Dzi┼Ť ju┼╝ chyba wszyscy, co maj─ů jakikolwiek kontakt z rynkami finansowymi, s┼éyszeli o ETF, czyli Exchange Traded Fund. Za┼éo┼╝enie by┼éo genialne w swojej prostocie — stworzy─ç fundusz inwestycyjny, kt├│ry nie b─Ödzie stara┼é si─Ö walczy─ç z rynkiem, tylko go na┼Ťladowa─ç. Ma to sens, poniewa┼╝ na przestrzeni lat, wi─Ökszo┼Ť─ç funduszy inwestycyjnych aktywnie zarz─ůdzanych przez specjalist├│w przegrywa z rynkiem. Zatem kupienie na przyk┼éad koszyka sp├│┼éek wchodz─ůcych do indeksu WIG20, tak by replikowa─ç ten indeks, daje nam bardzo du┼╝─ů szans─Ö na pobicie wi─Ökszo┼Ťci aktywnie zarz─ůdzanych funduszy inwestycyjnych na rynku. Koncepcja prosta, jej realizacja w praktyce jest jednak trudna, a dla wi─Ökszo┼Ťci inwestor├│w indywidualnych wr─Öcz bardzo trudna lub niemo┼╝liwa cho─çby z powodu niewystarczaj─ůcego kapita┼éu.

ETF zachowuje zalety klasycznego funduszu inwestycyjnego, czyli dysponuj─ůc niewielkim kapita┼éem, inwestor ma ┼éatwy dost─Öp do szerokiej dywersyfikacji na rynku i jest zwolniony z podejmowania samodzielnych decyzji inwestycyjnych. Usuwa jednak wiele bol─ůczek jakie trapi─ů klasyczne fundusze inwestycyjne.

Koncepcja ETF pozwala, przynajmniej w teorii, zast─ůpi─ç specjalist─Ö aktywnie zarz─ůdzaj─ůcego portfelem funduszu przez komputer — w ko┼äcu chodzi o mechaniczn─ů replikacj─Ö, czyli na┼Ťladowanie indeksu gie┼édowego. Dodatkowo ETF jest dost─Öpny w obrocie gie┼édowym jak zwyk┼éa akcja, kt├│r─ů mo┼╝na kupi─ç i sprzeda─ç w dowolnym momencie podczas sesji. To wszystko za┼Ť pozwala znacz─ůco obni┼╝y─ç koszty funduszu, w efekcie dostarczaj─ůc lepszy wynik inwestorowi.

Niestety wraz z rozwojem rynku ETF, powsta┼éo z czasem wiele produkt├│w, kt├│re poza opakowaniem nie maj─ů wiele wsp├│lnego z oryginaln─ů koncepcj─ů tego typu funduszy. Niewiedza mo┼╝e jednak sporo kosztowa─ç, je┼Ťli mamy w g┼éowie tylko prosty obraz, przedstawiaj─ůcy ETF jako produkt tani i bezpieczny. W tym odcinku wszystko postaram si─Ö wyja┼Ťni─ç w przyst─Öpny spos├│b.

CIEKAWOSTKA Za rogiem czai si─Ö ju┼╝ nowy etap rewolucji inwestycyjnej. Nad Wis┼é─ů ledwie co z mozo┼éem mamy kilka ETF, a tymczasem na horyzoncie majaczy ETF 2.0 ÔÇô Direct Indexing.

PORADA Je┼Ťli nie masz du┼╝ej wiedzy finansowej, a chcesz mimo tego inwestowa─ç w ETF, to ogranicz si─Ö do najprostszych tracker├│w na┼Ťladuj─ůcych indeksy. Dobrze, aby portfel ETF zawiera┼é to, co na┼Ťladuje (np. akcje indeksu, kt├│ry odwzorowuje). Unikaj produkt├│w typu smart-beta/strategic, ETF odwr├│cone czy lewarowane, chyba, ┼╝e na prawd─Ö wiesz co robisz.

UWAGA Inwestowanie jest trudniejsze, ni┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç z nas my┼Ťli. Przyk┼éadowo firma Vanguard ze swoim flagowym ETF S&P 500 Index Fund poda┼éa kiedy┼Ť, ┼╝e w pewnym okresie 15 lat ┼Ťrednia stopa zwrotu wynosi┼éa 5% rocznie. Czyli je┼Ťli by kupi─ç na pocz─ůtku tego okresu fundusz (indeks) i trzyma─ç ca┼éy czas w portfelu, osi─ůgn─Öliby┼Ťmy w┼éa┼Ťnie tak─ů roczn─ů stop─Ö zwrotu. Niestety, przeci─Ötna stopa zwrotu dla inwestor├│w wynosi┼éa niemal 50% mniej w wyniku z┼éego timingu: inwestorzy mieli tendencj─Ö do sprzedawania przy wielkich spadkach i kupowania na historycznych szczytach. Psychologia behawioralna w pigu┼éce.

W tym odcinku

  • Co to jest ETF i dlaczego jest to interesuj─ůcy produkt?
  • Replikacja fizyczna, a replikacja syntetyczna — co to jest i na co nale┼╝y zwr├│ci─ç uwag─Ö?
  • Zalety i wady ETF
  • Co to jest ETN i czym r├│┼╝ni si─Ö od ETF
  • Ryzyka zwi─ůzane z inwestowaniem w ETF i ETN
  • Dlaczego ETF jest ta┼äszy od klasycznych funduszy inwestycyjnych
  • Rodzaje ETF
  • Co to jest ETF odwr├│cony (ang. inverse) i dlaczego lepiej go unika─ç?
  • Co to jest ETF lewarowany i dlaczego lepiej go unika─ç?
  • Gdzie i jak mo┼╝na kupi─ç ETF

Przydatne linki

Grzechy główne inwestorów

W┼éa┼Ťciwie sprowadzaj─ů si─Ö one do braku wypracowanej strategii inwestycyjnej, lub braku dyscypliny w pod─ů┼╝aniu za ni─ů, je┼Ťli takow─ů posiadamy. Temat rzeka to za┼Ť skuteczno┼Ť─ç ewentualnej strategii. Poni┼╝ej gar┼Ť─ç problem├│w jakie trapi─ů wi─Ökszo┼Ť─ç inwestor├│w indywidualnych:

  • Zbyt emocjonalna reakcja na rynkow─ů zmienno┼Ť─ç
  • Loteryjny styl poszukiwania papier├│w warto┼Ťciowych o du┼╝ej zmienno┼Ťci, przy braku kontroli ryzyka na poziomie portfela
  • Zbyt du┼╝a pewno┼Ť─ç siebie
  • Nadmierna aktywno┼Ť─ç rynkowa
  • Brak wiedzy

Inwestowanie jest proste, ale nie jest łatwe.

–Warren Buffett

Dlaczego koszt, jaki ponosimy w trakcie inwestowania jest tak istotny?

Mo┼╝e niech przem├│wi─ů liczby (dla uproszczenia przekazu w zaokr─ůgleniu). Wyobra┼║my sobie, ┼╝e inwestujemy 100 000 PLN. Za┼é├│┼╝my te┼╝, ┼╝e rocznie nasza stopa zwrotu z inwestycji wynosi 6%. W takim wariancie po 25 latach inwestowania nasza kwota uro┼Ťnie do 430 000 PLN.

A co, gdyby┼Ťmy po drodze musieli ponie┼Ť─ç koszt za zarz─ůdzanie nasz─ů inwestycj─ů w wysoko┼Ťci 2% rocznie od warto┼Ťci naszego rachunku? Po 25 latach inwestowania nasza kwota uro┼Ťnie do 260 000 PLN.

Tak, to oznacza, ┼╝e 40% naszego zysku zjadaj─ů op┼éaty! Niby „tylko” 2% op┼éaty rocznie, ale w perspektywie 25 lat oznacza to, ┼╝e komu┼Ť p┼éacimy 170 000 PLN!

Dla por├│wnania analogiczna inwestycja, gdzie op┼éata za zarz─ůdzanie wynosi┼éaby 0.25% rocznie, uros┼éaby do kwoty ponad 400 000 PLN. To oznacza, ┼╝e zarobili┼Ťmy ponad 140 000 PLN wi─Öcej! Ta sama inwestycja, inne koszty za zarz─ůdzanie.

Dlatego kontrola koszt├│w, jakie ponosimy w trakcie trwania naszej inwestycji jest tak kluczowa. W┼éa┼Ťciwie to najprostsza droga do poprawienia naszego wyniku inwestycyjnego, bo nad kosztami mamy ca┼ékowit─ů kontrol─Ö, znamy je a priori. To jest mo┼╝na powiedzie─ç „darmowy obiad” w ┼Ťwiecie inwestycji.

I dlatego te┼╝ nie daj sobie wm├│wi─ç ┼╝adnemu specowi od sprzedawania marze┼ä, ┼╝e produkt, kt├│ry Ci wciska jest taki cudowny, je┼Ťli po drodze ponosisz takie wielkie koszty. W sytuacji gdzie wi─Ökszo┼Ť─ç funduszy, nawet pomijaj─ůc koszty, przegrywa z szerokim rynkiem, to mo┼╝e i taki produkt jest ┼Ťwietny, ale… dla samych funduszy inwestycyjnych.

Problem z ETF odwr├│conym

Oryginalna koncepcja ETF to fundusz indeksowy bez ┼╝adnych dodatkowych udziwnie┼ä. Tak zwany ETF odwr├│cony, czyli maj─ůcy pozwala─ç zarabia─ç na spadku kursu replikowanego indeksu jest niestety czym┼Ť innym ni┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç prawdopodobnie my┼Ťli. Zamiast pisa─ç w tym momencie o gammie i delcie, pos┼éu┼╝my si─Ö prostym przyk┼éadem pokazuj─ůcym gdzie le┼╝y k┼éopot.

Za┼é├│┼╝my, ┼╝e indeks ma warto┼Ť─ç 1000. W pierwszym dniu spada o 10%, czyli do poziomu 900. Kupuj─ůc odwr├│cony ETF, nasza inwestycja zarabia 10% (warto┼Ť─ç odwr├│conego ETF wynosi 1100).

Kolejnego dnia indeks wraca na poziom 1000, czyli wzrasta o 11.1%. Wi─Ökszo┼Ť─ç z nas oczekiwa┼éaby tego samego w odniesieniu do odwr├│conego ETF ÔÇô powrotu do punktu wyj┼Ťcia. Ale niestety taki ETF trac─ůc 11.1% z poziomu 1100 spada do 979. Zamiast by─ç „na zero” tracimy 2.1% z naszej inwestycji.

Gdyby teraz powt├│rzy─ç wielokrotnie podobne ─çwiczenie nasz odwr├│cony ETF „odklei” si─Ö jeszcze bardziej od rzeczywisto┼Ťci, kt├│rej by┼Ťmy oczekiwali. Dodanie do tego jeszcze lewara spot─Ögowa┼éoby ten efekt.

