Przeci臋tna osoba zwykle nie my艣li przysz艂o艣ciowo o potrzebie regularnego budowania swojego kapita艂u, konsumuj膮c najcz臋艣ciej wszystko na bie偶膮co, nierzadko posi艂kuj膮c si臋 jeszcze zaci膮gni臋tymi kredytami. Z drugiej strony, je艣li nawet chcemy budowa膰 sw贸j kapita艂 z nadwy偶ek finansowych, cz臋sto nie wiemy jak si臋 za to zabra膰.

I tak, niekt贸rzy kieruj膮 strumie艅 swoich pieni臋dzy na gie艂d臋, kt贸ra wzbudza skrajne skojarzenia: od mo偶liwo艣ci wypracowania super du偶ych i szybkich zysk贸w, po mo偶liwo艣膰 utraty wszystkiego. Inni swoich szans poszukuj膮 na rynku nieruchomo艣ci, bo tu podobno straci膰 nie mo偶na, a ceny mieszka艅 zdaj膮 si臋 ca艂y czas pi膮膰 w g贸r臋. S膮 i tacy, kt贸rzy lokuj膮 swoje ci臋偶ko zarobione pieni膮dze tylko na lokatach w banku, godz膮c si臋 na to, 偶e ich kapita艂 nierzadko wr臋cz traci na warto艣ci po uwzgl臋dnieniu podatk贸w i inflacji.

Dzi艣 rozmawiam z Micha艂em Maninem z firmy Finax. Jest to licencjonowany dom maklerski na S艂owacji, oferuj膮cy us艂ug臋 tak zwanego robo-doradcy (ang. robo-advisor). Dzi臋ki temu rozwi膮zaniu pieni膮dze mo偶na zagoni膰 do bardziej wyt臋偶onej pracy na rynkach kapita艂owych, ale bez pr贸b ich pobijania, lokuj膮c 艣rodki w niskokosztowych funduszach ETF. Finax ho艂duje idei tak zwanego pasywnego inwestowania, co zaleca wielu najlepszych specjalist贸w na 艣wiecie. M贸wi膮c kolokwialnie kopanie si臋 z rynkowym bykiem, tudzie偶 nied藕wiedziem, sprawia, 偶e statystycznie jeste艣my po przegranej stronie takiego pojedynku.

W tym odcinku

  • Kim jest jest Micha艂 i czym zajmuje si臋 w firmie Finax
  • Co to jest robo-doradca i do kogo skierowane s膮 jego us艂ugi?
  • Czym r贸偶ni si臋 us艂uga robo-daradcy od klasycznego, aktywnie zarz膮dzanego funduszu inwestycyjnego?
  • Jakiej wielko艣ci jest kapita艂 klient贸w zarz膮dzany przez Finax?
  • Jakie s膮 op艂aty za prowadzenie konta w Finax?
  • Jak wygl膮da strategia inwestycyjna robo-doradcy?
  • Czy robo-doradca wykorzystuje tak zwane modelowe portfele (jak np. portfel All Weather Raya Dalio)?
  • Co to jest ETF i w jakie ETF inwestuje Finax?
  • Co to jest rebalancing, po co i jak jest on realizowany przez robo-doradc臋?
  • Jaki jest minimalny okres inwestowania z wykorzystaniem robo-doradcy?
  • Jakie stopy zwrotu s膮 generowane przez robo-doradc臋?
  • Jak zabezpieczone s膮 pieni膮dze klient贸w w Finax?

UWAGA Otworzy艂em konto w Finax i przela艂em symboliczne 1 000 EUR, by m贸c sprawdzi膰 ich ofert臋 w praktyce. Za kilka tygodni napisz臋 kilka s艂贸w o moich do艣wiadczeniach i wra偶eniach z ich us艂ugi.

OPINIA Moim zdaniem robo-doradca to oferta dla kogo艣, kto nie dysponuje kapita艂em na tyle du偶ym, by zminimalizowa膰 wp艂yw op艂at w postaci prowizji brokerskich. Mo偶e to by膰 te偶 interesuj膮ca opcja dla kogo艣, kto zupe艂nie nie zna si臋 na rynkach finansowych i nie ma zamiaru samodzielnie na nich inwestowa膰.

Pomocne linki

Zaproszenie do dyskusji

Serdecznie zapraszam Ci臋 do komentowania i zadawania pyta艅, bezpo艣rednio na tej stronie poni偶ej, lub na mojej stronie na Facebook鈥檜 lub moim profilu Twitter鈥檕wym.

Alternatywnie mo偶esz zada膰 pytanie g艂osowe, nagrywaj膮c si臋 na SpeakPipe. Pami臋taj tylko, 偶e masz 90 sekund na nagranie 馃檪

Bardzo zale偶y mi na Twoim g艂osie, za kt贸ry ju偶 teraz z g贸ry bardzo dzi臋kuj臋 馃檪

鉁 TRANSKRYPT PODCASTU

czyli wersja do czytania

Wst臋p

JACEK: Cze艣膰, Micha艂. Prosz臋 przedstaw si臋, kim jeste艣, co robisz, jakie masz do艣wiadczenia na rynkach finansowych.

MICHA艁: Cze艣膰, Jacek. Witam wszystkich s艂uchaczy. Nazywam si臋 Micha艂 Manin, pracuj臋 w firmie Finax. Jestem account managerem i jestem tak偶e odpowiedzialny za rozw贸j naszego biznesu w Polsce. Finansami interesuj臋 si臋 ju偶 od kilku lat. Tak naprawd臋 praca w Finaxie to m贸j pierwszy prawdziwy kontakt z finansami. Oczywi艣cie za艂o偶yciele firmy, moi szefowie, moi koledzy, ca艂膮 swoj膮 karier臋 sp臋dzili w finansach, czyli do艣wiadczenie w tej firmie maj膮 du偶e.

M贸wisz 艣wietnie po polsku, ale s艂ycha膰 delikatny akcent. Z tego co wiem, to jeste艣 ze S艂owacji i chyba studiowa艂e艣 w Polsce, prawda?

Tak. Studiowa艂em w Polsce na Uniwersytecie Jagiello艅skim i po studiach jeszcze jakie艣 siedem lat sp臋dzi艂em w Krakowie.

Studiowa艂e艣 co艣 zwi膮zanego z rynkami finansowymi czy co艣 zupe艂nie innego?

Studiowa艂em stosunki mi臋dzynarodowe na specjalizacji ekonomia polityczna. Troch臋 gospodarki, troch臋 ekonomii, troch臋 te偶 polityki, jakie艣 tam j臋zyki obce.

Dzi艣 spotykamy si臋 po to, 偶eby porozmawia膰 o tzw. robo-doradcach, po angielsku robo-advisor, bo to jest w艂a艣nie co艣, w czym specjalizuje si臋 Finax. Przybli偶 nam prosz臋, sk膮d w og贸le wzi膮艂 si臋 pomys艂 na to, 偶eby w艂a艣nie zaj膮膰 si臋 tak膮 bran偶膮 jak robo-doradcy i co to w og贸le jest robo-doradca, bo by膰 mo偶e nie ka偶dy wie, co to takiego.

Za艂o偶ycielami Finaxu s膮 moi szefowie: Juraj Hrbat媒 i Radoslav Kasik. To oni wpadli na pomys艂, 偶eby zaj膮膰 si臋 robo-doradcami. Juraj pracuje w finansach ponad 15 lar, Radoslav ponad 10 lat. Przedtem, kiedy pracowali dla innych dom贸w maklerskich, zajmowali si臋 aktywnym zarz膮dzaniem aktywami swoich klient贸w. Po tych kilku latach stwierdzili, 偶e aktywne zarz膮dzanie jest bardzo trudne, 偶e pomimo tego, 偶e ka偶dy klient p艂aci temu managerowi, czyli uiszcza ju偶 troch臋 wy偶sz膮 op艂at臋 za mo偶liwo艣ci inwestowania, to aktywnie zarz膮dzane fundusze nie s膮 tak naprawd臋 w stanie przynie艣膰 jakiej艣 edit value (wy偶szej stopy zwrotu) ni偶 艣rednia rynku, czyli ni偶 to, co przyniesie indeks.

Moi szefowie pracowali w r贸偶nych domach maklerskich, nie znali si臋 i spotkali si臋 zupe艂nie przypadkowo. Kiedy poznali si臋 lepiej, to stwierdzili, 偶e maj膮 bardzo podobny pogl膮d na inwestowanie, czyli 偶e inwestowanie powinno by proste, tanie, komfortowe i 偶e nie ma potrzeby spotyka膰 si臋 z klientem, ale 偶e klient mo偶e sobie po prostu inwestowa膰 z domu.

Odkryli r贸wnie偶, 偶e robo-doradcy, kt贸rzy istniej膮 w USA ju偶 15-20 lat, s膮 w stanie wi臋kszo艣ci swoich klient贸w przynie艣膰 lepsze wyniki, lepsze stopy zwrot贸w ni偶 aktywni managerowie. Czyli tak naprawd臋 studiowali troch臋 rynek zachodni, przeczytali r贸偶ne ksi膮偶ki i odkryli, 偶e pasywne inwestowanie poprzez robo-advisor贸w jest w stanie da膰 przeci臋tnemu klientowi, czyli jakiemu艣 tam klientowi detalicznemu lepsz膮 stop臋 zwrotu ni偶 klasyczny fundusz inwestycyjny.

Robo-doradcy, kt贸rzy istniej膮 w USA ju偶 15-20 lat, s膮 w stanie wi臋kszo艣ci swoich klient贸w przynie艣膰 lepsze wyniki, lepsze stopy zwrot贸w ni偶 aktywni managerowie

Rozumiem, 偶e zamiast stara膰 si臋 pobija膰 rynki, robo-doradca stara si臋 te rynki na艣ladowa膰, replikowa膰 i po prostu zarobi膰 tyle, ile zarabia szeroki rynek. Oczywi艣cie w r贸偶nej konfiguracji, o tych szczeg贸艂ach inwestycyjnych jeszcze sobie porozmawiamy. Chcia艂em ci臋 dopyta膰, sk膮d wzi臋艂a si臋 nazwa robo-doradca. Tak jakby tam by艂o s艂owo robot — od robota. Gdyby艣 m贸g艂 wyja艣ni膰, bo by膰 mo偶e nie ka偶dy wie, o co tu chodzi.

