Gdy zaczyna┼éem interesowa─ç si─Ö rynkami kapita┼éowymi zupe┼énie pomin─ů┼éem instrument jakim jest obligacja. Z jednej strony obr├│t obligacjami na gie┼édzie wtedy jeszcze w Polsce nie istnia┼é, z drugiej strony nie po to chcia┼éem pomna┼╝a─ç aktywnie kapita┼é na rynku, ┼╝eby generowa─ç stopy zwrotu por├│wnywalne do lokat bankowych.

Dzi┼Ť mamy jednak inn─ů sytuacj─Ö. Powsta┼é rynek obligacji Catalyst na Gie┼édzie Papier├│w Warto┼Ťciowych w Warszawie, kt├│ry umo┼╝liwia obr├│t tym instrumentem na rynku wt├│rnym. Mamy te┼╝ znacznie ┼éatwiejszy dost─Öp do rynk├│w zagranicznych i funduszy ETF. No a i ja sam zrozumia┼éem, ┼╝e warto wykorzysta─ç obligacje przy budowie kapita┼éu.

W tym odcinku m├│j go┼Ť─ç, Kamil Gemra, przybli┼╝y szczeg├│┼éy stoj─ůce za obligacjami. Co to jest, po co to jest, jak to mo┼╝na wykorzysta─ç, ile mo┼╝na zarobi─ç, no i ile mo┼╝na straci─ç? Je┼Ťli jeste┼Ť zupe┼énie pocz─ůtkuj─ůcy w tematyce obligacji, a chcesz go pozna─ç, to ten odcinek jest dla Ciebie.

W tym odcinku

  • Kim jest Kamil Gemra
  • Co to jest obligacja
  • Kto mo┼╝e by─ç emitentem obligacji
  • Jakie s─ů podstawowe parametry opisuj─ůce obligacj─Ö
  • Podzia┼é obligacji ze wzgl─Ödu na termin wykupu
  • Podzia┼é obligacji ze wzgl─Ödu na kupony odsetkowe
  • Co to jest rentowno┼Ť─ç obligacji
  • Kwotowanie obligacji
  • Ryzyka zwi─ůzane z inwestowaniem w obligacje
    • ryzyko stopy procentowej
    • ryzyko kredytowe
    • ryzyko reinwestycji
    • ryzyko inflacji
    • ryzyko p┼éynno┼Ťci
  • Ile mo┼╝na zarobi─ç inwestuj─ůc na rynku obligacji?
  • Ile trzeba pieni─Ödzy by m├│c inwestowa─ç w obligacje?
  • Gdzie mo┼╝na kupi─ç obligacje?
  • Inwestowanie poprzez fundusze inwestycyjne (w tym ETF)

Polecane materia┼éy (ksi─ů┼╝ki, linki)

Kamil Gemra – bio

Partner zarz─ůdzaj─ůcy agencji relacji inwestorskich InnerValue oraz wiceprezes Partners & Ventures, autoryzowanego doradcy rynku NewConnect i Catalyst. Doktor nauk ekonomicznych w dziedzinie finans├│w, adiunkt w Kolegium Nauk o Przedsi─Öbiorstwie Szko┼éy G┼é├│wnej Handlowej. Stypendysta Akademii Lider├│w Rynku Kapita┼éowego fundacji im. Les┼éawa A. Pagi.

Na rynku kapita┼éowym od 2009 r. zar├│wno jako inwestor, jak i uczestnik wielu proces├│w po stronie emitent├│w czy innych instytucji finansowych. W swojej pracy zawodowej, jak i naukowej zajmuje si─Ö finansowaniem przedsi─Öbiorstw, rynkiem obligacji oraz komunikacj─ů z inwestorami. Pracowa┼é jako doradca dla najwi─Ökszych firm notowanych na GPW. By┼é wsp├│┼étw├│rc─ů serwisu dla inwestor├│w indywidualnych, a nast─Öpnie pe┼éni┼é funkcj─Ö dyrektora ds. rynku pierwotnego w jednym z dom├│w maklerskich.