Direct Indexing, czyli ETF 2.0

By─ç mo┼╝e na naszych oczach dojdzie w najbli┼╝szych latach do kolejnego wielkiego kroku milowego od momentu wprowadzenia na rynek ETF. Mowa o Direct Indexing. W skr├│cie, oto co umo┼╝liwia:

  • w odr├│┼╝nieniu do ETF, akcje z replikowanego indeksu nale┼╝─ů do kupuj─ůcego
  • mo┼╝liwo┼Ť─ç tworzenia dowolnego sk┼éadku indeksu przez klienta (dodawanie/usuwanie sp├│┼éek z indeksu w czasie rzeczywistym)
  • znacznie ni┼╝sze koszty uruchomienia ni┼╝ tradycyjnych ETF (pe┼éna automatyzacja na poziomie oprogramowania)
  • mo┼╝liwo┼Ť─ç kupienia np. 1/1000 akcji, co obni┼╝a pr├│g wej┼Ťcia (istotne przy potrzebie kupna np. kilkudziesi─Öciu/kilkuset akcji)
  • optymalizacja podatkowa (tax loss harvesting — sprzeda┼╝ z indeksu tylko sp├│┼éek generuj─ůcych straty, op├│┼║nienie sprzeda┼╝y najwi─Ökszych zyskownych pozycji w indeksie)
  • to wszystko pozwala podobno wygenerowa─ç nawet ponad 1% zysku rocznie wi─Öcej w por├│wnaniu do analogicznego ETF

Zaproszenie do dyskusji

Serdecznie zapraszam Ci─Ö do komentowania i zadawania pyta┼ä, bezpo┼Ťrednio na tej stronie poni┼╝ej, lub na mojej stronie na FacebookÔÇÖu lub moim profilu TwitterÔÇÖowym.

Alternatywnie mo┼╝esz zada─ç pytanie g┼éosowe, nagrywaj─ůc si─Ö na SpeakPipe. Pami─Ötaj tylko, ┼╝e masz 90 sekund na nagranie ­čÖé

Bardzo zale┼╝y mi na Twoim g┼éosie, za kt├│ry ju┼╝ teraz z g├│ry bardzo dzi─Ökuj─Ö ­čÖé

Ôťĺ TRANSKRYPT PODCASTU

czyli wersja do czytania

Wst─Öp

Dzie┼ä dobry! Witam ci─Ö serdecznie w 26. odcinku podcastu System Trader. Dzi┼Ť b─Ödziemy rozmawia─ç o ETF-ach, czyli funduszach indeksowych ETF ÔÇô Exchang Traded Fund. Zanim przejdziemy do g┼é├│wnego tematu podcastu, to tytu┼éem wst─Öpu mam kilka og┼éosze┼ä parafialnych.

Sprawy organizacyjne

W tym roku zaplanowa┼éem kilka odcink├│w dla pocz─ůtkuj─ůcych. Mam ogrom temat├│w, ale co┼Ť z tego wybior─Ö i postaram si─Ö nagra─ç kilka odcink├│w dla pocz─ůtkuj─ůcych. Co to jest ETF? Co to jest kontrakt terminowy? Czy warto inwestowa─ç metod─ů buy and hold? Od razu powiem, ┼╝e nie. ­čśë Ile realnie mo┼╝na zarobi─ç na gie┼édzie? Co to jest analiza techniczna? To b─Öd─ů tematy dla bardzo pocz─ůtkuj─ůcych. Cz─Östo w komentarzach od was dostaj─Ö informacj─Ö, ┼╝e to co prezentuj─Ö w wywiadach, jest bardzo zaawansowane. Kto┼Ť nie wie co to jest np. analiza Monte Carlo, czy odchylenie standardowe.

Nie chodzi o to, aby si─Ö wym─ůdrza─ç i prezentowa─ç teorie, kt├│re s─ů zrozumia┼ée tylko przez niewielu. Wiele rzeczy, o kt├│rych m├│wi─Ö, s─ů proste. Czasami brzmi─ů nieco zbyt m─ůdrze, ale tutaj nie ma ┼╝adnej rocket science. W odcinkach przeznaczonych do bardziej pocz─ůtkuj─ůcych b─Öd─Ö si─Ö stara┼é wyja┼Ťni─ç, ┼╝e wiele rzeczy da si─Ö w prosty spos├│b zrozumie─ç. Nie trzeba si─Ö tego ba─ç.

Kolejne og┼éoszenie na dzi┼Ť, jakie mam jest zwi─ůzane z t┼éumaczeniami moich wywiad├│w. S─ů one obecnie w j─Özyku angielskim. Kiedy rozpoczyna┼éem przygod─Ö z tym podcastem, obieca┼éem, ┼╝e te t┼éumaczenia b─Öd─ů. Jednak w praktyce, przy moim stylu nagrywania podcast├│w angloj─Özycznych bardzo regularnie, nie jest to proste, aby te t┼éumaczenia dostarczy─ç. Powiedzmy szczerze, gdybym mia┼é to robi─ç sam, to jest to zwyczajnie bardzo kosztowne czasowo, a i tak ju┼╝ teraz zakrzywiam czasoprzestrze┼ä. ­čśë Dojrzewa┼éem z t─ů my┼Ťl─ů i powiedzia┼éem sobie, ┼╝e wrzuc─Ö w ten projekt, kt├│ry, p├│ki co jest non-profit, pewn─ů got├│wk─Ö i zobacz─Ö, co si─Ö stanie, jak przet┼éumacz─Ö kilka wywiad├│w. Czy to b─Ödzie specjalnie cieszy┼éo si─Ö zainteresowaniem? Je┼Ťli nie, to no hard feelings, nie ma problemu. Jest to forma eksperymentu.

Podcasty b─Öd─Ö na pewno nagrywa┼é w j─Özyku angielskim, je┼Ťli chodzi o wywiady z osobami ze ┼Ťwiata. Je┼╝eli nie b─Ödzie to interesuj─ůce dla odbiorc├│w w Polsce, dla Was, to absolutnie to rozumiem. By─ç mo┼╝e kto┼Ť woli tutejszy rynek i skupia si─Ö na tutejszych realiach. B─Öd─Ö si─Ö skupia┼é na tamtym rynku og├│lno┼Ťwiatowym. Ci, kt├│rzy dzi┼Ť s┼éuchaj─ů, na pewno niczego nie strac─ů. Je┼╝eli ci, kt├│rzy nie s┼éuchaj─ů, z tego wzgl─Ödu, ┼╝e jest tylko w j─Özyku angielskim ÔÇô b─Öd─ů mie─ç szans─Ö zobaczy─ç, jak to wygl─ůda w praktyce i przeczyta─ç sobie kilka takich wywiad├│w. Zobacz─ů czy b─Ödzie to dla nich interesuj─ůce. B─Öd─Ö te┼╝ jednak tworzy─ç z czasem materia┼éy pod k─ůtem odbiorcy z Polski. Stay tuned! ­čÖé

Swoj─ů drog─ů nie m├│wi─Ö o tym, aby wywiera─ç na kimkolwiek presj─Ö s┼éuchania, czy czytania, bo b─Öd─Ö inwestowa┼é w t┼éumaczenia. Nie za┼éo┼╝y┼éem sobie ┼╝adnego celu, otwieraj─ůc podcast, ┼╝e chce by─ç ÔÇ×celebryt─ů w tradinguÔÇŁ w Polsce. Wr─Öcz przeciwnie. Taka wizja, abym mia┼é zdoby─ç popularno┼Ť─ç kiedykolwiek, przera┼╝a mnie. Przyznam zupe┼énie szczerze, ┼╝e nagrywanie podcast├│w, kt├│re puszczam w ┼Ťwiat w j─Özyku angielskim, jest dla mnie psychicznie ┼éatwiejsze i bardziej komfortowe. Czuj─Ö si─Ö tam mniej rozpoznawalny i mog─Ö si─Ö skupi─ç na merytoryce. Gdy otrzymuj─Ö maila z Sydney, mam wi─Öksz─ů swobod─Ö w komunikacji, ni┼╝ na lokalnym gruncie. Czuj─Ö si─Ö bardziej komfortowo, nagrywaj─ůc to w ┼Ťwiat, aczkolwiek robi─Ö to teraz r├│wnie┼╝ na nasz rodzimy rynek. Przez jaki┼Ť czas b─Öd─Ö to robi┼é, zanim b─Öd─Ö podejmowa┼é dalsze decyzje.

Je┼╝eli chodzi o moje podcasty, to nie b─Öd─Ö wiele nagrywa┼é na temat Forex’u. Przynajmniej ja sam nie handluj─ůc na rynku Forex, nie jestem w tym ekspertem. Nie czuj─Ö si─Ö w tym rynku komfortowo. Mam wiele powod├│w, dla kt├│rych na tym rynku nie uczestnicz─Ö. W Polsce nasz rynek tradingowy jest zdominowany przez rynek Forex. To jest historia na oddzielne nagranie. W ten obszar nie b─Öd─Ö wchodzi┼é. Z punktu widzenia czysto marketingowego, to nie jest dobre posuni─Öcie, poniewa┼╝ powinienem nagrywa─ç jak najwi─Öcej podcast├│w o Forexie. Zainteresowanie takim odcinkiem by┼éoby spore. Ja nie zamierzam by─ç celebryt─ů. Robi─Ö to, co uwa┼╝am za dobre dla mnie i to, co jest dobre w tradingu. Chodzi mi o pokazanie profesjonalnej strony tradingu. Zupe┼énie wprost i przepraszam, je┼Ťli kogo┼Ť ura┼╝─Ö ÔÇô spo┼Ťr├│d wszystkich dotychczasowych trader├│w, kt├│rzy maj─ů znakomite osi─ůgni─Öcia na swoim koncie, praktycznie nikt nie handluje na rynku Forex. To powinno da─ç nieco do my┼Ťlenia osobom pocz─ůtkuj─ůcym. To nie znaczy, ┼╝e nie handluje si─Ö walutami, bo to by┼éaby nieprawda — nawet Tom Basso by┼é aktywny na rynku walutowym. Mo┼╝e b─Ödzie jeszcze okazja na rozwini─Öcie tematu w przysz┼éo┼Ťci.

Nie b─Öd─Ö stosowa┼é na si┼é─Ö tezy, ┼╝e na rynku Forex nie mo┼╝na zarobi─ç. Nie, absolutnie nie b─Öd─Ö chcia┼é tego powiedzie─ç. Z rynkiem Forex w wielu wypadkach zwi─ůzane s─ů dodatkowe ryzyka, kt├│re nie wyst─Öpuj─ů na rynku regulowanym. B─Öd─Ö skupia┼é si─Ö na prezentowaniu tradingu z rynk├│w regulowanych. OK, przechodzimy do meritum.

M├│j wywiad z Lind─ů Raschke

Moja najwi─Öksza pozycja kr├│tka w ca┼éej karierze o warto┼Ťci 60 milion├│w dolar├│w i od razu znalaz┼éam si─Ö po z┼éej stronie rynku. (...)

Czytaj dalej Ôćĺ

Co to jest ETF i dlaczego jest to co┼Ť, co powinno nas zainteresowa─ç?

Jest to rodzaj funduszu, kt├│ry mo┼╝na kupi─ç i sprzeda─ç na gie┼édzie podczas sesji. Tak jak ka┼╝d─ů dowoln─ů akcj─Ö sp├│┼éki. ETF-em handluje si─Ö w podobny spos├│b. Mo┼╝na go kupi─ç na gie┼édzie podczas sesji. W nazwie ETF pierwsze dwa s┼éowa to exchange-traded, czyli handlowany na gie┼édzie.

Po co to jest?

┼üatwo jest kupi─ç jedn─ů czy kilka akcji do portfela, na przyk┼éad na Gie┼édzie Papier├│w Warto┼Ťciowych w Warszawie. Mo┼╝emy kupi─ç sobie bez problemu akcje sp├│┼éki KGHM, kt├│ra pochodzi z indeksu WIG20. Indeks WIG20, dla tych kt├│rzy s─ů mniej zaawansowani, to jest indeks dwudziestu najwi─Ökszych polskich sp├│┼éek notowanych na gie┼édzie papier├│w warto┼Ťciowych. Niekoniecznie polskich, ale generalnie najwi─Ökszych sp├│┼éek notowanych na gie┼édzie papier├│w warto┼Ťciowych. Jest to indeks, kt├│ry jest w opinii publicznej, najbardziej znany i najcz─Ö┼Ťciej cytowany.