Kiedy klient chce zainwestowa膰, musi si臋 zazwyczaj spotka膰 z jakim艣 agentem finansowym.  i musi odpowiedzie膰 na par臋 pyta艅. Wszystkie te pytania mo偶na zaprogramowa膰, czyli zaprogramowa膰 jaki艣 algorytm. Klient przed zainwestowaniem odpowiada na kilka pyta艅. Te pytania dotycz膮 np. celu inwestycji, stosunku do ryzyka, do艣wiadczenia z inwestowaniem, horyzontu inwestycyjnego, kwot, kt贸re klient chce zainwestowa膰.

Na podstawie prawdziwych odpowiedzi ten algorytm, czyli ten robo-doradca jest w stanie zaoferowa膰 idealny portfel dla tego klienta. U nas w Finaxie np. jest tak, 偶e mamy 10 ETF-贸w, z kt贸rych robimy 11 strategii. Je艣li klient odpowie prawdziwie na wszystkie pytania, to nasz robo-doradca jest w stanie zaoferowa膰 klientowi idealny portfel dotycz膮cy ryzyka dla tego konkretnego klienta i tak偶e podczas inwestowania.

Je艣li klient sobie np. inwestuje na emerytur臋, to nasz robo-doradca, nasz algorytm jest zaprojektowany tak, 偶e daje rady klientowi, jak osi膮gn膮膰 jak膮艣 korzystn膮 emerytur臋 za 20, 25, 30 lat kiedy klient p贸jdzie na emerytur臋. Algorytm jest u nas zaprojektowany tak, 偶eby klient w przysz艂o艣ci otrzymywa艂 jakie艣 50 proc. swojej emerytury z Finaxu i 50 proc. z systemu emerytalnego pa艅stwa.

ETF, czyli co to jest, dlaczego warto si臋 tym zainteresowa膰 i na co uwa偶a膰

Wprowadzenie w 艣wiat funduszy ETF dla zupe艂nie pocz膮tkuj膮cych.

Czytaj dalej 鈫

Rozumiem. Tak naprawd臋 z robo-doradcy nie trzeba korzysta膰 tylko wtedy, gdy chce si臋 inwestowa膰 z my艣l膮 o emeryturze, ale w og贸le, je艣li mamy jaki艣 plan inwestycyjny, jakie艣 za艂o偶enia, jaki艣 cel, 偶e chcemy np. zbudowa膰 jaki艣 kapita艂, to niekoniecznie musi to by膰 z my艣l膮 o emeryturze. Mo偶e to by膰 te偶 kr贸tszy – jak rozumiem – horyzont czasowy.

Mo偶liwe jest inwestowanie w r贸偶ne cele. Mo偶na z nami inwestowa膰 kr贸tkoterminowo, czyli oko艂o 5 lat i np. tylko sobie utworzy膰 poduszk臋 finansow膮. Dalej, mo偶na inwestowa膰 w przysz艂o艣膰 swoich dzieci, w ich edukacj臋 albo po prostu zgromadzi膰 maj膮tek. Mo偶liwo艣ci, cel贸w inwestycji jest wiele.

Z tego, co zrozumia艂em, to robo-doradca tak naprawd臋 powoduje, 偶e nie trzeba zatrudnia膰 sztabu analityk贸w, kt贸rzy b臋d膮 starali si臋 wybiera膰 np. poszczeg贸lne sp贸艂ki do portfela. Sp贸艂ki, kt贸re w ich mniemaniu maj膮 wi臋kszy potencja艂 wzrostu, i b臋d膮 generowa艂y lepsze wyniki ni偶 ca艂y rynek. To z kolei wi膮偶e si臋 z tym, 偶e je偶eli mamy tutaj z g艂owy tych analityk贸w i mo偶e to by膰 wszystko zautomatyzowane, to mo偶ecie zaoferowa膰 produkt, kt贸ry b臋dzie ta艅szy dla ko艅cowego klienta. Jak to w艂a艣nie wygl膮da, je偶eli chodzi o koszty? W Polsce, w funduszu inwestycyjnym, w kt贸rym s膮 akcje, op艂aty s膮 bardzo du偶e – nierzadko przekraczaj膮 3 proc. Niebawem ma to zej艣膰 do 2 proc., ale s膮 to wci膮偶 spore op艂aty. Jak to wygl膮da w przypadku waszej oferty?

Nie mamy 偶adnego managera, kt贸ry by zarz膮dza艂 i planowa艂by co zrobi膰, kt贸ry ETF sprzeda膰, dlatego 偶e jest zbyt drogi i postara膰 si臋 go kupi膰 troch臋 taniej. Promujemy pasywne inwestowanie w fundusze ETF. Jedyna cz臋艣膰 aktywna jest podczas wyboru ETF-贸w, ale my z g贸ry okre艣lili艣my 10 ETF-贸w, w kt贸re si臋 b臋dzie inwestowa膰. Odbywa si臋 to oczywi艣cie na tej podstawie, 偶e tych 10 ETF-贸w powinno kopiowa膰 rynek globalny tak, jak maksymalnie jest to tylko mo偶liwe. To znaczy, 偶e poprzez nasze 10 ETF-贸w klienci mog膮 inwestowa膰 a偶 w prawie 10 tysi臋cy papier贸w warto艣ciowych z ca艂ego 艣wiata.

Je艣li np. m贸wimy o inwestowaniu pasywnym, tak samo starali艣my si臋 odwzorowa膰 ten globalny rynek, Je艣li np. ameryka艅skie akcje tworz膮 20 proc. globalnego rynku, to waga naszego ETF-a (lub ETF-贸w) kopiuj膮cego ameryka艅skie akcje b臋dzie mie膰 20 proc. Czyli je艣li kto艣 zainwestuje 100 z艂otych, to 20 z艂otych p贸jdzie w te ameryka艅skie akcje. Je艣li europejskie akcje mia艂y 15 proc., to 15 proc. p贸jdzie w europejskie akcje. ETF-y s膮 oczywi艣cie ta艅sze ni偶 przeci臋tne fundusze inwestycyjne, czyli my 艣rednio p艂acimy tak 0,2 proc. za nasze ETF-y.
Op艂aty: bierzemy sobie 1 proc., to taka op艂ata sta艂a, op艂ata za zarz膮dzanie. Plus niestety musimy p艂aci膰 na S艂owacji VAT, czyli 1,2 proc. To jest op艂ata roczna, ale jest naliczana na podstawie ka偶dego dnia, jako 艣rednia za aktualne kwoty, jakie ma ka偶dy klient na koncie, czyli jest liczona jako 0,012 x aktualna kwota na koncie podzieli膰 przez 365 dni. To daje jak膮艣 ma艂膮 kwot臋 i te kwoty si臋 zliczaj膮 w ka偶dy dzie艅. Jest to spowodowane tym, 偶e je艣li kto艣 regularnie inwestowa艂by 100 z艂 co miesi膮c, to pod koniec roku mia艂by na koncie 1200 z艂 i je偶eli my z tych pieni臋dzy odliczyliby艣my 1,2 proc., to by艂oby to o wiele wi臋cej ni偶 si臋 liczy na podstawie ka偶dego dnia.

Potem mamy jeszcze drug膮 op艂at臋 i to jest op艂ata, kt贸ra dotyczy tylko wp艂at, jakiejkolwiek wp艂aty do wysoko艣ci 3999 z艂. Jest to taka sama op艂ata, czyli 1 proc. plus VAT, czyli 1,2 proc. Je艣li kto艣 prze艣le na swoje konto jak膮kolwiek kwot臋 do 3999 z艂, to my najpierw 艣ci膮gniemy 1,2 proc. i reszt臋 zainwestujemy. To s膮 takie dwie op艂aty, kt贸re mamy. Nie mamy 偶adnych op艂at za wyp艂at臋 z konta, za przechowywanie ETF-贸w. Je艣li uda艂oby nam si臋 przekona膰 benchmark, tak 偶e nie mamy 偶adnej op艂aty za jak膮艣 nadwy偶k臋 czy lepszy zysk, tak samo klienci raz na rok mog膮 sobie za darmo zmieni膰 swoj膮 strategi臋. Czyli je艣li kto艣 na pocz膮tku zdecyduje si臋 na strategi臋 50/50, on nie musi zosta膰 przy niej do ko艅ca swojego 偶ycia, tylko raz na rok mo偶e sobie dostosowa膰 strategi臋. To chyba wszystko, co dotyczy op艂at.

Je艣li kto艣 na pocz膮tku zdecyduje si臋 na strategi臋 50/50, on nie musi zosta膰 przy niej do ko艅ca swojego 偶ycia, tylko raz na rok mo偶e sobie dostosowa膰 strategi臋

Podsumowuj膮c: z punktu widzenia klienta, je偶eli kto艣 przyniesie do was pieni膮dze i powie: 鈥濸rosz臋, tu jest sto tysi臋cy z艂otych鈥 – to wy pobieracie w sumie za zarz膮dzanie 1,4 proc. 1 proc. jest dla was, 20 proc. VAT-u i przeci臋tnie 0,2 proc. za to, co pobieraj膮 dostawcy ETF-贸w. Czyli je艣li przyszed艂bym do was i powiedzia艂: 鈥濼utaj mam sto tysi臋cy z艂otych鈥, to w skali roku, je艣li przez pe艂en rok bym inwestowa艂 te pieni膮dze, to w tym przypadku 1400 z艂otych idzie na zarz膮dzanie. Dodatkowo, je偶eli b臋d臋 dop艂aca艂 do tego kapita艂u, ale b臋d膮 to kwoty powy偶ej czterech tysi臋cy z艂otych, to wtedy nie ma 偶adnej op艂aty. Gdyby to jednak by艂a mniejsza kwota, to wtedy 1,2 proc., je艣li dobrze zapami臋ta艂em.

