ale jest szansa, 偶e powoli si臋 to b臋dzie zmienia膰 w pozytywn膮 stron臋.

      Ryzyko walutowe na ETF S&P 500 nie musi oznacza膰 czego艣 z艂ego, o ile rozumiemy to ryzyko. Postaram si臋 o tym nieco wi臋cej napisa膰/nagra膰 w przysz艂o艣ci. Niebawem ma podobno by膰 dost臋pny nowy ETF na S&P 500 gdzie to ryzyko walutowe b臋dzie zniesione. Wtedy ten „problem” sam si臋 rozwi膮偶e.

      Co do sprawy zwi膮zanej z kupowaniem ETF贸w (kiedy, jaki, etc.), wchodzimy w kwestie wyboru strategii. Na pocz膮tek proponuj臋 zapozna膰 si臋 z tym wywiadem z Gary Antonacci, a przynajmniej z tym co tam napisa艂em, bo sama tre艣膰 wywiadu mo偶e by膰 na pocz膮tek nieco przyt艂aczaj膮ca (i nie mam p贸ki co t艂umaczenia).

      Chodzi o to jak m膮drze alokowa膰 sw贸j kapita艂, sp臋dzaj膮c na to bardzo niewiele czasu, pos艂uguj膮c si臋 jasnym i logicznym planem, za kt贸rym mamy jednak mocn膮 statystyk臋.

      Jest to co艣, co b臋d臋 stara艂 si臋 bardzo dok艂adnie om贸wi膰 w najbli偶szych miesi膮cach. Bo to bardzo ciekawy temat i my艣l臋, 偶e w Polsce bardzo ma艂o o tym si臋 m贸wi. Widz臋 tu sporo roboty dla siebie, wi臋c powinno Ci臋 to zainteresowa膰 jak s膮dz臋 pod k膮tem IKE/IKZE. M贸wi膮c kr贸tko zaproponuj臋 kilka gotowych rozwi膮za艅.

      By膰 mo偶e wr臋cz poka偶臋 na w艂asnym przyk艂adzie jak mo偶na ten temat rozwi膮za膰, pokazuj膮c w艂asny rachunek i wszystkie detale. Krok po kroku. Stay tuned! 馃檪

      Na koniec: gratuluj臋 podej艣cia, nie poddawaj si臋, bo jest o co walczy膰. ETFy jak najbardziej nadaj膮 si臋 do pasywnego inwestowania. Ale mo偶na to robi膰 znacznie lepiej ni偶 kupi膰 i zapomnie膰, po艣wi臋caj膮c jednak nie wi臋cej ni偶 kilka minut w miesi膮cu. 馃檪

      Pozdrawiam,
      Jacek

  2. Ciekawy artyku艂… ale nasun膮艂 mi sie jeden wniosek. Co myslisz o strategii arbitrazu np. wig20 short z wig20tr long? realizowana przez jakis etf lub cfd? Moze masz dane jak wygladala by coroczna stopa zwrotu za np. 20 lat wstecz (oczywiscie na podstawie dywidend bo wig20tr jeszcze nie bylo)

    • Hej Radku,

      Dzi臋ki za komentarz. Co do arbitra偶u, to nic o nim nie my艣l臋, bo nie testowa艂em takiego przypadku jak opisujesz.

      Pozdrawiam,
      Jacek

  3. co my艣lisz o inwestycji w po偶yczki p2p kt贸re oferuje np. 艂otewski fintech Mintos? uwa偶asz 偶e to dobry spos贸b na dywersyfikacje, taki doch贸d pasywny?
    czy jednak wi膮za艂by艣 z tym zbyt du偶e ryzyko a偶eby samemu si臋 tym zainteresowa膰. ja nie operuje setkami tysi臋cy PLN, ale wynik inwestycji 13% rok do roku inwestuj膮c tylko w po偶yczki z gwarantowanym wykupem robi na mnie wra偶enie.

    • Hej Isaac,

      Nic nie my艣l臋 o inwestycji w takie po偶yczki, poniewa偶 nie znam tego tematu. I wychodz臋 z za艂o偶enia, 偶e je艣li nie znam tematu, to w to nie inwestuj臋.

      Natomiast je艣li jest oferta typu 13% rocznie, to bardzo w膮tpi臋 w te 鈥瀏warantowane wykupy鈥 i ju偶 zapala u mnie nie 偶贸艂t膮, co wr臋cz czerwon膮 lamp臋. Ale to moja opinia tylko. 馃檪 By艂bym BARDZO BARDZO ostro偶ny!