O ile ┼éatwo jest kupi─ç akcj─Ö sp├│┼éki KGHM, czy wszystkie sp├│┼éki, kt├│re wchodz─ů w sk┼éad WIG20, to nie jest ┼éatwo bardzo dok┼éadnie odwzorowa─ç w portfelu indeks WIG20. A jest to jeden z prostszych indeks├│w do zreplikowania. Mo┼╝emy wyobrazi─ç sobie indeks taki jak szeroki WIG, kt├│ry obejmuje znacznie wi─Ökszy koszyk akcji na GPW. Tam jest bardzo ci─Ö┼╝ko to zreplikowa─ç. Nawet maj─ůc spory kapita┼é i spore mo┼╝liwo┼Ťci techniczne.

Nie chodzi o to, aby tylko kupi─ç sp├│┼éki, kt├│re znajduj─ů si─Ö w danym indeksie, ale trzeba mie─ç na uwadze to, ┼╝e indeksy co kwarta┼é podlegaj─ů rebalansingowi, czyli modyfikacji. Jedne sp├│┼éki wchodz─ů, a inne wychodz─ů z tego indeksu. Zmieniaj─ů si─Ö wagi tych sp├│┼éek. To wszystko ma wp┼éyw na to, jak ten indeks jest liczony. To ma wp┼éyw na to, w jakich wagach te sp├│┼éki powinni┼Ťmy mie─ç w portfelu. Robi si─Ö to zadanie spore i nie jest to bardzo ┼éatwe do zreplikowania, je┼Ťli chcieliby┼Ťmy zrobi─ç to dok┼éadnie i na piechot─Ö w domu.

Tu z pomoc─ů przychodzi nam ETF. Zamiast kombinowa─ç i kupowa─ç te sp├│┼éki, potem sprzedawa─ç, p├│┼║niej zmienia─ç ich wagi w portfelu, to mo┼╝emy kupi─ç jednego ETF-a za konkretn─ů kwot─Ö. Jego zadaniem b─Ödzie odwzorowywa─ç ten indeks WIG20 najbardziej, jak to jest mo┼╝liwe. M├│wi si─Ö tu o tzw. tracking error, czyli miarze odchylenia portfela (ETF) od na┼Ťladowanego indeksu (benchmark).

Dlaczego kupno indeksu okazuje si─Ö dla wi─Ökszo┼Ťci z nas, inwestor├│w, pomys┼éem lepszym, ni┼╝ szukanie samemu sp├│┼éek do portfela, aby pobi─ç rynek?

Konstrukcja wi─Ökszo┼Ťci indeks├│w gie┼édowych, sama w sobie jest ju┼╝ form─ů strategii. M├│wi─ůc ┼Ťci┼Ťlej, strategii typu momentum, o kt├│rej niebawem b─Öd─Ö pisa┼é i m├│wi┼é sporo w ramach mojego projektu. Do indeksu wchodz─ů takie sp├│┼éki, kt├│re spe┼éniaj─ů pewne obiektywne wymagania — co do obrotu, co do kapitalizacji, a wypadaj─ů te sp├│┼éki, kt├│re przesta┼éy spe┼énia─ç okre┼Ťlone wymagania.

Je┼╝eli sp├│┼éka ÔÇ×zapracowa┼éaÔÇŁ sobie, aby wskoczy─ç do indeksu WIG20, to tam si─Ö znajduje. To znaczy, ┼╝e dobrze dzieje si─Ö z t─ů sp├│┼ék─ů, poniewa┼╝ znajduje si─Ö w tym gronie.

Je┼╝eli sp├│┼éka ÔÇ×zapu┼ŤciÔÇŁ si─Ö i zacznie prezentowa─ç kiepskie wyniki, to mo┼╝e si─Ö okaza─ç, ┼╝e znajdzie si─Ö mocniejszy kandydat, kt├│ry nie znajduje si─Ö w tym momencie w indeksie i go wyprze z niego.

W tym indeksie zawsze b─Ödziemy mieli te sp├│┼éki, kt├│re zawsze b─Öd─ů mia┼éy najlepsze okre┼Ťlone parametry. Mo┼╝e jest to do┼Ť─ç prymitywna strategia, ale wi─Ökszo┼Ť─ç funduszy czy indywidualnych inwestor├│w, nie potrafi tego typu podej┼Ťcia pobi─ç. Nie potrafi wygenerowa─ç d┼éugoterminowo, w ci─ůgu wielu lat lepszej stopy zwrotu, ni┼╝ indeks organizowany w ten spos├│b, czyli WIG20.

Indeks WIG20 nie jest indeksem dochodowym. W indeksie WIG20 nie s─ů uwzgl─Ödnione dywidendy, czyli zyski wyp┼éacane do akcjonariuszy przez sp├│┼ék─Ö w postaci got├│wki. Ma to ogromne znaczenie. Pomimo prymitywnego podej┼Ťcia jak inwestowanie w indeks, my naprawd─Ö mo┼╝emy z bardzo du┼╝ym prawdopodobie┼ästwem, regularnie pobija─ç wi─Ökszo┼Ť─ç aktywnie zarz─ůdzanych funduszy akcyjnych.

Indeks WIG20 nie jest indeksem dochodowym. Nie s─ů tam uwzgl─Ödnione dywidendy.

UWAGA NA DYWIDENDY W przypadku dywidendy dla akcji firmy AT&T, gdyby nie uwzględnić wypłacanych dywidend, to od 1998 roku do 2015 roku z wykresu wynikałoby, że kurs spadł o około 7%, gdyby trzymać akcje cały czas w portfelu.
Ale w rzeczywisto┼Ťci to nie jest prawda, bo akurat ta sp├│┼éka wyp┼éaca┼éa du┼╝o dywidend w mi─Ödzyczasie. Gdyby kupi─ç akcje tej sp├│┼éki w 1998 roku, a nast─Öpnie reinwestowa─ç wyp┼éacane w got├│wce dywidendy (dokupuj─ůc akcji tej sp├│┼éki), to w roku 2015 inwestor zarobi┼éby niemal 100%!

Jak działa fundusz ETF?

Nie b─Öd─Ö wchodzi┼é w kuchni─Ö finansow─ů g┼é─Öboko, poniewa┼╝ to materia┼é dla pocz─ůtkuj─ůcych.

Oryginalna koncepcja ETF-u, i takie co do zasady ETF-y najlepiej i najbezpieczniej kupowa─ç, to ETF-y, kt├│re na┼Ťladuj─ů w spos├│b fizyczny jaki┼Ť indeks, na przyk┼éad WIG20. Taki ETF mo┼╝e by─ç realizowany na dwa podstawowe sposoby. Pierwszy to fizyczna replikacja. Firma, kt├│ra tworzy ETF-a, pod spodem kupuje prawdziwe akcje, kt├│re wchodz─ů w sk┼éad tego indeksu. Oczywi┼Ťcie mog─ů tam wchodzi─ç r├│┼╝ne elementy, nawet kontrakty terminowe. Nie wchodzimy za g┼é─Öboko w t─Ö kuchni─Ö.

Najbezpieczniej kupowa─ç ETF-y, kt├│re na┼Ťladuj─ů w spos├│b fizyczny indeks.

Jednak wi─Ökszo┼Ť─ç tego ETF-a pod spodem z┼éo┼╝ona jest z akcji, kt├│re wchodz─ů w sk┼éad indeksu, kt├│ry ten ETF ma replikowa─ç. Jest te┼╝ mo┼╝liwa realizacja ETF-u przy pomocy replikacji syntetycznej. Mamy przyk┼éad ETF-a na WIG20 z Luksemburga, kt├│ry jest tworzony przy pomocy replikacji syntetycznej. Pomimo ┼╝e kupujemy ETF-a na WIG20, to jak by┼Ťmy zajrzeli do ┼Ťrodka, co stoi za tym ETF-em, to mo┼╝e si─Ö okaza─ç, ┼╝e znajdziemy tam sp├│┼éki, kt├│re nie maj─ů nic wsp├│lnego z WIG20. Ma┼éo tego, nie maj─ů nic wsp├│lnego z polsk─ů gie┼éd─ů. Mog─ů tam znajdowa─ç si─Ö (i znajduj─ů!) instrumenty, kt├│re nie maj─ů nic wsp├│lnego z rynkiem akcyjnym.

Co si─Ö z tym wi─ů┼╝e?

Jest większe ryzyko, że taki ETF w pewnym momencie będzie mógł mieć kłopot z replikowaniem tego, co ma replikować, czyli indeksu. Już wpominałem o tzw. tracking error.

Najlepiej, najbezpieczniej jest kupowa─ç ETF-y, kt├│re maj─ů fizyczn─ů, czyst─ů replikacj─Ö. Kupuj─ů faktycznie to, co maj─ů za zadanie replikowa─ç.

Zalety ETF

Bardzo wiele m├│wi si─Ö o zaletach ETF-├│w. Pokr├│tce wymieni─Ö kilka zalet, a p├│┼║niej bardziej to uszczeg├│┼éowi─Ö w dalszej cz─Ö┼Ťci odcinka.

Najcz─Ö┼Ťciej wspominan─ů zalet─ů ETF-u jest to, ┼╝e jest tani, nawet bardzo tani. Zw┼éaszcza gdyby go przyr├│wna─ç do klasycznych funduszy inwestycyjnych. Daje nam wi─Öksz─ů swobod─Ö. Mo┼╝na go naby─ç i sprzeda─ç w dowolnym momencie u naszego brokera w trakcie sesji gie┼édowej. Nie jest to tak, ┼╝e musimy sk┼éada─ç zlecenie sprzeda┼╝y i to b─Ödzie sprzedane nie wiadomo po ile i kiedy. Tu w taki sam spos├│b, jak mamy akcje w portfelu, mo┼╝emy w dowolnym momencie kupi─ç, sprzeda─ç. Ta swoboda jest bardzo du┼╝a.

Wycen─Ö naszego ETF-u widzimy na bie┼╝─ůco, w czasie rzeczywistym. Nie jest to jak w przypadku funduszy, gdzie widzimy tzw. Net Asset Value (NAV) w wydaniu dziennym. Pod koniec dnia, po zamkni─Ötym rynku dopiero jest publikowana warto┼Ť─ç takiego funduszu. Przy ETF, NAV liczony jest w czasie rzeczywistym podczas sesji.

ETF-y daj─ů nam du┼╝─ů ┼éatwo┼Ť─ç w dywersyfikacji portfela i w zarz─ůdzaniu ryzykiem. Nawet posiadaj─ůc niewielki kapita┼é, ┼éatwo uzyska─ç ekspozycj─Ö na wiele r├│┼╝nych klas aktyw├│w. Mo┼╝emy mie─ç ekspozycj─Ö na rynek akcji. Mo┼╝emy mie─ç ekspozycj─Ö na rynek towarowy, na waluty, na obligacje, czy na konkretne sektory ÔÇô akcje sp├│┼éek wydobywaj─ůcych z┼éoto. Tych ETF-├│w jest bardzo. Na ┼Ťwiecie jest ich ponad 3 tysi─ůce. Ilo┼Ť─ç ETF-├│w mo┼╝e by─ç paradoksalnie problemem — co wybra─ç. Przekle┼ästwo wyboru. Ale ten problem r├│wnie┼╝ postaram si─Ö ogarn─ů─ç w przysz┼éo┼Ťci na blogu czy w podca┼Ťcie.

To, co jest istotne — ekspozycja jest mo┼╝liwa w naszym portfelu na aktywach, kt├│re znajduj─ů si─Ö nawet w egzotycznych cz─Ö┼Ťciach ┼Ťwiata. O ile ci─Ö┼╝ko jest wyobrazi─ç sobie, ┼╝e otworzymy sobie rachunek maklerski w Chinach, o tyle ca┼ékiem ┼éatwo jest uzyska─ç ekspozycj─Ö na rynek chi┼äski, kupuj─ů─ç ETF-a, kt├│ry b─Ödzie co┼Ť takiego m├│g┼é w naszym imieniu realizowa─ç. Wyobra┼║my sobie, ┼╝e chcemy zainwestowa─ç w obligacje na rynku japo┼äskim. Ci─Ö┼╝ko jest pewnie otworzy─ç tam rachunek, mieszkaj─ůc na co dzie┼ä w Polsce, natomiast poprzez ETF-a bardzo ┼éatwo to osi─ůgn─ů─ç.