Dok艂adnie tak. Wr贸c臋 jeszcze tylko do tego 1,4 proc., czyli expense ratio, Te 0,2 proc., kt贸re p艂acimy za nasze ETF-y, kt贸re kupujemy, s膮 ju偶 wliczone w stop臋 zwrotu. Czyli tak naprawd臋 pobieramy 1,2 proc. plus stopa zwrotu jest obni偶ona o 0,2 proc., to expense ratio jest 1,4 proc.

Robo-doradca vs fundusze inwestycyjne

Je偶eli chodzi o takie klasyczne fundusze inwestycyjne, to tu wida膰 zdecydowanie przewag臋, bo to jest znacznie mniej ni偶 2 proc., ale te op艂aty s膮 jednak w skali wielu lat. Zaznacz臋: komu艣 mo偶e si臋 wydawa膰, 偶e 1 proc., 2 proc. czy 3 proc. w skali roku to wci膮偶 ma艂o, ale ma to ogromny wp艂yw na to, jak nasza inwestycja b臋dzie wygl膮da艂a w czasie i jak膮 b臋dzie mia艂a warto艣膰 na ko艅cu. Je偶eli przez 30 lat inwestujemy w opcj臋 A, gdzie mamy 1 proc. za zarz膮dzanie, a w opcji B za艂贸偶my 3 proc., to na ko艅cu s膮 ogromne r贸偶nice.
Powiedz mi prosz臋 w takim razie, jak por贸wna膰 was np. do inPZU, kt贸ry do艣膰 mocno wdar艂 si臋 na polski rynek funduszy i ma bardzo niskie op艂aty, zw艂aszcza jak na polskie realia, bo to jest 0,5 proc. Dlaczego kto艣 m贸g艂by wci膮偶 chcie膰 p贸j艣膰 do was, je偶eli inPZU oferuje co艣, co jest ta艅sze?

inPZU jest ta艅szy ni偶 Finax. Na polskim rynku jest ju偶 rok albo i d艂u偶ej. Trzeba powiedzie膰, 偶e w inwestowaniu nie chodzi tylko o op艂aty, ale tak偶e o jako艣膰 inwestycji. Bardzo wa偶ne jest to, z czego, z jakich papier贸w warto艣ciowych jest z艂o偶ony m贸j portfel. Jak ju偶 m贸wi艂em, oferujemy naszemu klientowi 10 ETF-贸w i z tego jeste艣my w stanie zrobi膰 11 portfeli. Te 10 ETF-贸w kopiuje ca艂y rynek w 75 proc. Z tego, co czyta艂em o inPZU, my艣l臋, 偶e maj膮 tylko takich sze艣膰 subfunduszy albo strategii inwestycyjnych, a z tego tak naprawd臋 tylko dwa s膮 akcyjne. Nie mo偶na o tym m贸wi膰 jak o problemie, ale my艣l臋, 偶e jest to co艣 bardzo typowego dla polskiego rynku, 偶e Polacy inwestuj膮 bardzo konserwatywnie.

Druga rzecz: Polacy inwestuj膮 bardzo polsko, czyli Polacy inwestuj膮 w polskie akcje (home bias). Tam samo dzia艂aj膮 te dwa akcyjne fundusze inPZU. Jeden kopiuje rynek polski i WIG20, kt贸ry niestety w ostatnich pi臋ciu latach nie zrobi艂 dobrych wynik贸w. Ten drugi, z kt贸rego korzysta inPZU, to fundusz, kt贸ry kopiuje MSCI rynki rozwini臋te. Tam po prostu cz艂owiek inwestuje w jakich艣 1600 akcji i przede wszystkim s膮 to akcje ameryka艅skie, czyli pa艅stwa rozwini臋te.

Mo偶na powiedzie膰, 偶e czego艣 tutaj brakuje. Na przyk艂ad: w roku 2008, do kryzysu w 2008 roku, rynki pa艅stw raczkuj膮cych, z rynk贸w wschodz膮cych zachowywa艂y si臋 o wiele lepiej ni偶 rynki rozwini臋te. Czyli je艣li kto艣 zainwestuje za po艣rednictwem inPZU, to ju偶 troch臋 ryzykuje tym, 偶e ta dywersyfikacja nie jest taka, jak na przyk艂ad z Finaxem. Stawia na jedn膮 kart臋, stawia tylko na pa艅stwa rozwini臋te. Ale kto wie, co b臋dzie, je艣li przysz艂a dekada, czyli 2020-2030, b臋dzie dekad膮 pa艅stw rynk贸w wschodz膮cych, czyli tych, kt贸re nie s膮 gdzie艣 mi臋dzy Uni膮 Europejsk膮, USA a Kanad膮, czyli 艣wiatowym topem. Inwestuj膮c z nami, z Finaxem, klient ma lepsz膮 dywersyfikacj臋, dlatego 偶e inwestujemy te偶 na rynkach mniej rozwini臋tych i z tego powodu inwestujemy a偶 w oko艂o 5500 akcji na 艣wiecie, gdzie z inPZU to jest tylko 1600. Mo偶e dla kogo艣 jest to tylko detal, ale na d艂ugoterminowy wynik, czyli 10 i wi臋cej lat, to mo偶e mie膰 bardzo wielki wp艂yw.

Korzystacie z ETF-贸w, wi臋c pojawia si臋 jeszcze pytanie, czym jest ETF? M贸wili艣my o nich par臋 razy, ale kto艣 mo偶e jeszcze nie wiedzie膰, co to jest. I drugie pytanie, dlaczego kto艣 od razu sam, z pomini臋ciem was, nie otworzy sobie rachunku brokerskiego i nie zacznie inwestowa膰 w te ETF-y? Gdyby艣 m贸g艂 wyja艣ni膰 najpierw, co to jest ten ETF i dlaczego samemu tego nie zrobi膰, je偶eli wydaje si臋 to proste?

ETF, z j臋zyka angielskiego exchange traded funds, jest funduszem gie艂dowym. To znaczy, 偶e udzia艂y ETF s膮 przedmiotem obrotu na gie艂dzie. Jak ju偶 m贸wi艂em, ETF jest narz臋dziem pasywnego inwestowania, czyli usuwa cz艂owieka, jego decyzje przy wyborze akcji, w kt贸re b臋dzie inwestowa膰 i dalsze decyzje podczas inwestowania.

ETF jest narz臋dziem pasywnego inwestowania, czyli usuwa cz艂owieka, jego decyzje przy wyborze akcji, w kt贸re b臋dzie inwestowa膰 i dalsze decyzje podczas inwestowania

Fundusze pasywne i fundusze ETF s膮 skonstruowane tak, by jak najlepiej odwzorowywa膰 jaki艣 benchmark, do kt贸rego si臋 odnosz膮. Czyli je艣li m贸wimy o jakim艣 funduszu ETF, kt贸ry kopiuje indeks S&P 500, to dla niego benchmarkiem jest S&P 500 i ten fundusz ETF stara si臋 jak najlepiej odwzorowa膰 zachowanie tego indeksu. Je艣li idzie on do g贸ry, tak samo zachowuje si臋 fundusz ETF, a klienci, kt贸rzy w niego zainwestowali, zarabiaj膮 pieni膮dze. Analogicznie jest wtedy, gdy indeks spada.

Druga cech膮 ETF-贸w, cho膰 nie wszystkich, tylko tych, w kt贸re my inwestujemy, jest to, 偶e staraj膮 si臋 odwzorowywa膰 indeks S&P 500 wed艂ug takich wag, jakie maj膮 firmy w ramach indeksu S&P 500. Je艣li na pierwszym miejscu w S&P 500 jest Google i ma 3 proc., to tak samo jest w ETF-ie. Je艣li Microsoft ma w indeksie 2,5 proc., to w naszym ETF-ie b臋dzie mie膰 tyle samo. Wa偶ne jest to odwzorowanie dok艂adnych wag.

Trzeci膮 zalet膮 jest bardzo dobra dywersyfikacja w ramach inwestowania w ETF-y. Jak ju偶 m贸wi艂em, je艣li kto艣 inwestuje w indeks ETF, kt贸ry odwzorowuje indeks S&P 500, to jednym ruchem inwestuje w 500 firm. 呕eby kupi膰 sobie akcje 500 firm, to cz艂owiek musia艂by sp臋dzi膰 2 tygodnie tylko na samych zakupach.

Trzeba mie膰 jeszcze odpowiedni kapita艂.

Dok艂adnie. Nie jest mo偶liwe wykonanie tego z kilkuset z艂otymi. I tutaj przechodzimy do drugiego pytania, dlaczego kto艣 nie kupi sobie ETF-a za po艣rednictwem polskiego domu maklerskiego w ramach jakiego艣 banku. Oczywi艣cie, czasami mo偶e to by膰 ta艅sze ni偶 inwestowanie przez Finax, ale z mojego do艣wiadczenia jest to ta艅sze tylko wtedy, je艣li kto艣 ma ju偶 zaoszcz臋dzony jaki艣 kapita艂. Powiedzia艂bym, 偶e taka sensowna inwestycja w ETF przez dom maklerski to minimum 5000 z艂otych. Je艣li kto艣 za t臋 kwot臋 kupi sobie jaki艣 ETF, mo偶e zap艂aci膰 0,3, 0,4. Ale co, gdy kto艣 nie ma zaoszcz臋dzonego kapita艂u?

My艣l臋, 偶e w Polsce, w Czechach, na S艂owacji i na W臋grzech wi臋kszo艣膰 ludzi jest w stanie zaoszcz臋dzi膰 200-400 z艂otych. Kupno jakiego艣 ETF-a za tak膮 kwot臋 nie jest 艂atwe. My inwestujemy w 10 ETF-贸w i z nami mo偶na inwestowa膰 maj膮c zaledwie 100 z艂otych. Za t臋 kwot臋 mo偶na kupi膰 sobie 75 proc. globalnego rynku. Dla ludzi, kt贸rzy s膮 w stanie zaoszcz臋dzi膰 mniejsze kwoty, ale r贸wnie偶 dla tych, kt贸rzy maj膮 zaoszcz臋dzone wi臋ksze, dla nich wygodniejsze jest inwestowanie za po艣rednictwem Finaxu. Za te 100-200 z艂otych mo偶emy dla nich kupi膰 kilka ETF-贸w i zrobi膰 im jako艣ciowo dobrze zdywersyfikowany portfel, dostosowany do ich ryzyka. To jest najwi臋ksza zaleta Finaxu.