      Pozdrawiam,
      Jacek

  4. Witaj Jacek,

    dzi臋ki za podcast. Konkretnie i rzeczowo, niedawno zacz膮艂em s艂ucha膰 i poszerza膰 wiedz臋.

    W odniesieniu do powy偶szego odcinka mam pytanie. W marcu 2019 wymienia艂e艣 ETFy dost臋pne w Polsce, wspomnia艂e艣 o czterech. My艣l臋, 偶e warto te偶 wspomnie膰 o jednym oferowanym przez BR czyli „iShares MSCI Poland UCITS ETF USD”. By膰 mo偶e rzeczywi艣cie nie jest on dost臋pny z poziomu Polski? Osobi艣cie mieszkam w Szwajcarii i mo偶na go tutaj bez problemu naby膰. TER na poziomie 0,74%, r贸wnie偶 Total Return, replikacja fizyczna. Dost臋pny od 2011 roku. Rozmiar funduszu to oko艂o 67m USD, czyli znacznie wi臋kszy od Beta ETF WIG20 TR oferowanego przez Agio Funds – oko艂o 24m PLN.

    Czy m贸g艂by艣 podzieli膰 si臋 uwagami zwi膮zanymi z ETFem oferowanym przez BlackRock, bazuj膮c na swoim do艣wiadczeniu lub na factsheet? Link: https://www.ishares.com/uk/individual/en/products/251875/ishares-msci-poland-ucits-etf?switchLocale=y&siteEntryPassthrough=true

    Jeszcze raz – chapeau bas za transparentne i bogate w kontent materia艂y.

    Pozdrawiam z Zurychu,
    Wojciech

    • Cze艣膰 Wojciech,

      Dzi臋kuj臋 za komentarz i dobre s艂owo. 馃檪

      By膰 mo偶e nie wyrazi艂em si臋 wystarczaj膮co precyzyjnie m贸wi膮c o ETF dost臋pnych w Polsce. Ot贸偶 mia艂em na my艣li ETF notowane na Gie艂dzie Papier贸w Warto艣ciowych w Warszawie.

      ETF o kt贸rym Ty wspominasz, iShares MSCI Poland UCITS ETF USD, nie jest notowany na GPW. Je艣li kto艣 w Polsce ma konto u brokera z dost臋pem do gie艂d zagranicznych, ten ETF powinien by膰 dost臋pny, poniewa偶 ma etykietk臋 UCITS 鈥 a wi臋c jest dystrybuowany w ramach Unii Europejskiej. M贸wi膮c kr贸tko: z dost臋pem do tego ETF nie powinno by膰 w Polsce k艂opotu, ale trzeba si臋 ruszy膰 poza GPW i zrezygnowa膰 z inwestowania w PLN.

      Osobi艣cie nie inwestowa艂em w tego ETF, natomiast z tego co widz臋, jest on faktycznie oparty o sp贸艂ki z indeksu WIG20, chocia偶 na艣laduje tak na prawd臋 indeks MSCI Poland.

      Poniewa偶 Beta ETF WIG20 jest nowym instrument w Polsce, oczywi艣cie kapita艂 funduszu jest p贸ki co niewielki. TER w Beta ETF WIG20 to natomiast 0.4% w chwili obecnej, a wi臋c mniej ni偶 w iShares.

      To co jest kluczowe, to ekspozycja na USD w przypadku ETF iShares. Beta ETF WIG20 wyra偶any jest w PLN. Wi臋c tu ju偶 kwestia czego oczekuje inwestor. Je艣li nie mieszkasz wi臋c w Polsce i nie inwestujesz w PLN, to iShares pewnie b臋dzie lepsz膮 opcj膮. Ale to w艂a艣ciwie wszystko co mog臋 w tej chwili napisa膰 niestety.

      Tymczasem pozdrawiam Zurych z Brukseli. 馃檪

      Jacek

Napisz sw贸j komentarz

Zaprojektuj sw贸j portfel inwestycyjny

ST to oprogramowanie, kt贸re w prosty spos贸b pozwoli Ci dobra膰 strategi臋 inwestycyjn膮, spe艂niaj膮c膮 Twoje potrzeby i wymagania.