Wady ETF

To nie jest tak, ┼╝e ETF-y maj─ů same zalety. S─ů te┼╝ pewne wady. W tym momencie powiem o jednej podstawowej wadzie. Nie tyle jest to wada, lecz przestroga. Bardzo zale┼╝y mi na tym, aby wzi─ů─ç sobie do serca, co teraz powiem. Trzeba zwr├│ci─ç uwag─Ö na produkty strukturyzowane czy lewarowane, kt├│re s─ů sprzedawane w opakowaniu jako ETF-y. Je┼Ťli kto┼Ť nie wie, o czym m├│wi─Ö, to tym lepiej. Wystarczy zapami─Öta─ç jedno — jak nie wiesz, co kupujesz, to przede wszystkim nie powiniene┼Ť tego kupowa─ç. Je┼Ťli czego┼Ť nie rozumiesz, to nie kupuj tego i nie inwestuj w to. To jest naczelna zasada.

Je┼Ťli chodzi o ETF-y, kt├│re s─ů lewarowane, strukturyzowane — tutaj dochodzi nam szereg r├│┼╝nych ryzyk. Bardzo przestrzegam przed kupowaniem tego typu ÔÇ×ETF-├│wÔÇŁ. One maj─ů bardzo niewiele wsp├│lnego z tymi ETF-ami, kt├│re powstaj─ů z t─ů oryginaln─ů koncepcj─ů ETF-├│w, kt├│re powstaj─ů na samym pocz─ůtku. Na ETF-y tego typu nale┼╝y uwa┼╝a─ç, chyba, ┼╝e ┼Ťwiadomie realizujemy konkretn─ů strategi─Ö.

Mój wywiad z Krzysztofem Łucjanem

Krzysztof jest zawodowym traderem, wsp├│┼étw├│rc─ů portalu Stooq.

Czytaj dalej Ôćĺ

Co to jest ETN i czym r├│┼╝ni si─Ö od ETF?

Chciałem powiedzieć kilka zdań na temat ETN-ów. Dlaczego chcę o tym powiedzieć?

ETN to jest Exchange Traded Note. Jest to bardzo bliski kuzyn ETF-u, cz─Östo traktowany zamiennie z ETF-em.

Z praktycznego punktu widzenia mo┼╝e si─Ö zdarzy─ç, ┼╝e mo┼╝e kiedy┼Ť kupili┼Ťmy ETN i nie mieli┼Ťmy nawet ┼Ťwiadomo┼Ťci, ┼╝e to nie by┼é ETF, tylko ETN.

ETN co do zasady dzia┼éa podobnie jak ETF. Jego zadanie jest podobne — ma odzwierciedla─ç instrument bazowy. Ma te cechy pozytywne ETF-├│w, kt├│re wymieni┼éem — niskie op┼éaty za zarz─ůdzanie w por├│wnaniu do klasycznych, aktywnie zarz─ůdzanych funduszy inwestycyjnych. ETN podobnie jak ETF jest dost─Öpny w obrocie gie┼édowym. W┼éa┼Ťciwie mamy tutaj to samo, co w przypadku ETF-u.

ETN działa podobnie jak ETF, ale obarczony jest większym ryzykiem inwestycyjnym.

Po co o tym m├│wi─Ö?

M├│wi─Ö o tym dlatego, ┼╝e pod spodem pomi─Ödzy ETF-em a ETN-em jest bardzo du┼╝a r├│┼╝nica. ETN-y bli┼╝sze s─ů temu, co powiedzia┼éem, m├│wi─ůc o r├│┼╝nych typach replikacji przy ETF-ach. Je┼╝eli mamy replikacj─Ö fizyczn─ů, czyli ETF odwzorowuj─ůcy indeks, kupuje faktycznie akcje, to jest ÔÇ×najzdrowsza formaÔÇŁ ETF-a. Je┼╝eli jest ETF, kt├│ry ma replikacj─Ö syntetyczn─ů i robi in┼╝ynieri─Ö finansow─ů, kt├│ra ma za zadanie replikowa─ç indeks, to takiemu ETF-owi jest znacznie bli┼╝ej do ETN-a. Mo┼╝e nawet jest ju┼╝ ETN-em.

ETN to jest forma d┼éugu, kt├│ra jest emitowana i sprzedawana na gie┼édzie przez banki inwestycyjne. Pod tym wzgl─Ödem ETN mo┼╝na por├│wna─ç do obligacji, czyli do d┼éugu, kt├│ry kupujemy, a p├│┼║niej druga strona musi nam go odda─ç. ETN, tak jak obligacja, ma jaki┼Ť termin zapadalno┼Ťci. Nie jest tak, ┼╝e mo┼╝emy go trzyma─ç do ko┼äca ┼Ťwiata i jeden dzie┼ä d┼éu┼╝ej w portfelu, tylko ETN ma wbudowan─ů dat─Ö, po kt├│rej nie b─Ödzie handlowany na rynku, a na naszym rachunku zamieni si─Ö w got├│wk─Ö.

Nagrywam to z pocz─ůtkiem roku 2019. By┼é taki ETN, chocia┼╝ wielu my┼Ťla┼éo, ┼╝e to ETF, w┼éa┼Ťnie na indeks VXX. Jego termin zapadalno┼Ťci wybi┼é, musia┼é powsta─ç kolejny jego nast─Öpca VXXB. Produkt jest na tyle intratny, dla firmy, kt├│ra go stworzy┼éa i na tyle popularny, ┼╝e by┼éoby g┼éupot─ů nie robi─ç kontynuacji tego produktu. O tym te┼╝ w przysz┼éo┼Ťci wi─Öcej napisz─Ö, bo to bardzo ciekawy instrument.

O ile ETF nie ma terminu zapadalno┼Ťci, czyli mo┼╝emy go trzyma─ç w portfelu tak d┼éugo, jak chcemy, dop├│ki firma nie zrezygnuje z tego produktu (co te┼╝ si─Ö zdarza i jest to potencjalne ryzyko), to ETN ma form─Ö zapadki, poza kt├│r─ů dat─ů ten ETN nie b─Ödzie notowany na gie┼édzie i b─Ödzie spieni─Ö┼╝ony.

O ile w przypadku ETF, gdzie pod spodem mamy akcje, to w ETN kupujemy zn├│w obietnic─Ö banku. Bank obiecuje nam wyp┼éacenie pewnej stopy zwrotu, kt├│rej wysoko┼Ť─ç jest oparta na walorze b─ůd┼║ benchmarku. Za┼é├│┼╝my, ┼╝e jest to ETN, kt├│ry ma odwzorowywa─ç cen─Ö z┼éota, czy wska┼║nik cen d├│br, to ETN to b─Ödzie pr├│bowa┼é to replikowa─ç. Je┼╝eli cena z┼éota wzros┼éa, to cena ETN r├│wnie┼╝ b─Ödzie wzrasta─ç. I na odwr├│t. Bardzo podobnie jak w przypadku ETF-u, ale to jak w ┼Ťrodku jest to na┼Ťladowane, mo┼╝e by─ç realizowane w bardzo skomplikowany spos├│b. G┼é├│wny powodem, dla kt├│rego powsta┼éy ETN-y to mo┼╝liwo┼Ť─ç odwzorowania niemal dowolnego rynku, benchmarku czy indeksu. Zdarzy─ç si─Ö mo┼╝e tak, ┼╝e przy pomocy ETF-u czego┼Ť si─Ö nie da w prosty spos├│b zreplikowa─ç, a ETN to potrafi. Wi─ů┼╝─ů si─Ö z tym pewne niedogodno┼Ťci i pewne ryzyko.

O ile idea ETN-u jest taka sama jak ETF-u, to rodzi wi─Öksze ryzyko dla osoby, kt├│ra kupuje ETN-a. M├│wi─ůc kr├│tko — je┼Ťli bank, kt├│ry wyemitowa┼é ETN, upadnie, to w├│wczas inwestor traci zwykle zainwestowane ┼Ťrodki. Taki case mieli┼Ťmy w roku 2008, jak by┼é wielki kryzys ekonomiczny. Upad┼é wtedy s┼éynny bank Lehman Brothers. Niekt├│rzy poczuli, na czym dzia┼éa ETN w praktyce podczas upadku tego banku.

Je┼Ťli bank, kt├│ry wyemitowa┼é ETN upadnie, to inwestor traci zwykle zainwestowane ┼Ťrodki.

Kupuj─ůc ETN, nale┼╝y si─Ö upewni─ç, kto go emituje. Jaki za tym stoi bank inwestycyjny. Takie informacje zwykle s─ů dost─Öpne w serwisach, kt├│re kataloguj─ů ETF-y i ETN-y.

Mo┼╝e si─Ö zdarzy─ç, ┼╝e kto┼Ť nawet nie wiem, ┼╝e kupuje ETN-a, a nie ETF-a do portfela. Sprawd┼║my, co kupujemy, bo w ten spos├│b mo┼╝emy sobie zaoszcz─Ödzi─ç nieco wi─Öcej w┼éos├│w na g┼éowie, kt├│rych nie b─Ödziemy musieli wyrywa─ç, dlatego, ┼╝e kupili┼Ťmy kota w worku.

M├│j wywiad z Tomem Basso

Jack Schwager w znanej serii ksi─ů┼╝ek Czarodzieje Rynku przyzna┼é, ┼╝e to w┼éa┼Ťnie Tom Basso wywar┼é na nim najwi─Öksze wra┼╝enie po┼Ťr├│d wszystkich trader├│w.

Czytaj dalej Ôćĺ

Dlaczego op┼éaty za zarz─ůdzanie maj─ů ogromny wp┼éyw na nasz─ů inwestycj─Ö?

Wiemy, co to jest ETF. Wiemy, co to jest ETN. Wiemy, co za tym stoi. Wiemy, po co to jest. Cz─Östo m├│wi─Ö przy opowiadaniu o ETF-ie, ┼╝e jest fajny, bo jest tani. Co to znaczy, ┼╝e on jest tani? Niskie op┼éaty za zarz─ůdzanie ETF-u s─ů o wiele ni┼╝sze od tego, co krzycz─ů sobie klasyczne, aktywnie zarz─ůdzane fundusze inwestycyjne. ETF pobiera zwykle poni┼╝ej 1% rocznie. Je┼╝eli inwestujemy 100 tysi─Öcy dolar├│w, to zwykle ETF rocznie za zarz─ůdzanie t─ů pul─ů pieni─Ödzy bierze znacznie poni┼╝ej tysi─ůca.

Vanguard S&P 500, czyli ETF znany na indeks S&P 500, czyli odpowiednik naszego WIG20, tylko w Stanach Zjednoczonych. 500 najwi─Ökszych sp├│┼éek ameryka┼äskich. On pobiera op┼éat─Ö w wysoko┼Ťci 0.04%. To nie jest pomy┼éka. Wyobra┼║my sobie, ┼╝e inwestujemy kwot─Ö 10 tysi─Öcy dolar├│w i kupujemy ETF-a, kt├│ry replikuje nam indeks S&P 500, to przy tej cenie za zarz─ůdzanie zap┼éacimy w skali roku zaledwie 4 dolary! Oczywi┼Ťcie, do tego dojd─ů inne koszty — prowizja dla brokera za kupno i sprzeda┼╝, plus spready (r├│┼╝nica kursu kupna/sprzeda┼╝y), kt├│re zawsze s─ů (mniejsze lub wi─Öksze). Produkt, o kt├│rym m├│wi─Ö, jest bardzo p┼éynny i popularny, wi─Öc te spready nie b─Öd─ů wielkie. Tam dojdzie ta op┼éata. Mo┼╝e si─Ö okaza─ç, ┼╝e z 4 dolar├│w ca┼ékowity koszt b─Ödzie 3 – 4 razy wi─Ökszy. Zale┼╝y te┼╝, jak cz─Östo b─Ödziemy handlowa─ç ETF-em. Je┼╝eli go kupimy raz, potem b─Ödziemy go trzyma─ç przez wiele lat, to koszty, je┼Ťli chodzi o spready i prowizje maklerskie s─ů pomijalne w takiej konfiguracji.