Za pomoc膮 takiego robo-doradcy mo偶na inwestowa膰 mniejsze kwoty, kt贸re normalnie, gdyby samemu chcie膰 otworzy膰 konto, by艂oby ci臋偶ko zainwestowa膰, ze wzgl臋du na wymogi kapita艂owe. Chocia偶 ETF-ami handluje si臋 jak ka偶d膮 inn膮 akcj膮, kt贸ra jest notowana na gie艂dzie, ale mimo wszystko trzeba wiedzie膰, jakiego ETF-a kupi膰 i jak go kupi膰. Ponadto trzeba mie膰 pewn膮 dyscyplin臋. Podsumowuj膮c: je偶eli kto艣 ma wiedz臋 i kapita艂, to mo偶e pr贸bowa膰 to robi膰 samemu. Natomiast je艣li kto艣 nie ma tego kapita艂u zbyt wiele i nie wie jak to robi膰, wtedy zdecydowanie taki robo-doradca mo偶e by膰 bardzo pomocny.

Zgadzam si臋. Doda艂bym jeszcze jedn膮 rzecz – znowu wr贸c臋 do tego pasywnego inwestowania – je艣li kto艣 sam sobie kupi ETF-a, musi mie膰 nie tylko wiedz臋, kt贸re ETF-y chce sobie wybra膰, ale musi mie膰 tak偶e jak膮艣 strategi臋, jaki艣 cel inwestycji. Je艣li nie ma tej strategii, tego celu, nie wie, po co inwestuje, to co zrobi, je艣li na przyk艂ad rynek spadnie o 30 proc.? Mo偶liwe, 偶e klient zacznie wtedy coraz mocniej ingerowa膰 w inwestycje. Istnieje wi臋c ryzyko, 偶e kto inwestuje indywidualnie, b臋dzie ingerowa膰 w inwestycje i tym je zepsuje.

Nasz system, algorytm jest zrobiony tak, 偶e cz艂owiek ustawia sobie zlecenie sta艂e, przesy艂a kwoty takie, jakie chce, raz na miesi膮c czy raz na trzy miesi膮ce. Tak naprawd臋 nie musi si臋 opiekowa膰 t膮 inwestycj膮, nie musi w ni膮 ingerowa膰 i nie musi 艣ledzi膰 bombastycznych artyku艂贸w o tym, 偶e co艣 si臋 wydarzy艂o, 偶e prezydent USA napisa艂 co艣 o Chinach itp. i dlatego rynek b臋dzie chyba spada膰, i w panice ingerowa膰 w swoj膮 inwestycj臋. Inwestowanie przez robo-advisora jest zautomatyzowane i to troch臋 zniech臋ca ludzi do niepotrzebnego ingerowania.

Nasz system, algorytm jest zrobiony tak, 偶e cz艂owiek ustawia sobie zlecenie sta艂e, przesy艂a kwoty takie, jakie chce, raz na miesi膮c czy raz na trzy miesi膮ce

Drug膮 rzecz膮 jest rebalancing, oznaczaj膮cy, 偶e cz艂owiek nie musi 艣ledzi膰 inwestycji i utrzymywa膰 jej na pocz膮tkowym ryzyku, kt贸ry sobie wybra艂. My b臋dziemy to 艣ledzi膰 za niego, zrobimy konieczny rebalancing, to te偶 jest jaka艣 added value z naszej strony.

Jak inwestuje robo-doradca?

Za chwil臋 powiemy sobie jeszcze, co to jest ten rebalancing, bo mo偶e nie ka偶dy wie. Wejd藕my jednak teraz g艂臋biej w temat inwestowania w Finaxie. Wspomnia艂e艣, 偶e 偶eby dobrze inwestowa膰, to trzeba mie膰 przede wszystkim jak膮艣 strategi臋, plan, za kt贸rym pod膮偶amy. Jak to wygl膮da, je偶eli chodzi o Finaxa? Z tego, co zrozumia艂em, tu jest podej艣cie wybitnie d艂ugoterminowe. To nie s膮 kr贸tkoterminowe spekulacje – kupujecie dzi艣 ETF-a, jutro go sprzedajecie, staracie si臋 艂apa膰 g贸rki, do艂ki. W og贸le tu jest pasywne inwestowanie, wi臋c tak naprawd臋 kupujecie i staracie si臋 z tym rynkiem p艂yn膮膰. Natomiast istnieje co艣 takiego jak tzw. modelowe portfele, czyli takie, kt贸re m贸wi膮, 偶e powinno si臋 mie膰 30 proc. z艂ota, 30 proc. akcji, obligacje, mo偶e jaki艣 rynek towarowy itd. Takim znanym i popularnym modelowym portfelem jest portfel ikony inwestowania, czyli Raya Dalio. Nazywa si臋 All Weather, cho膰 jest te偶 szereg innych portfeli, jak chocia偶by Davida Swensena czy Harry Browne. Czy stosujecie co艣 takiego, czy to, co robi Finax, jest ca艂kowicie autorskie?

Mo偶na powiedzie膰, 偶e jest to autorskie. Oczywi艣cie Ray Dalio jest naprawd臋 wielk膮 ikon膮 inwestowania, bo jest w stanie osi膮gn膮膰 12 proc. rocznie i pobija膰 rynek praktycznie co roku 鈥 to jest co艣 niesamowitego. Z drugiej strony jest to przeciwie艅stwo idei pasywnego inwestowania.

Kiedy budowali艣my nasze strategie, na przyk艂ad decydowali艣my o ETF-ach, w kt贸re b臋dziemy inwestowa膰, opracowali艣my kryteria, na podstawie kt贸rych je wybierzemy. Jednym z g艂贸wnych by艂o to, 偶eby nasi klienci mieli mo偶liwo艣膰 maksymalnej dywersyfikacji, czyli 偶eby mogli inwestowa膰 praktycznie na ca艂ym globalnym rynku. To si臋 nam uda艂o w 75 proc. To jest ten najwa偶niejszy czynnik, 偶eby wagi w ramach globalnego rynku, czyli np. wagi sektorowe, regionalne mia艂y tak膮 sam膮 proporcj臋, jak w rzeczywisto艣ci.

Czyli nie wykorzystujecie gotowych, modelowych portfeli, tylko tak naprawd臋 portfel jest dopasowywany do wymaga艅 konkretnego klienta, do jego poziomu awersji do ryzyka. Wtedy, przyjmuj膮c pewien poziom ryzyka, m贸wicie, 偶e w portfelu b臋dzie na przyk艂ad 70 proc. akcji, a 30 proc. w bezpiecznych obligacjach, je偶eli kto艣 jest bardziej agresywny, albo kto艣 b臋dzie mia艂 wr臋cz 100 proc. obligacji, je偶eli jego awersja do ryzyka jest bardzo wysoka.

Dok艂adnie tak. Je艣li klient podczas rejestracji poda w kwestionariuszu prawdziwe informacje, to algorytm przygotuje mu taki portfel, kt贸ry b臋dzie dostosowany do jego poziomu ryzyka, jakie jest w stanie ponie艣膰, do jego do艣wiadczenia w inwestowaniu.

Druga wa偶na sprawa – nie staracie si臋 analizowa膰 rynku. M贸wi si臋, 偶e obligacje s膮 bezpieczne. I tak przez wi臋kszo艣膰 czasu by艂o – m贸wimy tu o obligacjach wysokiej jako艣ci, na przyk艂ad rz膮dowych, kraj贸w, kt贸re s膮 wiarygodne, dobrej jako艣ci obligacjach korporacyjnych. Jednak poniewa偶 stopy procentowe s膮 niskie, to wielu si臋 teraz g艂owi, co b臋dzie w przysz艂o艣ci, jak te stopy procentowe zaczn膮 rosn膮膰? Dla tych, kt贸rzy nie wiedz膮: jak stopy procentowe b臋d膮 sz艂y w g贸r臋, to wycena obligacji b臋dzie spada膰. Rozumiem, 偶e nie zaprz膮tacie sobie tym g艂owy, bo nie staracie si臋 w 偶aden spos贸b reagowa膰 na to, co robi rynek, tylko my艣licie bardzo d艂ugoterminowo.

Dok艂adnie tak. Nie staramy si臋 sporz膮dza膰 jakich艣 predykcji, bo to by艂oby cz臋艣ci膮 aktywnego zarz膮dzania i s膮dz臋, 偶e zrobiliby艣my tym wi臋cej z艂ego ni偶 dobrego. Je艣li popatrzymy z d艂ugoterminowej perspektywy ostatnich 30 lat, to wiemy, 偶e np. ameryka艅skie akcje rosn膮 rocznie o oko艂o 10 proc. i jeste艣my z takiego wzrostu zadowoleni. Tak samo wiemy, 偶e je艣li kto艣 b臋dzie inwestowa膰 d艂ugoterminowo – 10, 20, 30 lat – to procent sk艂adany z tych 10 proc. rocznie zrobi 艣wietny wynik.

Rozumiem. Zreszt膮 kolejna ikona inwestowania, by膰 mo偶e jeszcze wy偶ej ceniona ni偶 Ray Dalio, czyli Warren Buffett, powiedzia艂, 偶e po jego odej艣ciu sugeruje, aby jego 偶ona tak naprawd臋 90 proc. swojego portfela ulokowa艂a w S&P 500, a 10 proc. w obligacje. Czyli portfel, kt贸ry de facto mo偶na zrobi膰 w Finaxie.

Oczywi艣cie mo偶na, ale to znowu by艂oby troch臋 aktywne zarz膮dzanie, dlatego 偶e Warren Buffett powiedzia艂by, 偶e nie wierzy Chinom, nie wierzy wszystkim wschodz膮cym rynkom i wszystko postawi tylko na jedn膮 kart臋, czyli na USA. Jeste艣my bardziej konserwatywni ni偶 Warren Buffett i zaoferowali艣my naszym klientom do ich portfeli akcje z rynk贸w wschodz膮cych, obligacje z Unii Europejskiej, jakie艣 corporate bonds, hailed bonds (36:18), aby ten portfel by艂 bardziej dynamiczny.

Czy klient widzi, jakie ETF-y ma w portfelu, czy to jest poza jego kontrol膮?

Ka偶dy klient widzi dok艂adnie, ile procent zainwestowa艂 w dany ETF. Jak ju偶 doko艅czy rejestracj臋, ma dost臋p do swojego konta online. Gdy prze艣le pierwsz膮 wp艂at臋, to nast臋pnego dnia widzi, jakie ETF-y dla niego kupili艣my, jak膮 maj膮 wag臋 i czy rosn膮 lub spadaj膮 (dane s膮 aktualizowane trzy razy dziennie), ale to ju偶 taki szczeg贸艂. Je艣li kto艣 inwestuje 10 lat, to nie potrzebuje codziennie sprawdza膰, czy jego ETF, S&P 500 zarobi艂 dzisiaj 1 proc. czy 0,5 proc.

Je艣li kto艣 inwestuje 10 lat, to nie potrzebuje codziennie sprawdza膰, czy jego ETF, S&P 500 zarobi艂 dzisiaj 1 proc. czy 0,5 proc.

Zaryzykowa艂bym stwierdzenie, 偶e je偶eli kto艣 korzysta z robo-doradcy, to pewnie cz臋艣ciej ni偶 raz do roku nie ma sensu zagl膮da膰, je偶eli wie, 偶e perspektywa inwestowania wynosi 20 czy 30 lat. Jeszcze jedno pytanie poboczne, je偶eli chodzi o ETF-y. Poniewa偶 ostatnimi laty staj膮 si臋 one coraz bardziej popularne, to pojawiaj膮 si臋 r贸偶ne teorie – nie wiem, na ile prawdziwe, na ile nie. M贸wi膮 np., 偶e je偶eli za du偶o os贸b b臋dzie pasywnie inwestowa艂o, pasywnie na艣ladowa膰 rynek, to co b臋dzie ten rynek tworzy膰, je偶eli nikt nie b臋dzie si臋 stara艂 go pobija膰? Jak ten rynek b臋dzie wygl膮da艂? Czy to nie b臋dzie generowa艂o jakiego艣 niebezpiecze艅stwa za艂amania si臋 rynk贸w z tego powodu, 偶e w pewnym momencie zbyt wielu uczestnik贸w b臋dzie inwestowa艂o wy艂膮cznie w oparciu o pasywne ETF-y? Jaka jest twoja opinia?

Wiem, 偶e w USA wi臋cej inwestuje si臋 ju偶 w ramach ETF-贸w ni偶 w ramach aktywnego inwestowania. My艣l臋, 偶e inwestowanie w ETF-y, czy przez Finax, czy nie, jest tak膮 podstaw膮, takim must have. Je艣li cz艂owiek chce inwestowa膰 w swoj膮 przysz艂o艣膰, w przysz艂o艣膰 swoich dzieci, powinien inwestowa膰 w ETF-y bezpo艣rednio lub poprzez Finax. Potem mo偶e zrobi膰 sobie drugi portfel, w kt贸rym b臋dzie dokonywa艂 aktywnego wyboru, np. inwestuj膮c w z艂oto, bo nie mamy go w naszych portfelach, i kupuj膮c jakiego艣 ETF-a na z艂oto, albo akcje jakiego艣 ma艂ego startupa, dlatego 偶e widzi w tym wielki potencja艂.

My艣l臋, 偶e cz艂owiek jest tak samo racjonalny jak emocjonalny. Ta nasza racjonalna cz臋艣膰 nam m贸wi: 鈥濼utaj s膮 jakie艣 ETF-y, kt贸re odwzorowuj膮 rynek i daj膮 mi na 99 proc. to, co daje rynek鈥. Ale w tym samym czasie ta emocjonalna cz臋艣膰 stara si臋 nas przekona膰 do aktywnego inwestowania na rynkach, bo sami o sobie my艣limy, 偶e damy rad臋.

Chcia艂em te偶 w tym momencie podpyta膰 o ten rebalancing. To, 偶e wy kupujecie rynek poprzez ETF-a i np. kto艣, dla uproszczenia, przy jego poziomie ryzyka wybra艂, 偶e po艂owa jego portfela to b臋d膮 akcje, a druga po艂owa to b臋d膮 obligacje. W czasie oczywi艣cie ten portfel b臋dzie si臋 zmienia艂. Za艂贸偶my, 偶e akcje p贸jd膮 mocno do g贸ry, o 100 procent, obligacje 鈥 z oczywistych powod贸w 鈥 b臋d膮 zawsze wolniej przyrasta艂y na warto艣ci, a przez to ta proporcja 50 i 50 procent mo偶e si臋 zaburzy膰. Wtedy w艂a艣nie tak naprawd臋 jest moment, kiedy wy wkraczacie do akcji, czyli robicie tzw. rebalancing. Gdyby艣 m贸g艂 s艂uchaczom nieco przybli偶y膰, jak to wygl膮da w praktyce, jak to robicie, bo tutaj te偶 jest wiele r贸偶nych szk贸艂, jak to robi膰 鈥 cz臋艣ciej czy rzadziej. Powiedz prosz臋, jak to u was wygl膮da.

Rebalancing polega na okresowym przywracaniu ustalonej proporcji mi臋dzy akcjami a obligacjami w portfelu. Czyli, jak m贸wi艂e艣, je艣li kto艣 zainwestowa艂 w portfel 50/50 i podczas hossy akcje rosn膮 szybciej, to jest mo偶liwe, 偶e ten portfel bez rebalancingu za jakie艣 10 lat tak naprawd臋 mia艂by proporcje 70 proc. akcji i tylko 30 proc. obligacji. I to jest ju偶 zupe艂nie inny portfel ni偶 ten oryginalny, o innym poziomie ryzyka ni偶 ten 50/50.

Rebalancing polega na okresowym przywracaniu ustalonej proporcji mi臋dzy akcjami a obligacjami w portfelu

Dlatego my lub moi szefowie testowali艣my kilkana艣cie r贸偶nych sposob贸w rebalancingu. Zdecydowali si臋 na rebalancing, kt贸ry jest robiony na podstawie dw贸ch zasad. Po pierwsze, je偶eli kto艣 ma ten portfel 50/50 i jeden sk艂adnik 鈥 albo akcje, albo obligacje 鈥 odchyl膮 si臋 o plus minus 10 proc., to wtedy automatycznie robi si臋 rebalancing ca艂ego portfela.

Po drugie, kto艣 m贸g艂by powiedzie膰: 鈥濶o dobrze, ale je偶eli ja mia艂bym 100 proc. akcji w portfelu, to znaczy, 偶e mnie rebalancing nie dotyczy?鈥 Nie, dotyczy. Ten drugi spos贸b jest taki, 偶e jak ju偶 kto艣 ma 100 proc. akcji, to robimy portfel z 6 ETF-贸w akcyjnych i tam b臋dzie indeks S&P500, kt贸ry b臋dzie mia艂 25 proc. udzia艂u w ca艂ym portfelu. Je艣li S&P500 si臋 wychyli o jakie艣 plus minus 5 proc., to 鈥 teraz m贸wi臋 z g艂owy, nie znam a偶 tak dok艂adnie tych liczb 鈥 zn贸w robimy rebalancing ca艂ego portfela. Reasumuj膮c: robimy rebalancing wtedy, kiedy albo si臋 wychyli jeden sk艂adnik, akcje lub obligacje o plus minus 10 proc., albo je艣li si臋 odchyli jeden z ETF-贸w o plus minus 5 proc. z tej oryginalnej warto艣ci, jak膮 powinien mie膰 w ca艂ym portfelu.

Dlaczego to robimy? Jak ju偶 m贸wi艂em, jeden pow贸d jest taki, 偶eby utrzyma膰 ryzyko na takim poziomie, jakiego sobie 偶yczy klient. Drugi pow贸d jest taki, 偶e tak naprawd臋 rebalancing mo偶e przydawa膰 do stopy zwrotu jakie艣 tam zero przecinek co艣 tam procent. Ten rebalancing, kt贸ry mamy, testowali艣my, robili艣my backtesty za ostatnie 30 lat. Je艣li kto艣 u偶ywa艂by go na przestrzeni ostatnich 30 lat, to 艣rednio, je艣li inwestowa艂by minimalnie 10 lat, doda艂oby mu to 0,47 proc. na rok. Mo偶na zatem powiedzie膰, 偶e tylko przez rebalancing nasi klienci zap艂ac膮 po艂ow臋 op艂aty sta艂ej za zarz膮dzanie, kt贸r膮 nam musz膮 p艂aci膰.

No tak, bo trzeba wiedzie膰, 偶e tutaj rebalancing zawsze b臋dzie si臋 sprowadza艂 do tego, 偶e co艣 b臋dzie trzeba sprzeda膰, 偶e co艣 b臋dzie trzeba kupi膰, 偶eby zap艂aci膰 prowizje maklerskie, no i spready te偶 do tego dochodz膮. Jest te偶 kwestia podatk贸w. Bo je偶eli tutaj co艣 sprzedacie i co艣 mia艂o wypracowany zysk, to tu si臋 pojawia 鈥 jak rozumiem 鈥 obowi膮zek podatkowy. Czy to jest tak, 偶e wtedy klient te偶 b臋dzie musia艂 ten podatek zap艂aci膰, czy dopiero jak zako艅czy z wami wsp贸艂prac臋, b臋dzie p艂aci艂 podatek, taki 鈥瀔o艅cowy鈥, czy te偶 co roku b臋dzie musia艂 rozlicza膰 ten podatek?