Wyobra┼║my sobie, gdyby op┼éata za zarz─ůdzanie wynosi┼éa 3% w skali roku, co zdarza si─Ö w przypadku klasycznych funduszy inwestycyjnych. To by oznacza┼éo, ┼╝e mamy op┼éat─Ö wi─Öksz─ů 75 razy! To nie jest przej─Özyczenie. Co gorsza, wielu nie widzi tych op┼éat od razu, poniewa┼╝ s─ů one pobierane poprzez pomniejszenie warto┼Ťci kupionych jednostek funduszu inwestycyjnego. Nie s─ů pobierane w got├│wce. W ten spos├│b nie widzimy wprost, ┼╝e za co┼Ť p┼éacimy. Op┼éaty maj─ů istotny wp┼éyw na nasz wynik inwestycyjny. Przyk┼éadowo 3% op┼éat po 10 latach zjada nam ponad 30% naszego kapita┼éu. Dzia┼éa tutaj te┼╝ procent sk┼éadany. To jest masakra. Konkretny przyk┼éad umie┼Ťci┼éem na g├│rze tej strony. ­čÖé

Do tego, w klasycznych funduszach inwestycyjnych zdarzaj─ů si─Ö op┼éaty manipulacyjne. W przypadku klasycznego funduszu mo┼╝e to by─ç op┼éata na poziomie 3-4%. To jest kompletny kosmos i, m├│wi─ůc wprost, wykorzystywanie niewiedzy ludzi. Chcemy zainwestowa─ç 100 tysi─Öcy i na dzie┼ä dobry kto┼Ť nas kasuje 3 tysi─ůce z┼éotych! Jeszcze kto┼Ť nic nie zrobi┼é, a ju┼╝ p┼éaci. Dobra wiadomo┼Ť─ç jest taka, ┼╝e je┼Ťli chodzi o aktywnie zarz─ůdzane fundusze inwestycyjne w Polsce, to maj─ů by─ç ograniczone ustawowo do 2%, je┼Ťli dobrze pami─Ötam. Wci─ů┼╝ jest to bardzo du┼╝o, zw┼éaszcza gdyby por├│wna─ç do analogicznych funduszy akcyjnych inwestycyjnych na ┼Ťwiecie czy Europie, gdzie te op┼éaty s─ů przeci─Ötnie dwukrotnie ni┼╝sze.

Jest o co si─Ö bi─ç. Wyobra┼║my sobie, je┼Ťli przeci─Ötnie rynek pasywnie inwestowany, czyli nie pobijamy tego rynku, tylko inwestuje kto┼Ť w indeks. Taki rynek zarabia za┼é├│┼╝my 5-6%, a nagle okazuje si─Ö, ┼╝e po┼éow─Ö zjadaj─ů op┼éaty, to zostaje nam tyle, co na lokacie. Jest wielka nie┼Ťwiadomo┼Ť─ç w┼Ťr├│d spo┼éecze┼ästwa i ludzie kupuj─ů fundusze. Nie tylko trac─ů na tym, ale pozbywaj─ů si─Ö ich w najgorszym mo┼╝liwym momencie, kiedy s─ů ogromne spadki na rynkach (w przypadku funduszy akcyjnych). Temat rzeka.

Je┼╝eli chodzi o klasyczne fundusze inwestycyjne w Polsce zarz─ůdzane aktywnie, nie inwestuj─Ö w nie w og├│le. Nie m├│wi─Ö, ┼╝e nie mo┼╝na robi─ç tego z g┼éow─ů, ale ja nie widz─Ö takiego powodu, kt├│ry by mnie przekonywa┼éby to robi─ç. Uwa┼╝am, ┼╝e mo┼╝na to robi─ç lepiej i taniej samemu. Co nie znaczy, ┼╝e inwestowanie w ETF-y z automatu spowoduje, ┼╝e b─Ödziemy generowa─ç zyski. Natomiast koszty mo┼╝emy kontrolowa─ç jako inwestorzy i jest to najprostszy i najpewniejszy spos├│b na wypracowywanie swojej przewagi rynkowej.

Dlaczego ETF jest ta┼äszy od aktywnie zarz─ůdzanego funduszu inwestycyjnego?

Dlaczego ETF jest tani w por├│wnaniu do klasycznego funduszu inwestycyjnego? Dlaczego fundusze inwestycyjne klasyczne nie s─ů tak tanie, jak ETF-y? Nie s─ů tak atrakcyjne dla klient├│w?

Po pierwsze — ETF nie pobiera op┼éaty manipulacyjnej. Jest to forma prowizji dla dystrybutora, za to, ┼╝e ten wcisn─ů┼é nam produkt w postaci funduszu (sorry za sarkazm). ETF jest handlowany z kolei na gie┼édzie. Tam p┼éacimy tylko prowizj─Ö i spread, czyli je┼Ťli robimy to z g┼éow─ů i rynek jest p┼éynny, to nie jest to wielki koszt. Nie musimy p┼éaci─ç te┼╝ 2-3% na pocz─ůtek.

Kolejna rzecz — ETF jest zwykle pasywnym trackerem indeksu. Na┼Ťladuje konkretny indeks gie┼édowy. Nie stara si─Ö go pobija─ç. Nie stara si─Ö wygrywa─ç z rynkiem. Stara si─Ö na┼Ťladowa─ç ten rynek. Firma, kt├│ra dostarcza taki ETF, nie musi p┼éaci─ç pieni─Ödzy analitykowi, kt├│ry b─Ödzie aktywnie zarz─ůdza┼é portfelem z nadziej─ů, ┼╝e pobije rynek. W przeci─Ötnie 80% przypadk├│w si─Ö to nie zdarza. W skrajnej sytuacji taki ETF mo┼╝e by─ç w pe┼éni zinfromatyzowany, obs┼éugiwany na automacie przez systemy informatyczne. Pozwala na to, ┼╝e koszty za aktywne zarz─ůdzanie odpadaj─ů. ETF mo┼╝e by─ç ta┼äszy od klasycznego funduszu inwestycyjnego.

Nast─Öpna rzecz — ETF nie pobiera kasy w postaci success fee, a niekt├│re fundusze inwestycyjne mog─ů taki koszt nalicza─ç. Za┼é├│┼╝my, ┼╝e jest fundusz inwestycyjny, kt├│ry na┼Ťladuje indeks WIG. Za┼é├│┼╝my, ┼╝e temu funduszowi uda┼éo si─Ö pobi─ç ten indeks (na pewno b─Ödziecie o tym mogli przeczyta─ç na pierwszych stronach gazet). Niestety taki fundusz b─Ödzie zwykle od nas chcia┼é pobiera─ç od nas success fee. To oczywi┼Ťcie zale┼╝y od funduszy, ale takie rzeczy mog─ů mie─ç miejsce. W przypadku ETF-a taka sytuacja nigdy nie b─Ödzie mia┼éa miejsca, bo on nie ma niczego pobi─ç. On ma wiernie odwzorowywa─ç rynek.

Ostatnia rzecz — ETF jest dost─Öpny w obszarze gie┼édowym. To odci─ů┼╝a tak─ů firm─Ö, kt├│ra prowadzi taki fundusz ETF. Kupno czy sprzeda┼╝ tego ETF-u w wi─Ökszo┼Ťci odbywa si─Ö pomi─Ödzy samymi inwestorami. Nie ma umarzania czy kreowania jednostek przy ka┼╝dej transakcji kupna-sprzeda┼╝y. Powoduje, ┼╝e koszt po stronie zarz─ůdzaj─ůcego tym funduszem jest mniejszy. Jest mniej pracy — s─ů mniejsze op┼éaty.

Sam proces kreowania i umarzania jednostek ETF-u nie bardzo istotny do zrozumienia. Zak┼éadam, ┼╝e jest to materia┼é dla bardziej pocz─ůtkuj─ůcych. Mo┼╝esz sobie to odpu┼Ťci─ç, jak wygl─ůda kuchnia i umarzania takich jednostek funduszu ETF.

ETF jest dostępny w obrocie giełdowym.

Omawiaj─ůc ETF, wspomnia┼éem co mog─ů odwzorowywa─ç, czy replikowa─ç. Teraz w kilku zdaniach przeskocz─Ö przez kilka najbardziej znanych rodzajach ETF-├│w.

Rodzaje ETF

Pierwszym, oryginalnym, ┼╝e tak powiem rodzajem, dla kt├│rego narodzi┼é si─Ö ETF to s─ů pasywne ETF-y, kt├│re na┼Ťladuj─ů indeksy akcyjne, na przyk┼éad S&P 500, WIG20, Russell 2000. Takie pasywne indeksy ETF mog─ů replikowa─ç konkretny sektor rynku akcji. Sp├│┼éki wydobywaj─ůce z┼éoto czy rop─Ö. To, co wci─ů┼╝ jest istotne to to, ┼╝e mamy tu pasywne fundusze. One nie maj─ů niczego pobija─ç. One maj─ů replikowa─ç jaki┼Ť indeks.

Kolejn─ů grup─ů ETF-├│w s─ů ETF-y towarowe, tak zwane commodities. One na┼Ťladuj─ů ceny czy indeksy towarowe. Mo┼╝na wyobrazi─ç sobie takiego ETN-a na z┼éoto, kt├│re b─Ödzie odwzorowywa┼é cen─Ö kruszcu syntetycznie (np. poprzez kontrakty terminowe na z┼éoto), a mo┼╝na te┼╝ wyobrazi─ç sobie ETF-a, kt├│ry odwzorowuje cen─Ö z┼éota, ale w spos├│b fizyczny. Dos┼éownie kupuje to z┼éoto, przechowuje go w skarbcu i w ten spos├│b dochodzi do wyceny tego ETF-a — jak wygl─ůda warto┼Ť─ç kruszca na ┼Ťwiecie. Swoja drog─ů to ciekawy przypadek ETF-a, bo dos┼éownie mamy replikacj─Ö fizyczn─ů. Jest to bezpieczna forma ETF-u, poniewa┼╝ nie ma tu ┼╝adnej in┼╝ynierii finansowej. Wraz z tworzeniem jednostek funduszu ETF dokupowany jest konkretny kruszec i jest przechowywany w skarbcu. Jest to ca┼ékiem ciekawy spos├│b na kupno z┼éota, je┼Ťli kto┼Ť chce inwestowa─ç w metale szlachetne (osobi┼Ťcie nie jestem fanem, ale o tym mo┼╝e innym razem). Zamiast trzyma─ç z┼éoto pod d─Öbem, to mo┼╝na rozwa┼╝y─ç kupno ETF-u, kt├│ry fizycznie replikuje cen─Ö tego z┼éota, kupuj─ůc kruszec.