Niestety w Polsce jest tak jak m贸wisz, 偶e je偶eli klient zrobi jak膮艣 sprzeda偶, to musi zap艂aci膰 podatek. Je艣li sprzedamy 10 proc. z portfelu klienta 鈥 tak jak m贸wi艂em, akcje czy obligacje mog膮 si臋 odchyli膰 o plus minus 10 procent 鈥 no to niestety klient b臋dzie musia艂 potem zap艂aci膰 podatek od zysku, czyli 19 procent z tej ma艂ej cz臋艣ci, tych 10 procent swojego portfela. Ten podatek zale偶y od wysoko艣ci sumy, kt贸r膮 kto艣 zainwestowa艂, nie powinien by膰 jaki艣 du偶y. Potem, kiedy dochodzi do sprzeda偶y ca艂kowitej albo cz臋艣ciowej inwestycji klienta, to wtedy tak samo trzeba zap艂aci膰 podatek Belki 鈥 19 proc.

Pracujemy z jedn膮 firm膮 IT, z kt贸r膮 wsp贸艂pracujemy od pocz膮tku Finaxu, 偶eby zautomatyzowa膰 PIT-8C. B臋dziemy w ten spos贸b pomaga膰 naszym polskim klientom, 偶e wszystko b臋d膮 mie膰 ju偶 przed wype艂nione i b臋d膮 mie膰 potem 艂atwiej z podatkami. Potem jeszcze jedna kwestia 鈥 to podatki od dywidend. My akurat wybrali艣my ETF-y, kt贸re nie wyp艂acaj膮 dywidendy, ale j膮 reinwestuj膮, czyli na szcz臋艣cie nasi polscy klienci nie musz膮 potem co roku op艂aca膰 podatk贸w.

Czyli te ETF-y, czy one s膮 obligacyjne, czy one s膮 akcyjne, je偶eli te sp贸艂ki czy te obligacje wyp艂acaj膮 jakie艣 kupony odsetkowe czy dywidendowe, to one s膮 tak naprawd臋 akumulowane wewn膮trz tego ETF-a, czyli nie ma tutaj podatku. Poza tymi podatkami, jak np. w USA, gdzie jak sp贸艂ki wyp艂acaj膮 dywidend臋, to tam zawsze te 15 proc. b臋dzie zdj臋te, ale nie ma tego obowi膮zku podatkowego w miejscu rezydencji podatkowej inwestora, czyli np. w Polsce.

To nie musi by膰 tak, 偶e ka偶dego roku ten rebalancing b臋dzie. Tak naprawd臋 to algorytm decyduje, czy ten rebalancing jest potrzebny czy nie, dopiero jak b臋d膮 pewne progi osi膮gni臋te, to ten rebalancing si臋 uruchamia. Je偶eli w danym roku nie by艂o rebalancingu, to nie ma 偶adnego podatku do uregulowania w PIT, je艣li dobrze rozumiem?

Dok艂adnie tak. Nigdy nie wiemy, kiedy b臋dziemy robi膰 rebalancing. Min膮艂 rok i 10 miesi臋cy, odk膮d 偶adnemu z naszych 3,5 tys. klient贸w nie zrobili艣my rebalancingu. Wiem, 偶e kto艣 ju偶 by艂 bardzo blisko, ale jeszcze nie osi膮gn臋li艣my tego progu. Wysz艂o nam, 偶e 艣rednio rebalancing robi si臋 raz na dwa lata, a mo偶e nawet jeszcze rzadziej 鈥 raz na dwa i p贸艂 roku.

Porozmawiajmy jeszcze o tym, jak to wygl膮da, kiedy kto艣 chce u was zainwestowa膰 pieni膮dze. Jaka jest minimalna kwota inwestycji? M贸wili艣my na pocz膮tku o tym, 偶e atutem robo-doradcy jest to, 偶e te wymagania mog膮 by膰 mniejsze. Nie tak jak u niekt贸rych broker贸w zw艂aszcza za granic膮, gdzie trzeba czasami mie膰 10 tys. dolar贸w, co dla kogo艣 mo偶e by膰 du偶ym problemem. Jaki u was jest minimalny pr贸g, 偶eby m贸c zacz膮膰 inwestowa膰 i budowa膰 kapita艂?

Jedn膮 z idei, dla kt贸rych moi szefowie zrobili Finax, by艂o to, 偶eby udost臋pni膰 inwestowanie dla wszystkich. Z tego powodu u nas mo偶na inwestowa膰 ju偶 od 100 z艂 miesi臋cznie lub od 100 z艂 jednorazowo. Je艣li kto艣 chce sobie inwestowa膰 na emerytur臋, najbli偶szych 30-35 lat, to wystarczy, 偶e b臋dzie przesy艂a艂 100 z艂 na miesi膮c. Je艣li by艂aby sytuacja, z powodu kt贸rej on nie m贸g艂by przes艂a膰 pieni臋dzy, to my tego w 偶aden spos贸b nie kontrolujemy. Kontroluje to ten robo-advisor, bo on daje mu rady, jak inwestowa膰, 偶eby osi膮gn膮膰 swoje cele, ale tak naprawd臋 ka偶dy cz艂owiek jest odpowiedzialny za to, 偶eby w zdyscyplinowany spos贸b inwestowa膰 tak, jak powinien albo jak mu radzi robo-advisor. Je艣li kto艣 nie prze艣le kwoty, kt贸ra powinien by艂 przes艂a膰 jak co miesi膮c, to my tego cz艂owieka w 偶aden spos贸b nie karzemy. Jest to w pe艂ni obowi膮zek tego cz艂owieka, 偶eby utrzyma膰 regularno艣膰 tych wp艂at.

Mo偶na inwestowa膰 ju偶 od 100 z艂 miesi臋cznie lub od 100 z艂 jednorazowo. Je艣li kto艣 chce sobie inwestowa膰 na emerytur臋, najbli偶szych 30-35 lat, to wystarczy, 偶e b臋dzie przesy艂a艂 100 z艂 na miesi膮c

Rozumiem, 偶e jednorazowo mo偶na do was przes艂a膰 kwot臋 i ona b臋dzie inwestowana lub zobowi膮za膰 si臋, 偶e b臋dziemy co miesi膮c dop艂aca膰 do tego kapita艂u jak膮艣 okre艣lon膮 kwot臋, 偶eby uzyska膰 okre艣lony cel.

Dok艂adnie tak. Na pocz膮tku, kiedy klient si臋 u nas rejestruje, otrzymuje kwestionariusz z kilkoma pytaniami. Zgodnie z prawem powinni艣my pokaza膰 klientowi, jak b臋dzie wygl膮da膰 jego inwestycja za 10, 15 i 20 lat itd. Z tego powodu pytamy si臋 go, jak膮 kwot臋 chce jednorazowo zainwestowa膰 lub jak膮 kwot臋 chce wp艂aca膰 raz na miesi膮c. W trakcie inwestowania klient mo偶e sobie dostosowywa膰 te kwoty, mo偶e je sobie zmieni膰 na tym swoim koncie online i wtedy mu si臋 zmieni ten przewidywany wynik inwestycji. Klient mo偶e sobie wp艂aca膰 w trakcie inwestowania kwoty, jakie on chce, w to ju偶 w og贸le nie ingerujemy.

Jeszcze jedna kluczowa informacja 鈥 jeste艣cie domem maklerskim na S艂owacji, gdzie obowi膮zuje euro. Klient z Polski mo偶e wam przesy艂a膰 kapita艂 w z艂ot贸wkach, ale ETF-y s膮 kupowane za euro i tak naprawd臋 ca艂a ta inwestycja odbywa si臋 w euro. Je艣li dobrze rozumiem, wyst臋puje tutaj ryzyko walutowe, je偶eli chodzi o kogo艣 z Polski, kto przelewa wam polskie z艂ote.

Ma pan racj臋. Mo偶na to traktowa膰 jako ryzyko walutowe, tak samo mo偶na to traktowa膰 jako cz臋艣膰 dywersyfikacji portfela. My inwestujemy w euro, ale inwestujemy w ETF-y, kt贸re s膮 denominowane w ameryka艅skich dolarach, dlatego tak naprawd臋 ta ekspozycja jest na ameryka艅skie dolary. Tak samo dla naszych s艂owackich klient贸w, kt贸rzy inwestuj膮 w euro, te偶 nie hedgujemy tych naszych ETF-贸w do euro, jest tam ta ekspozycja na ameryka艅skie dolary.

Dlaczego nie hedgujemy? Pow贸d jest prosty: je艣li kto艣 chce inwestowa膰 d艂ugoterminowo, 10 i wi臋cej lat, koszty hedgingu nie przynios膮 jakich艣 tam edit value co si臋 dotyczy zysk贸w. Druga rzecz 鈥 gdyby by艂 jaki艣 kryzys – nie my艣l臋 tylko o rynkach finansowych, ale my艣l臋 o globalnym, jak by艂o w przypadku 艣wiatowej ekonomiki w latach 2008-2009. Wtedy np. widzieli艣my, 偶e ameryka艅ski dolar zachowywa艂 si臋 jak safe haven, a tutaj miejscowe waluty 鈥 polski z艂oty, w臋gierski forint 鈥 bardzo, bardzo ucierpia艂y. Dla polskich inwestor贸w to mo偶e by膰 dodatkowy plus, bo rynki, na kt贸rych oni inwestuj膮, spadaj膮, ale tym, 偶e dolar jest mocny, a polski z艂oty by spad艂, no to ten spadek ich inwestycji nie by艂by a偶 taki mocny.

A czy wszystkie ETF-y, kt贸re kupujecie, s膮 wyra偶one w dolarach, czy s膮 te偶 ETF-y wyra偶one w euro? Wydawa艂o mi si臋, 偶e wspomnia艂e艣, 偶e na S艂owacji i tak jest to ryzyko walutowe, bo wszystko jest w dolarach. Nie kupujecie 偶adnych ETF-贸w w euro, je艣li dobrze zrozumia艂em?

Nie jestem pewien, w jakiej walucie jest ETF, kt贸ry odwzorowuje europejskie akcje, czyli mamy tam europejskie ma艂e i 艣rednie firmy, i potem drugi ETF, kt贸ry odwzoruje du偶e europejskie firmy, i potem jeszcze mamy obligacje pa艅stwowe, europejskie i tam jest mo偶liwe, 偶e jest w euro. Wszystkie akcyjne ETF-y, je艣li s膮 w dolarach, to nie hedgujemy ich, a wszystkie ETF-y, kt贸re odwzorowuj膮 obligacje, je艣li s膮 w dolarach, to hedgujemy je na euro.

Jest tak z tego powodu, 偶e je艣li kto艣 tyle ju偶 inwestuje w obligacje, to jest to bardziej konserwatywny rodzaj klienta i nie chce a偶 takiego volatility rate (zmienno艣ci).

Stopy zwrotu z inwestycji

Jak to wygl膮da, je偶eli chodzi o mo偶liwe wyniki, jak to wygl膮da z punktu widzenia klienta, czego on mo偶e oczekiwa膰? Ile mo偶e zarobi膰, ile mo偶e te偶 straci膰 w mi臋dzyczasie, bo to nie jest tak, 偶e tylko zarabiamy, bo s膮 jakie艣 obsuni臋cia na linii kapita艂u. Czego tu mo偶na oczekiwa膰? Oczywi艣cie to zale偶y od poziomu ryzyka, jaki klient sobie przyjmie, ale jak by艣my wzi臋li takie dwa skrajne przypadki: z jednej strony kto艣, kto jest bardzo agresywny i chce maksymalnie inwestowa膰 na rynku akcji, a z drugiej strony kto艣, kto wr臋cz przeciwnie, chce podejmowa膰 jak najmniej ryzyka. Czego tacy d艂ugoterminowi inwestorzy d艂ugoterminowo mog膮 oczekiwa膰?

Tak jak m贸wisz, inwestujemy na rynku i ryzyko rynkowe wyst臋puje. Je艣li kto艣 jest bullish, takim dynamicznym inwestorem, chce wi臋cej ryzykowa膰, to mo偶e mie膰 100 proc. akcji w portfelu. Portfel 90/10 jest bardzo podobny do takiego. To oznacza, 偶e za ostatnich 30 lat portfel ze 100 proc. akcji mia艂by u nas, w Finaxie stop臋 zwrotu 9 proc. rocznie. 9 proc. dlatego, 偶e ju偶 jest tam odliczony 1 proc. op艂aty za zarz膮dzanie, dlatego przedtem m贸wi艂em, 偶e to jest 10 proc. rocznie.

Je艣li kto艣 jest konserwatywny, chce mie膰 konserwatywny portfel, powiedzmy 100, 90, 80 proc. obligacji, to oczywi艣cie, 偶e zyski tam s膮 ni偶sze. Powiedzia艂bym, 偶e portfel 20 proc. akcji 鈥 80 proc. obligacji ma sens, nie tylko dlatego, 偶e ochroni klienta przed spadkami, przed inflacj膮, ale i przyniesie mu jaki艣 zysk. Je艣li kto艣 inwestuje 100 proc. w obligacje, no to jego zysk b臋dzie naprawd臋 minimalny i tam ju偶 raczej chodzi tylko o ochron臋 przed inflacj膮.
No i te spadki, tak jak pan m贸wi: je艣li kto艣 inwestuje 100 proc. albo jako艣 dynamicznie na akcje, no to musi oczekiwa膰 takich spadk贸w, jakie by艂y w 2001 roku albo w 2008 roku, czyli oko艂o 50 proc.

Bezpiecze艅stwo kapita艂u klienta

Jasne, wielkie dzi臋ki. Powoli zbli偶amy si臋 do ko艅ca tego wywiadu, ale mam jeszcze takie pytanie, kt贸re – jestem pewien – nurtuje wielu potencjalnych inwestor贸w. Jeste艣cie domem maklerskim zarejestrowanym na S艂owacji. Operuj膮c na rynku polskim macie r贸wnie偶 odpowiednie pozwolenia z polskiego nadzoru finansowego – z KNF-u, ale co si臋 dzieje, je偶eli by艂yby jakie艣 turbulencje, 偶e tak powiem? Z jednej strony np. bank by zbankrutowa艂, z drugiej strony wy by艣cie zbankrutowali. Jak jest zabezpieczony kapita艂 klient贸w?

To bardzo cz臋ste pytanie. W przypadku naszego bankructwa nie ma 偶adnego ryzyka dla naszych klient贸w. Dlaczego? Dlatego, 偶e – jak ju偶 m贸wi艂e艣 – jeste艣my domem maklerskim i jako dom maklerski mamy obowi膮zki i prawa. Jednym z takich naszych obowi膮zk贸w i praw jest tworzenie rachunk贸w maj膮tkowych naszych klient贸w. Czyli je艣li nasz klient prze艣le jak膮kolwiek kwot臋 do Finaxu, to my dla niego tworzymy rachunek maj膮tkowy, w kt贸rym jest zapisane imi臋, nazwisko i PESEL konkretnego klienta. Tak samo, je艣li ju偶 kupimy za got贸wk臋 jakie艣 ETF-y dla naszego klienta, to tak samo robimy rachunek maj膮tkowy w brytyjskich bankach, gdzie s膮 te ETF-y trzymane, na imi臋, nazwisko i PESEL konkretnego klienta.

To oznacza, 偶e je艣li Finax zbankrutowa艂by, to te pieni膮dze, te ETF-y w og贸le nie wchodz膮 w bilans firmy Finax. To oznacza te偶, 偶e ten maj膮tek klient贸w jest nienaruszony i je艣li Finax by zbankrutowa艂, Narodowy Bank S艂owacji jako nasz regulator og艂osi艂by konkurs. Podczas konkursu zdecydowa艂by o jakim艣 tymczasowym domu maklerskim, kt贸ry by zarz膮dza艂 艣rodkami naszych klient贸w i ich ETF-ami. Ka偶dy klient ma prawo podczas konkursu poprosi膰 ten tymczasowy dom maklerski o sprzeda偶 ETF-贸w i potem o przes艂anie 艣rodk贸w na swoje konto bankowe. A potem, je艣li by艂by koniec konkursu, by艂by jaki艣 zwyci臋zca, czyli znowu jaki艣 nowy dom maklerski, to znowu ka偶dy klient ma prawo do 30 dni zdecydowa膰, czy chce kontynuowa膰 inwestowanie z tym nowym domem maklerskim albo czy chce wybra膰 swoje 艣rodki i wp艂aci膰 je na swoje konto bankowe.

Je艣li Finax zbankrutowa艂by, to te pieni膮dze, te ETF-y w og贸le nie wchodz膮 w bilans firmy Finax. To oznacza te偶, 偶e ten maj膮tek klient贸w jest nienaruszony

Jednym z wielkich sukces贸w Finaxu w tym roku jest to, 偶e zainwestowa艂 u nas jeden z najbogatszych S艂owak贸w, pan Ivan Chrenko. Mo偶e kto艣 w Polsce go zna, przede wszystkim warszawiacy, bo to u nich buduje najwy偶szy budynek w Polsce, my艣l臋 偶e tak偶e w Europie 鈥 Varso Place. Pan Chrenko jest wsp贸艂w艂a艣cicielem firmy HB Reavis, no i tak偶e ma jeden fundusz venture, kt贸ry zainwestowa艂 u nas 1,5 mln euro – te pieni膮dze s膮 tylko na nasz rozw贸j. Na razie nie mamy problem贸w z finansami, bankructwo po prostu nie wchodzi w og贸le w gr臋, dlatego 偶e te pieni膮dze nam powinny wystarczy膰 na kilka lat. Potem jest zaplanowane tak, 偶e b臋dziemy ju偶 na plusie i b臋dziemy bez problem贸w finansowa膰 si臋 sami.

I jeszcze druga rzecz w ramach tej ochrony klient贸w i ich maj膮tku. Finax jako dom maklerski na S艂owacji ma te偶 powinno艣膰, obowi膮zek by膰 cz臋艣ci膮 systemu gwarancji depozyt贸w za po艣rednictwem Funduszu Gwarancji Inwestycyjnych. Ten fundusz wchodzi w gr臋 w przypadku niedost臋pnego maj膮tku. To oznacza, 偶e w przypadku jakiego艣 oszustwa albo w przypadku np. tych firm, kt贸rych ETF-y kupujemy, czyli BlackRock, iShares, Deutsche Bank Asset Management, UBS by zbankrutowa艂y albo co艣 by si臋 sta艂o takiego, 偶e nasi klienci i my te偶 nie mieliby艣my dost臋pu do maj膮tku, to wtedy wchodzi w gr臋 fundusz gwarancyjny do wysoko艣ci 50 tysi臋cy euro na jednego klienta, czyli na jeden PESEL.

Zako艅czenie

Wielkie dzi臋ki za wszystkie informacje. Czy jest mo偶liwe, 偶eby艣 powiedzia艂, jakim w tym momencie zarz膮dzacie kapita艂em? Czy mo偶esz udzieli膰 takiej informacji?

Ju偶 m贸wi臋: mamy 3500 klient贸w, a kapita艂u mamy na razie 15 milion贸w euro. Mo偶e to nie jest jako艣 du偶o, ale takie por贸wnanie: na pocz膮tku 2019 roku mieli艣my tylko 3 miliony euro, czyli w ci膮gu tych 10 miesi臋cy nast膮pi艂 w miar臋 艂adny wzrost. Miesi膮c temu weszli艣my do Polski, dwa miesi膮ce temu do Czech i na W臋gry. Mamy nadziej臋, 偶e rok 2020 b臋dzie dla nas jeszcze, jeszcze lepszy.

Rozumiem, 偶e na razie operujecie w tych czterech krajach.

Tak, w tych czterech pa艅stwach. W pierwszym kwartale przysz艂ego roku wchodzimy do Chorwacji. Mamy tak偶e w planie spr贸bowa膰 rozkr臋ci膰 nasz biznes na Ukrainie.

Jest jeszcze co艣, co chcia艂by艣 doda膰 na zako艅czenie, o co ja by膰 mo偶e nie zapyta艂em?