Nast─Öpn─ů znan─ů i powszechnie stosowan─ů grup─ů ETF-├│w s─ů ETF-y o tak zwanym sta┼éym dochodzie, fixed income. One na┼Ťladuj─ů indeks rynku obligacji, bon├│w. S─ů bardzo fajne. Kupi─ç obligacje polskiego rynku nie jest trudno, chocia┼╝ na rynku Catalyst czy rynku obligacji GPW — p┼éynno┼Ť─ç pozostawia wiele do ┼╝yczenia, o tyle kupno obligacji japo┼äskich, niemieckich, ameryka┼äskich czy innych mo┼╝e by─ç bardzo trudne lub wr─Öcz niemo┼╝liwe. Nomina┼éy s─ů w dziesi─ůtkach lub setkach tysi─Öcy dolar├│w. Mo┼╝emy kupi─ç ETF, kt├│ry kupuje d┼éug okre┼Ťlonej grupy pa┼ästw. My mo┼╝emy zainwestowa─ç w to niewielki kapita┼é, na przyk┼éad tysi─ůc dolar├│w, a normalnie nie mogliby┼Ťmy kupi─ç ani jednej obligacji. Tutaj nie tylko kupujemy za tysi─ůc dolar├│w ETF-a, ale mamy ekspozycj─Ö na szeroki koszyk obligacji. Jest to ciekawa forma zw┼éaszcza dla tych, kt├│rzy szukaj─ů jaki┼Ť lepszej alternatywy wzgl─Ödem lokat bankowych. Warto nad tym tematem si─Ö pochyli─ç. Zaznaczam jednak — instrumenty o sta┼éym dochodzie nie s─ů banalne, jak mog┼éoby si─Ö wydawa─ç. Zn├│w temat na przysz┼éo┼Ť─ç. ­čÖé

Na marginesie — kwestia ryzyka kursowego — je┼Ťli kto┼Ť jest w Polsce, zarabia i wydaje w z┼éot├│wkach, a nagle zacznie inwestowa─ç w dolarze czy w euro, to ma ekspozycj─Ö na ryzyko walutowe.

Kupuj─Ö ETF-y akcyjne — indeksowe. Kupuj─Ö r├│wnie┼╝ ETF-y typu fixed income, czyli alternatyw─Ö dla lokaty. Okazjonalnie kupowa┼éem, teraz ju┼╝ tego nie mam, ETF-y na kruszec, na z┼éoto, srebro czy platyn─Ö. Zwraca┼éem uwag─Ö na to, aby taki ETF by┼é replikowany w spos├│b fizyczny, aby nie by┼éo ETN-u pod spodem. Aby pod spodem nie by┼éo kosmicznej in┼╝ynierii finansowej, tylko ┼╝eby faktycznie by┼é to produkt, kt├│rym jestem zainteresowany.

Jeszcze nieco wi─Öcej o ryzyku

Powiedzmy sobie troch─Ö o ryzykach zwi─ůzanych z ETF-ami.

O cz─Ö┼Ťci tych ryzyk ju┼╝ powiedzia┼éem — ryzyko walutowe, ryzyko zamiast ETF-a kupujemy ETN-a, czyli form─Ö d┼éugu. M├│wi┼éem te┼╝ o tym, ┼╝e mo┼╝emy mie─ç ETF-a, kt├│ry nie jest replikowany w spos├│b fizyczny, tylko syntetyczny. Jest to dodatkowe ryzyko, na kt├│re si─Ö wystawiamy.

W tym momencie chcia┼éem zwr├│ci─ç uwag─Ö na ryzyko zwi─ůzane z produktami strukturyzowanymi. W szczeg├│lno┼Ťci mam na my┼Ťli produkty jak inverse ETF, czyli ETF-y odwr├│cone, kt├│re wydawa┼éoby si─Ö, ┼╝e s─ů po to, aby zarabia─ç na spadkach. Wyobra┼║my sobie, ┼╝e mamy ETF-a na S&P 500. Jak kupimy tego ETF-a, to b─Ödziemy zarabia─ç dopiero wtedy, kiedy jego warto┼Ť─ç b─Ödzie wzrasta─ç. Co zrobi─ç, kiedy na rynki zawitaj─ů spadki? Taki ETF b─Ödzie traci┼é. Wydawa─ç by si─Ö mog┼éo, ┼╝e z pomoc─ů przyjdzie nam ETF odwr├│cony, czyli inverse, kt├│ry b─Ödzie pozwala┼é nam zarabia─ç na spadkach. Do tego by─ç mo┼╝e b─Ödzie nam, kiedy b─Ödzie m├│g┼é to by─ç ETF, kt├│ry ma w sobie lewar.

Jak kupimy sobie indeks WIG20 w postaci ETF-u za tysi─ůc z┼éotych, to nie mamy ┼╝adnej d┼║wigni. Jest to jeden do jeden. Je┼╝eli kupimy za tysi─ůc z┼éotych, a indeks wzro┼Ťnie o 10%, to zarobimy 100 z┼éotych. Je┼Ťli spadnie o 10%, to stracimy to 100 z┼é. S─ů takie ETF-y, kt├│re maj─ů wbudowan─ů d┼║wigni─Ö. Zwykle jest to d┼║wignia typu 2 do 3, ale jest.

W czym problem?

Inverse ETF pozwala┼éoby nam zarabia─ç na spadkach i mo┼╝emy mie─ç d┼║wigni─Ö, czyli zarabia─ç 2-3 razy szybciej. W teorii tak. Praktyka w tym przypadku jest zdecydowanie inna, ni┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç mog┼éaby tego oczekiwa─ç. Je┼╝eli nie wiesz, jak jest zbudowany ETF typu inverse czy lewarowany, to po prostu lepiej go nie kupowa─ç.

Na g├│rze tej strony znajdziesz szczeg├│┼éowy przyk┼éad opisuj─ůcy te kwestie, bo w podca┼Ťcie to nieco trudne jest do zrealizowania. ­čÖé

Je┼Ťli kto┼Ť chce kupi─ç ETF odwr├│cony z lewarem, to najlepiej go kupi─ç i sprzeda─ç w ci─ůgu jednego dnia.

Wi─Ökszo┼Ť─ç z nas powinna korzysta─ç z ETF-├│w plain vanilla, czyli czystych tracker├│w indeks├│w. Tak jak to by┼éo przez pana Bogle’a, ojca ETF-├│w — prosta koncepcja, kt├│ra ma za zadanie odwzorowa─ç jaki┼Ť indeks. Stosujmy si─Ö tego, je┼╝eli nie jeste┼Ťmy zaawansowanymi macherami.

ETN, o kt├│rym wspomina┼éem na VXXB. To jest kosmiczny ETF. Tak si─Ö m├│wi, ┼╝e jest to ETF, ale naprawd─Ö jest to ETN. Jest to bardzo ciekawy produkt. S─ů fajne strategie, kt├│re pozwalaj─ů zarabia─ç na tym, ┼╝e jest to produkt stworzony g┼é├│wnie do retail trader├│w. S─ů fajne strategie, kt├│re mo┼╝na na tym stosowa─ç, wykorzystuj─ůc w du┼╝ej mierze niewiedz─Ö takich trader├│w. Tylko zaznaczam ten temat, bo tutaj kto┼Ť, kto w og├│le nie wie, co robi, kupi sobie takie VXXB, to mo┼╝e si─Ö bardzo niemile zaskoczy─ç. Wahni─Öcia w wycenie tego ETN mog─ů by─ç ogromne. Tak ogromne, ┼╝e stosowanie klasycznego stop loss’a mija si─Ö z celem. B─Öd─ů tak wielkie luki, ┼╝e do niczego nam si─Ö to nie przyda. W takich strategia trzeba si─Ö zabezpiecza─ç przed startami w inny spos├│b. Temat na inn─ů okazj─Ö. ­čÖé

M├│j wywiad z Robertem Pardo

W samym tylko roku 2008, przy zapa┼Ťci ┼Ťwiatowej gospodarki, osi─ůgn─ů┼é wynik ponad 140%!

Czytaj dalej Ôćĺ

Czy ETF mog─ů spowodowa─ç wielki kryzys?

Czy ETF-y mog─ů wywo┼éa─ç kryzys, mo┼╝e nawet taki ┼Ťwiatowy? Niekt├│rzy m├│wi─ů coraz cz─Ö┼Ťciej, ┼╝e coraz bardziej popularne ETF-y, coraz wi─Öksza liczba os├│b, kt├│ra je kupuje, mo┼╝e spowodowa─ç kryzys. Je┼Ťli wszyscy czy wi─Ökszo┼Ť─ç b─Ödzie pasywnie inwestowa─ç w rynek, to niejako zabije ten rynek.

Gdy indeks WIG20 jest kszta┼étowany — s─ů wzrosty, spadki, ludzie kupuj─ů i sprzedaj─ů akcje. Staraj─ů si─Ö kupi─ç takie akcje, aby przebi─ç WIG20. Teraz wyobra┼║cie sobie, ┼╝e nikt nie kupuje tych akcji, w ten spos├│b, aby pobi─ç WIG20, tylko wszyscy kupuj─ů WIG20. Co si─Ö stanie z WIG20? To jest pytanie filozoficzne. Chodzi o to, ┼╝e fundusze aktywnie zarz─ůdzanie, w odr├│┼╝nieniu od ETF-├│w wybieraj─ů te sp├│┼éki, kt├│re powinny by─ç (w ich mniemaniu) lepsze. Wycofuj─ů kapita┼é z tych sp├│┼éek s┼éabszych. To jest tylko teoria. G┼é├│wnym i podstawowym cele ka┼╝dego funduszu aktywnie zarz─ůdzanego i ETF-a, nie jest pobijanie ┼╝adnego rynku, tylko posiadanie pod skrzyd┼éami jak najwi─Öcej kapita┼éu. Z tego robi si─Ö biznes. Jest to przykra prawda. Bynajmniej zadaniem funduszu aktywnie zarz─ůdzanego nie jest to, aby pobija─ç rynek.

Nie chc─Ö by─ç usilnym admiratorem ETF-├│w, ale chcia┼ébym wskaza─ç, ┼╝e klasyczne, aktywnie zarz─ůdzane fundusze inwestycyjne w kryzysowych czasach powoduj─ů r├│wnie┼╝ problemy i turbulencje na rynku. Musz─ů umarza─ç jednostki, wi─Öc nakr─Öcaj─ů spadki. Nie jest tak, ┼╝e tylko ETF-y s─ů zagro┼╝eniem dla rynk├│w i nie powinno si─Ö kupowa─ç ETF-├│w w┼éa┼Ťnie na rzecz funduszy aktywnie zarz─ůdzanych, kt├│re selekcjonuj─ů sp├│┼éki do portfela i staraj─ů si─Ö pobija─ç rynek. Niestety praktyka pokazuje odwrotn─ů rzecz. Nie jest tak, ┼╝e te klasyczne fundusze nie maj─ů wp┼éywu na rynek w sytuacjach podbramkowych, kiedy s─ů spadki. One r├│wnie┼╝ nap─Ödzaj─ů te spadki. Podobnie jak ETF-y. To nie jest tak, ┼╝e nagle ETF-y co┼Ť nowego czy gorszego wnios┼éy w tym wymiarze.

M├│wi─ůc o zagro┼╝eniach, chcia┼éem zwr├│ci─ç uwag─Ö na to, ┼╝e je┼╝eli s┼éyszycie takie rzeczy, to zwr├│─çcie na co┼Ť uwag─Ö ÔÇô ewidentnie ETF-y s─ů spor─ů konkurencj─ů dla aktywnych funduszy inwestycyjnych. Nie dziwi mnie to, ┼╝e przez to ETF-y s─ů mocno krytykowane i powstaj─ů teorie spiskowe. Pewne zagro┼╝enia zawsze si─Ö pojawiaj─ů. Je┼Ťli wiele ludzi b─Ödzie si─Ö pakowa─ç w takie ETF-y, b─Öd─ů p├│┼║niej chcieli wycofa─ç si─Ö z nich, bo b─Öd─ů spadki, to jasne, ┼╝e to b─Ödzie nap─Ödza┼éo spadki na gie┼édzie. Nie jest to fenomen tego typu funduszy, tylko ka┼╝dego innego funduszu inwestycyjnego, kt├│ry inwestuje w akcje. Dla mnie jest to temat filozoficzny.