My艣l臋, 偶e pytania by艂y bardzo dobre i naprawd臋 sporo kwestii om贸wili艣my. Chc臋 podzi臋kowa膰 tobie i s艂uchaczom za t臋 rozmow臋 i zaprosi膰 ich na nasz膮 stron臋 Finax, a tak偶e przypomnie膰, 偶e na razie oferujemy naszym polskim klientom zni偶k臋, czyli pierwszymi stoma polskimi kontami b臋dziemy zarz膮dza膰 bez op艂at, bez op艂aty sta艂ej 鈥 do ko艅ca 2020 roku b臋d膮 za darmo.

To ja jeszcze dodam ze swojej strony, 偶e w艂a艣nie otworzy艂em sobie konto u was, 偶eby przetestowa膰 t臋 us艂ug臋. Za jaki艣 czas b臋d臋 wi臋c w stanie wi臋cej powiedzie膰 i podzieli膰 si臋 ze s艂uchaczami swoimi wra偶eniami, jak to wygl膮da. To, co jest ciekawe, a by膰 mo偶e nie pad艂o tutaj, to to, 偶e pomimo konkurencji, bo nie jeste艣cie jedynym robo-doradc膮, to jeste艣cie chyba jedynym dzia艂aj膮cym w j臋zyku polskim i kt贸ry robi rozliczenia podatkowe dla polskich klient贸w, a wi臋c to dla niekt贸rych mo偶e mie膰 znaczenie.

Staramy si臋 lokalizowa膰 nasze dzia艂ania 鈥 mamy tu W臋gr贸w, w艂a艣nie zatrudnili艣my dziewczyn臋 z Chorwacji. Czech贸w na szcz臋艣cie nie musimy zatrudnia膰, bo d艂ugo byli艣my jednym pa艅stwem i rozumiemy si臋.

Wielkie dzi臋ki za po艣wi臋cony czas. 呕ycz臋 wam samych sukces贸w, 偶eby艣cie si臋 rozwijali jak najszybciej, jak najlepiej, b臋dzie to taka obop贸lna korzy艣膰 dla klient贸w, 偶eby dzi臋ki wam b臋d膮 mogli pomna偶a膰 sw贸j kapita艂. Bardzo serdecznie dzi臋kuj臋 i 偶ycz臋 wszystkiego dobrego.

Pozdrawiam!

22 komentarzy

  1. Jak b臋d臋 chcia艂 wyp艂aci膰 pieni膮dze wcze艣niej to tylko zap艂ac臋 19% podatku od ewentualnych zysk贸w?

    • Tak. Przy czym obowi膮zek podatkowy mo偶e te偶 powsta膰 nawet bez wyp艂acania, podczas rebalancingu, gdy jakie艣 ETF wchodz膮ce w sk艂ad potrfela b臋d膮 sprzedawane z zyskiem.

  2. Jak dok艂adnie wygl膮da bezpiecze艅stwo od strony prawnej?
    Bo piszecie: ” 50 tysi臋cy euro na jednego klienta”. Tyczy si臋 to 艂膮cznie got贸wki i warto艣ci instrument贸w?

    Zazwyczaj w przypadku bankructwa brokera papiery warto艣ciowe kt贸re u niego posiadamy s膮 nasz膮 w艂asno艣ci膮 i nie wchodz膮 do masy upad艂o艣ciowej bez wzgl臋du na warto艣膰. A gwarancja bankowa zabezpiecza tylko wolne 艣rodki.

    A jak to wygl膮da w przypadku Finax? Te papiery nale偶膮 fizycznie do nas czy do nich?

    • Je艣li idzie o bankructwo Finax, to ani got贸wka, ani papiery nie wchodz膮 do masy upad艂o艣ciowej. Wi臋c te gwarancje dotycz膮, jak rozumiem, sytuacji bankructwa np. banku, kt贸ry jest custodianem wystawcy ETF.

      My艣l臋, 偶e papiery nale偶膮 do Finax, bo dzi臋ki temu mo偶na inwestowa膰 mniejsz膮 kwot膮, ni偶 koszt jednostki ETF. Dopytam.

    • a/ Je艣li chodzi o upadek (bankructwo) firmy Finax , jako ka偶dy dom maklerski mamy powinno艣膰 oddziela膰 aktywa (maj膮tek) klient贸w od aktyw贸w sp贸艂ki – czyli tak jak Pan pisze, w艂a艣cicielem ETF贸w i tak偶e nie zainwestowanej got贸wki s膮 stale klienci, nie Finax. Czyli papiery warto艣ciowe nale偶膮 do klient贸w i przypadne bankructwo Finaxu nie dotyczy aktyw贸w klient贸w. Je艣li zbankrotowaliby艣my, klienci stale b臋d膮 mie膰 dost臋p do papier贸w za po艣rednictwiem tymczasowego brokera, kt贸rego wybierze Narodowy bank S艂owacji.

      b/ Fundusz Gwarancji Inwestycyji (nie ma nic wsp贸艂nego z gwarancj膮 bankow膮) dotyczy niedost臋pnego maj膮tku 鈥 czyli je艣li by kto艣 z Finaxu ukrad艂 艣rodki klient贸w (nie mamy tego w planie), lub jak Jacek pisze, 偶e zbankrutowa艂 by custodian lub emitent ETF贸w (ETFy kupujemy od BlackRock, State street, Deutsche Bank asset management oraz UBS). W takej sytuacji wchodzi w gr臋 odszkodowanie z Funduszu do wysoko艣ci 50 000 eur na jeden PESEL.

      Pozdrawiam, Michal

      • Ale je艣li zainwestuje 100 PLN tylko, co by nie wystarczy艂o nawet na jedn膮 jednostk臋 ETF, gdybym chcia艂 sam kupi膰 na rynku, to jak mog臋 by膰 w艂a艣cicielem tego ETF? 馃檪

        • Jest to dlatego, 偶e my mo偶emy (mamy na to pozwolenie od regulatora – S艂owackiego banku narodowego) kupi膰 0,001 papiera warto艣ciowego (czyli ETF) i potem trzymac takie aktywum na koncie maj膮tkowym, kt贸re jest zarejetrowane na imi臋, nazwysko i PESEL klienta.

        • Mo偶na to zobaczy膰 na transparentnym koncie Dominika Hrbat茅go (to jest najlepszy tenisista w historii S艂owacji i brat jednego ze za艂o偶ycieli Finax – Juraja Hrbat茅go). Na stronie finax.sk/pl klikaj膮c w prawo u g贸ry na ZALOGUJ SI臉, potem TRANSPARENTNE KONTO DOMINIKA. Potem trzeba klikn膮膰 na SZCZEG脫艁Y KONTA. Tu mo偶na klikn膮膰 na kt贸rykolfiek ETF i tam mo偶na zobaczy膰 ILO艢膯 SZTUK.

  3. Takie pytanie jeszcze. Czy za pomoc膮 Finax da si臋 inwestowa膰 za pomoc膮 strategi GEM, tzn. czy mo偶na w trakcie inwestowania zmienia膰 sk艂ad portfela? Je偶eli stopa zwrotu z SP500 wi臋ksza ni偶 stopa wolna od ryzyka to sk艂ad portfela .np 90:10 jak nie 10:90

    • Rynek akcji obejmuje w Finax ca艂y 艣wiat, a nie jak w GEM 鈥 USA lub reszt臋 艣wiata (w zale偶no艣ci, kt贸ry rynek jest mocniejszy).

      Raz w roku mo偶na robi膰 zmian臋 sk艂adu portfela za darmo i tu ewentualnie mo偶na pr贸bowa膰 kierowa膰 si臋 np. momentum przy podejmowaniu decyzji. Przy czym my艣l臋, 偶e idea stoj膮ca za Finax to inwestowanie pasywne, a nie aktywne. 馃檪

  4. Co艣 ci臋偶ko z tym finaxem. Zmieni艂em strategi臋 przed wp艂at膮 i czekam ju偶 3 dzie艅 na zatwierdzenie zmian.

    • Dzie艅 dobry.
      Ju偶 zarejestrowa艂em Pana zmian臋.
      Zmiany strategii robimy raz na 2-3 dni.
      Oczywi艣cie 偶e do wtorku (kiedy inwestujemy 艣rodki klient贸w) wszystkie zmiany s膮 zarejestrowane, 偶e by dla ka偶dego klienta zosta艂a zakupiona poprawna proporcja z ka偶dego ETFu.

  5. Witam.

    W tre艣ci wywiadu mam w ra偶enie jedno nie zosta艂o jasno doprecyzowane… Co z Pit 8C? Ju偶 go wystawiacie czy dopiero pracujecie nad tym. Przyznam, 偶e wyliczanie tego samemu mnie osobi艣cie odstrasza.

    Pozdrawiam.

    • Hej Igor,

      Je艣li dobrze zrozumia艂em, od tego roku maj膮 ju偶 wystawia膰 ten PIT. Ale najlepiej sprawdzi膰 bezpo艣rednio w Finax.

      Pozdrawiam,
      Jacek

    • Dzie艅 dobry.
      Software wype艂ni klientom (kt贸rzy sprzedaj膮 swoj膮 inwestycj臋, lub na kt贸rych kontach b臋dzie zrobiony rebalancing) informacje potrzebne do PIT-u 8C. Klient potem nie b臋dzie musie膰 rozlicza膰 podatek sam, ale zrobi to na podstawie formularza.
      W tym roku (2020) jeszcze nie przeslali艣my taki formularz do rozliczenia Pit-u 8C, dlatego, 偶e 偶aden z naszych polskich klient贸w nie sprzeda艂 swojej inwestycji w ci膮gu 2019 r.
      Pozdrawiam

  6. Pytanie do Finax:

    zamiast rozbija膰 akcyjn膮 cz臋艣膰 na wiele ETF贸w, czemu nie korzystacie z jednego (odwzorowuj膮cego indeks MSCI ACWI lub FTSE All-World), lub ostatecznie dw贸ch (MSCI World + MSCI Emerging Markets lub FTSE Developed + FTSE Emerging Markets)?

    Pozdrawiam

Napisz sw贸j komentarz

Zaprojektuj sw贸j portfel inwestycyjny

ST to oprogramowanie, kt贸re w prosty spos贸b pozwoli Ci dobra膰 strategi臋 inwestycyjn膮, spe艂niaj膮c膮 Twoje potrzeby i wymagania.