Chcia┼ébym zamkn─ů─ç temat ETF-├│w praktycznym akcentem.

Gdzie kupi─ç ETF i kilka praktycznych porad

Je┼╝eli kto┼Ť jest pocz─ůtkuj─ůcy, to mo┼╝e si─Ö zastanawia─ç gdzie kupi─ç ETF-a. Za┼é├│┼╝my, ┼╝e kto┼Ť chce kupi─ç ETF-a w Polsce, to trzeba mie─ç otwarte konto maklerskie. Trzeba przej┼Ť─ç si─Ö do biura maklerskiego (albo i przez internet si─Ö da zapewne), otworzy─ç konto i b─Ödzie mo┼╝na na tym samym rachunku, na kt├│rym kupuje si─Ö akcje, kupi─ç ETF-a. Uwaga! Nie b─Ödzie to pora┼╝aj─ůcy wyb├│r ETF-├│w, bo w tym momencie s─ů 4. Dwa na WIG20, jeden na S&P 500 i jeden DAX-a. Kolejne s─ů „w drodze”. Mo┼╝e jak tego s┼éuchasz jest wi─Öcej tych ETF-├│w. Je┼Ťli chodzi o GPW, liczba ETF-├│w b─Ödzie mniejsza ni┼╝ 10. Pewnie nawet nie wi─Öksza ni┼╝ 5.

Z godnych zainteresowania ETF-├│w, jest taki, co powsta┼é niedawno — ETF na WIG20, tak zwany BETA ETF WIG20TR. Nie jestem w ┼╝aden spos├│b z tymi panami, kt├│rzy stoj─ů za tym ETF-em zwi─ůzany. Nie bior─Ö za to ┼╝adnych pieni─Ödzy, jest to zupe┼énie moja opinia. Nie jest to odcinek sponsorowany. Jest to o tyle ciekawy ETF na WIG20, poniewa┼╝ stosuje replikacj─Ö fizyczn─ů. Dotychczas przez kilka lat mieli┼Ťmy dost─Öpny i mamy nadal, ETF, kt├│rego zreszt─ů sam posiadam w portfelu na WIG20 z firmy z Luksemburga — Lyxor. Tutaj mamy niestety replikacj─Ö syntetyczn─ů.

To, co jest istotne. BETA ETF WIG20TR — total return, czyli uwzgl─Ödnione s─ů tutaj wszystkie dywidendy. Ma to wielkie znaczenie (ETF Lyxora te┼╝ jest typu TR).

Na polskiej gie┼édzie mamy te┼╝ ETF na S&P 500 i na DAXa. Niewielu z was wie, i to pewnie nawet tych zaawansowanych, ┼╝e ETF na S&P 500, kt├│ry jest dost─Öpny na GPW, przeliczany jest do euro. Nie do dolara ameryka┼äskiego, tylko do euro. Pomimo ┼╝e kupujemy go w z┼éot├│wce. Kto┼Ť, kto kupi sobie takiego ETF-a do portfela, mo┼╝e by─ç mocno skonfundowany, bo nie do┼Ť─ç, ┼╝e ma ryzyko tylko wzgl─Ödem dolara, to wchodzi jeszcze do euro. Warto wiedzie─ç co si─Ö kupuje.

┼üatwo si─Ö to m├│wi. Sam nieraz kupi┼éem g┼éupoty, za kt├│re przysz┼éo mi p├│┼║niej s┼éono p┼éaci─ç. Warto uczy─ç si─Ö na b┼é─Ödach cudzych, nie swoich. Zanim zrobimy co┼Ť g┼éupiego to zastanowi─ç si─Ö co najmniej dwa razy.

Warto uczyć się na błędach cudzych, nie swoich.

Total return ÔÇô o co chodzi? Nie jest tak, ┼╝e ten ETF na WIG20 ÔÇô jeden i drugi, czyli ten z Luksemburga i ten polski, odwzorowuje tylko indeks WIG20, ale tak naprawd─Ö odwzorowuje indeks WIG20TR ÔÇô total return, czyli s─ů dywidendy. Kto┼Ť mo┼╝e powiedzie─ç, co z tego? Jakie to znaczenie? Maj─ů znaczenie. Gdyby┼Ťmy wzi─Öli ostatni─ů dekad─Ö 2009-2019 ÔÇô oczywi┼Ťcie jest to do┼Ť─ç nieszcz─Ö┼Ťliwie wybrany okres, bo jest to tu┼╝ po spadkach w 2008 roku, kiedy rynek mocno spad┼é i p├│┼║niej zacz─ů┼é odbija─ç. Indeks WIG20 za ostatnie 10 lat, czyli 2009-2019, m├│wi─Ö to, nagrywaj─ůc podcast na pocz─ůtku roku 2019, zarobi┼é oko┼éo 70%. WIG20TR zarobi┼é oko┼éo 150%. Ponad dwa razy wi─Öcej. Taka to jest r├│┼╝nica. Je┼╝eli kto┼Ť uwa┼╝a, ┼╝e to nie jest nic, to tylko mog─Ö mu pogratulowa─ç. Ma kto┼Ť gest. ­čÖé Trzeba na to zwraca─ç uwag─Ö. To ma ogromne znaczenie.

Dlaczego to ma znaczenie?

Trzeba wiedzie─ç jak dzia┼éa dywidenda. Je┼╝eli mamy w portfelu 100 z┼é w akcji KGHM, a nast─Öpnie KGHM wyp┼éaca 5 z┼é dywidendy. Co si─Ö dzieje przy odci─Öciu dywidendy? Akcje KGHM s─ů notowane po 95 z┼éotych. Wydawa┼éoby si─Ö, ┼╝e KGHM straci┼é 5%, ale nie jest to prawd─ů, bo my 5 z┼éotych mamy w kieszeni w postaci dywidendy. Mo┼╝emy to reinwestowa─ç. Je┼╝eli nie we┼║miemy dywidend pod uwag─Ö, to tak naprawd─Ö odnotowaliby┼Ťmy strat─Ö. Indeks WIG20 jest pesymistycznym indeksem, poniewa┼╝ on ca┼éy czas odnotowuje straty w dniu, kiedy sp├│┼éki wyp┼éacaj─ů dywidendy. Zani┼╝a ten indeks. Du┼╝o bardziej realne warunki do liczenia daje nam liczenie tego na podstawie indeksu WIG20TR, czyli dochodowy indeks. Uwzgl─Ödnia on to, ┼╝e owszem KGHM niby straci┼é 5%, ale my mamy te 5 z┼éotych w portfelu. Trzeba skorygowa─ç to, ┼╝e my mamy 100 z┼éotych w kieszeni. To robi r├│┼╝nic─Ö. Mniej wi─Öcej przez okres 10 lat WIG20TR wzr├│s┼é ponad 2 razy wi─Öcej ni┼╝ niedochodowy, zwyk┼éy, bez dywidend WIG20.

Kupowanie indeksu na d┼éugi termin, tylko dlatego, ┼╝e kto┼Ť tak powiedzia┼é nie jest fajne. D┼éugoterminowo rynek akcji zarabia 5-6-7%. Fajnie. Dwa-trzy razy wi─Öcej od lokat. To jest jednak naiwne patrzenie na temat. Co powiecie, ┼╝e w mi─Ödzyczasie macie spadek warto┼Ťci swojego portfela przekraczaj─ůcy 50%? Czy kto┼Ť b─Ödzie potrafi┼é spokojnie wysiedzie─ç z tak─ů inwestycj─ů? Oczywi┼Ťcie, jak kto┼Ť b─Ödzie mia┼é w portfelu 1000 z┼éotych to pewnie tak. Je┼╝eli to b─Öd─ů oszcz─Ödno┼Ťci jego ┼╝ycia na emerytur─Ö, b─Ödzie mia┼é kilkaset tysi─Öcy z┼éotych czy milion, to chcia┼ébym widzie─ç, ┼╝e kto┼Ť taki przejdzie obok takiej sytuacji bez ┼╝adnych emocji. Jest to praktycznie niemo┼╝liwe. Nie oszukujmy si─Ö.

Kupowanie takich indeks├│w ma sens, ale trzeba mie─ç strategi─Ö. Tych strategii jest mn├│stwo. Najprostsz─ů jest DCA, czyli Dollar-Cost Averaging, czyli u┼Ťrednianie. Jak rynek spada, to kupujemy czego┼Ť wi─Öcej, jak ro┼Ťnie, to kupujemy mniej. Nie jest to idealne podej┼Ťcie. S─ů lepsze. Szczerze powiem, od jakiego┼Ť czasu, te┼╝ pod swoim k─ůtem i moich potrzeb portfela IKE i IKZE, pracuj─Ö nad strategiami, kt├│re b─Öd─ů pozwala┼éy zarz─ůdza─ç portfelem akcyjnym w du┼╝o lepszy spos├│b. Oczywi┼Ťcie, operuj─ůc wci─ů┼╝ na becie, czyli na rynku, na indeksie, ale robi─ç to lepiej. Przede wszystkim ogranicza─ç to ryzyko z do┼éu przy spadkach. Aby nie by┼éo 50%, tylko 20% albo i mniej. Taki produkt wydaje si─Ö znacznie lepszy. Stay tuned! ­čÖé

Nie trzeba bardzo się starać pobijać rynku czy wybierać lepszych spółek, tylko ograniczać ryzyko przy spadkach. Już wynik długoterminowy może być ciekawszy.
ÔÇ×Kupi─Ö dzi┼Ť ten indeks, b─Öd─Ö go trzyma┼é 20 lat, nic z nim nie zrobi─ÖÔÇŁ ÔÇô brzmi fajnie, ale niewielu potrafi to zrobi─ç. Swoj─ů drog─ů, Warren Buffett, kt├│ry jest najs┼éynniejszym inwestorem, w 2008 roku jego portfel ma wahni─Öcie w d├│┼é ponad 40%. Facet, kt├│ry wie co robi─ç, bo przez tyle dziesi─ůtek lat inwestowa┼é z sukcesem, mia┼é wahni─Öcie na portfelu tego poziomu.

Je┼╝eli chodzi o ETF-y, kt├│re chcemy kupi─ç na z┼éoto, na rynki towarowe, obligacje, to b─Ödziemy musieli otworzy─ç rachunek maklerski u brokera, kt├│ry daje nam dost─Öp do gie┼éd na ┼Ťwiecie. Mo┼╝na to zrobi─ç w Polsce, ale mo┼╝na te┼╝ otworzy─ç rachunek na ┼Ťwiecie. Dzisiaj, w dobie internetu to nie jest problem, aby otworzy─ç rachunek na drugim ko┼äcu ┼Ťwiata. Po prostu handlowa─ç z tego rachunku i mie─ç dost─Öp do r├│┼╝nych ETF-├│w. Ostatnimi czasy dla os├│b w Unii Europejskiej jest to utrudnione, ale to zn├│w temat na inn─ů okazj─Ö. ­čÖé

Wi─Ökszo┼Ť─ç z nas powinna korzysta─ç z ETF-├│w. Je┼╝eli si─Ö na to decydujemy, plain vanilla, czystych tracker├│w indeks├│w, kt├│re s─ů replikowane w spos├│b fizyczny.

Je┼╝eli kto┼Ť chce wyj┼Ť─ç ponad to, nie m├│wi─Ö nie, ale trzeba wiedzie─ç, co si─Ö robi. Je┼Ťli tego nie wiemy, to ograniczmy swoje spektrum ETF-├│w, z kt├│rych b─Ödziemy wybiera─ç co┼Ť do swojego portfela, spo┼Ťr├│d tego typu ETF-├│w. Najprostszych, bez udziwnie┼ä typu inverse, na spadki, czy lewarowanych. Zrobimy sobie wi─Öksz─ů krzywd─Ö, ni┼╝ jest nam to potrzebne do szcz─Ö┼Ťcia. Raczej na tym nie zarobimy, je┼╝eli nie wiemy, co robimy.

Tyle z mojej strony.

Je┼Ťli uwa┼╝asz, ┼╝e ten odcinek cokolwiek ci pom├│g┼é, to b─Öd─Ö wdzi─Öczny, je┼Ťli podzielisz si─Ö nim z innymi. Nie b─Öd─Ö nagrywa┼é tego do ┼Ťciany. Je┼Ťli nikt nie b─Ödzie chcia┼é s┼éucha─ç/czyta─ç, to nie b─Öd─Ö tego nagrywa┼é. S─ů ciekawsze rzeczy do robienia w ┼╝yciu ni┼╝ nagrywanie do ┼Ťciany. ­čÖé

Przepraszam za sarkazm.

Happy trading, jak m├│wi─Ö do angloj─Özycznej cz─Ö┼Ťci s┼éuchaczy.

Do usłyszenia niebawem.

Bye, bye! ­čÖé

Polecam r├│wnie┼╝...

Jak to się robi, czyli rynki finansowe według Krzysztofa Łucjana, zawodowego tradera

Go┼Ťciem wywiadu jest Krzysztof ┼üucjan, zawodowy trader, specjalizuj─ůcy si─Ö w handlu kontraktami terminowymi, wsp├│┼étw├│rca Stooq ÔÇö najbardziej popularnego portalu finansowego w Polsce. Krzysiek na rynku jest obecny ju┼╝ od 20 lat, a zwie┼äczeniem jego kariery by┼é moment, w kt├│rym m├│g┼é odej┼Ť─ç z pracy, ┼╝eby handlowa─ç ju┼╝ wy┼é─ůcznie na sw├│j rachunek. Rozmawiam z Krzy┼Ťkiem o jego pocz─ůtkach na gie┼édzie, o jego sukcesach i pora┼╝kach, a tak┼╝e o tym, jak wygl─ůda jego obecne podej┼Ťcie do rynk├│w.

Otw├│rz

Umiesz liczy─ç, licz na siebie, czyli czym jest Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE)

Wszyscy dooko┼éa strasz─ů niskimi emeryturami, jakie nas czekaj─ů w przysz┼éo┼Ťci. Zamiast ┼╝y─ç w strachu i by─ç niepewnym jutra, lepiej ju┼╝ dzi┼Ť wzi─ů─ç sprawy we w┼éasne r─Öce i samodzielnie zadba─ç o nasz─ů przysz┼é─ů emerytur─Ö. Tym bardziej, ┼╝e tu Pa┼ästwo wychodzi nam na przeciwko i oferuje konkretne zach─Öty podatkowe, kt├│re w perspektywie kilkudziesi─Öciu lat oszcz─Ödzania mog─ů przynie┼Ť─ç bardzo wymierne pozytywne skutki dla naszych portfeli emerytalnych.

Otw├│rz

Budujemy strategi─Ö transakcyjn─ů, czyli o co w tym wszystkim chodzi? Praktyczny przyk┼éad.

Artyku┼é pokazuje ca┼é─ů ┼Ťcie┼╝k─Ö "od pomys┼éu, do przemys┼éu" budowy i wdro┼╝enie w┼éasnej kr├│tkoterminowej strategii transakcyjnej. Same konkrety, twarde liczby, rachunek prawdopodobie┼ästwa i statystyka. Aby jednak nie przerazi─ç wi─Ökszo┼Ťci, dla cel├│w edukacyjnych wybrany przyk┼éad jest prosty. Co nie znaczy, ┼╝e u┼éomny -- wr─Öcz przeciwnie -- pokazuje, ┼╝e rozwi─ůzanie proste, nie prostackie, mo┼╝e by─ç pi─Ökne i efektywne.

Otw├│rz

2 komentarzy dodaj własny

  1. Cze┼Ť─ç,
    przeczyta┼éem artyku┼é i uwa┼╝am, ┼╝e jest ┼Ťwietny. Stron─Ö oczywi┼Ťcie dodaje do swoich czo┼éowych ulubionych i b─Öd─Ö ┼Ťledzi┼é.

    Jestem m┼éodym cz┼éowiekiem i dopiero od niedawna zacz─ů┼éem zastanawia─ç si─Ö nad emerytur─ů, co cz─Östo spotyka si─Ö z komentarzem, i┼╝ robi─Ö to za wcze┼Ťnie. Mnie mimo to przygn─Öbia „za uszami” ┼Ťwiadomo┼Ť─ç, ┼╝e na staro┼Ť─ç mog┼éoby by─ç krucho. Niedawno czytaj─ůc bardzo dobr─ů ksi─ů┼╝k─Ö o tematyce finansowej trafi┼éem na poj─Öcie ETF’a. Zainteresowa┼éem si─Ö tematem i staram si─Ö go zg┼é─Öbia─ç. Tak te┼╝ trafi┼éem tutaj i bardzo dzi─Ökuj─Ö za kolejne informacje.

    Do tej pory zrozumia┼éem ju┼╝, ┼╝e inwestowanie w ETF’y wi─ů┼╝e si─Ö z kilkoma ryzykami, najbezpieczniej dla amatora trzyma─ç si─Ö tych replikowanych fizycznie. W ramach tej tematyki dowiedzia┼éem si─Ö tak┼╝e czym jest konto IKE i IKZE. To tam chcia┼ébym otworzy─ç w przysz┼éo┼Ťci rachunki maklerskie by zacz─ů─ç uskutecznia─ç swoj plan. No w┼éa┼Ťnie – plan, kt├│ry szczerze m├│wi─ůc zosta┼é mentalnie zachwiany w mojej g┼éowie po przeczytaniu tego artyku┼éu.

    Zak┼éada┼éem, ┼╝e jako osoba niezaawansowana swoje inwestycje sprowadz─Ö do maksimum wp┼éat na IKZE gdzie ┼Ťrodki by┼éby inwestowane w ETF’y odwzorowuj─ůce indeks polskich sp├│┼éek i cz─Ö┼Ť─ç tak┼╝e, w zagraniczne (szczeg├│lnie dzi─Ökuj─Ö za u┼Ťwiadomienie, ┼╝e w S&P 500 kryje si─Ö podw├│jne ryzyko walutowe!). Ulgi podatkowe z tytu┼éu wp┼éat na IKZE, chcia┼éem z kolei zainwestowa─ç na IKE by w przysz┼éo┼Ťci zwroty podatk├│w (podobnie inwestowane) przekroczy┼éy 10% op┼éat─Ö ryczaltow─ů przy wyp┼éacie z IKZE. Problem polega na tym, ┼╝e w ca┼éym tym za┼éo┼╝eniu nastawieniem si─Ö na ci─ůg┼ée comiesi─Öczne dokupowanie ETF’├│w i trzymanie ich przez wiele lat, przekraczaj─ůcych nawet 30. Tw├│j artyku┼é da┼é mi do my┼Ťlenia. Coraz bardziej w─ůtpi─Ö w sw├│j plan i w jak─ů┼Ť alternatyw─Ö zwi─ůzana z ETF’ami kt├│ra pozwoli┼éaby mi anga┼╝owa─ç si─Ö bardzo pasywnie bez wielorodzinnych obserwacji gie┼édy w budowanie emerytury. Ten czas chcia┼ébym jednak po┼Ťwi─Öca─ç na prac─Ö nad sob─ů, a przysz┼éo┼Ť─ç budowa─ç trzymaj─ůc si─Ö sta┼éego planu z minimalnym zaanga┼╝owaniem czasowym.

    Chcia┼ébym wiedzie─ç, czy my┼Ťlisz przez pryzmat swoich do┼Ťwiadcze┼ä, ┼╝e jest dla mnie nadzieja? Oczekuje tylko szczerej opinii.

    Pozdrawiam

    • Cze┼Ť─ç,

      Dzi─Öki za dobre s┼éowo, bo dzi─Öki temu wiem, ┼╝e warto to po prostu dalej robi─ç. ­čÖé

      Im wcze┼Ťniej zaczniesz my┼Ťle─ç o budowaniu w┼éasnego kapita┼éu, tym lepiej. Swoj─ů postaw─ů pokazujesz swoj─ů dojrza┼éo┼Ť─ç, a opiniami innych si─Ö nie martw ÔÇô r├│b swoje. Nie chodzi o to, by w m┼éodym wieku non stop my┼Ťle─ç o byciu starym, ale by zwyczajnie by─ç odpowiedzialnym i zwi─Ökszy─ç swoje szanse na dostanie ┼╝ycie.

      Na GPW w Warszawie mamy ma┼éy wyb├│r ETF p├│ki co, ale jest szansa, ┼╝e powoli si─Ö to b─Ödzie zmienia─ç w pozytywn─ů stron─Ö.

      Ryzyko walutowe na ETF S&P 500 nie musi oznacza─ç czego┼Ť z┼éego, o ile rozumiemy to ryzyko. Postaram si─Ö o tym nieco wi─Öcej napisa─ç/nagra─ç w przysz┼éo┼Ťci. Niebawem ma podobno by─ç dost─Öpny nowy ETF na S&P 500 gdzie to ryzyko walutowe b─Ödzie zniesione. Wtedy ten „problem” sam si─Ö rozwi─ů┼╝e.

      Co do sprawy zwi─ůzanej z kupowaniem ETF├│w (kiedy, jaki, etc.), wchodzimy w kwestie wyboru strategii. Na pocz─ůtek proponuj─Ö zapozna─ç si─Ö z tym wywiadem z Gary Antonacci, a przynajmniej z tym co tam napisa┼éem, bo sama tre┼Ť─ç wywiadu mo┼╝e by─ç na pocz─ůtek nieco przyt┼éaczaj─ůca (i nie mam p├│ki co t┼éumaczenia).

      Chodzi o to jak m─ůdrze alokowa─ç sw├│j kapita┼é, sp─Ödzaj─ůc na to bardzo niewiele czasu, pos┼éuguj─ůc si─Ö jasnym i logicznym planem, za kt├│rym mamy jednak mocn─ů statystyk─Ö.

      Jest to co┼Ť, co b─Öd─Ö stara┼é si─Ö bardzo dok┼éadnie om├│wi─ç w najbli┼╝szych miesi─ůcach. Bo to bardzo ciekawy temat i my┼Ťl─Ö, ┼╝e w Polsce bardzo ma┼éo o tym si─Ö m├│wi. Widz─Ö tu sporo roboty dla siebie, wi─Öc powinno Ci─Ö to zainteresowa─ç jak s─ůdz─Ö pod k─ůtem IKE/IKZE. M├│wi─ůc kr├│tko zaproponuj─Ö kilka gotowych rozwi─ůza┼ä.

      By─ç mo┼╝e wr─Öcz poka┼╝─Ö na w┼éasnym przyk┼éadzie jak mo┼╝na ten temat rozwi─ůza─ç, pokazuj─ůc w┼éasny rachunek i wszystkie detale. Krok po kroku. Stay tuned! ­čÖé

      Na koniec: gratuluj─Ö podej┼Ťcia, nie poddawaj si─Ö, bo jest o co walczy─ç. ETFy jak najbardziej nadaj─ů si─Ö do pasywnego inwestowania. Ale mo┼╝na to robi─ç znacznie lepiej ni┼╝ kupi─ç i zapomnie─ç, po┼Ťwi─Öcaj─ůc jednak nie wi─Öcej ni┼╝ kilka minut w miesi─ůcu. ­čÖé

      Pozdrawiam,
      Jacek

Napisz sw├│j komentarz