Wielokrotnie jako ekspert rynkowy udzielał komentarzy dla biznesowych stacji telewizyjnych i innych mediów finansowych. Prowadzi wykłady i szkolenia z zakresu inwestowania.

Zaproszenie do dyskusji

Serdecznie zapraszam Ci─Ö do komentowania i zadawania pyta┼ä, bezpo┼Ťrednio na tej stronie poni┼╝ej, lub na mojej stronie na FacebookÔÇÖu lub moim profilu TwitterÔÇÖowym.

Alternatywnie mo┼╝esz zada─ç pytanie g┼éosowe, nagrywaj─ůc si─Ö na SpeakPipe. Pami─Ötaj tylko, ┼╝e masz 90 sekund na nagranie ­čÖé

Bardzo zale┼╝y mi na Twoim g┼éosie, za kt├│ry ju┼╝ teraz z g├│ry bardzo dzi─Ökuj─Ö ­čÖé

Ôťĺ TRANSKRYPT PODCASTU

czyli wersja do czytania

JACEK LEMPART: Cze┼Ť─ç, Kamil! Serdecznie dzi─Ökuj─Ö za przyj─Öcie zaproszenia do mojego podcastu. W zapowiedzi do tego odcinka wspomnia┼éem ju┼╝, ┼╝e b─Ödziemy dzi┼Ť m├│wi─ç o obligacjach. Natomiast zanim to jeszcze nast─ůpi, mam pro┼Ťb─Ö, ┼╝eby┼Ť si─Ö przedstawi┼é i opowiedzia┼é nieco o swoim do┼Ťwiadczeniu, zw┼éaszcza w kontek┼Ťcie rynk├│w kapita┼éowych.

KAMIL GEMRA: Dzie┼ä dobry, bardzo dzi─Ökuj─Ö za zaproszenie. Temat obligacji nie jest bardzo znany. W toku dyskusji pewnie stwierdzimy, ┼╝e sta┼é si─Ö popularny (w z┼éym tego s┼éowa znaczeniu) w ostatnim roku. Ci─ůgle jest to jednak instrument niszowy.

Nazywam si─Ö Kamil Gemra, zajmuj─Ö si─Ö doradztwem dla sp├│┼éek gie┼édowych w zakresie relacji inwestorskich, pozyskiwania kapita┼éu, komunikacji z inwestorami, w tym z inwestorami, kt├│rzy zamierzaliby inwestowa─ç w obligacje. Posiadam tytu┼é doktora nauk ekonomicznych w zakresie finans├│w, jestem te┼╝ pracownikiem Szko┼éy G┼é├│wnej Handlowej, czyli m├│wi─ůc pro┼Ťciej, jestem wyk┼éadowc─ů SGH. W┼éa┼Ťnie tam wyk┼éadam przedmioty zwi─ůzane z inwestycjami, na studiach podyplomowych z inwestowaniem w obligacje i z pozyskiwaniem z nich kapita┼éu.

Pisa┼éem rozpraw─Ö doktorsk─ů, kt├│ra po cz─Ö┼Ťci sta┼éa si─Ö sporym wk┼éadem w moj─ů ksi─ů┼╝k─Ö. Ta ju┼╝ nied┼éugo uka┼╝e si─Ö w oficynie wydawniczej Szko┼éy G┼é├│wnej Handlowej. Ksi─ů┼╝ka b─Ödzie nosi┼éa tytu┼é ÔÇ×Obligacje korporacyjne w finansowaniu przedsi─ÖbiorstwÔÇŁ.

W ┼╝aden spos├│b nie jestem jednak wy┼é─ůcznie teoretykiem. Od 2011 roku sam pr├│buj─Ö swoich si┼é na r├│┼╝nych polach inwestycyjnych. Wyznaj─Ö tak─ů zasad─Ö, ┼╝e je┼╝eli mam si─Ö o czym┼Ť wypowiada─ç, warto by┼éoby to samemu przetestowa─ç. W zwi─ůzku z tym inwestowa┼éem ju┼╝ we wszystkich dost─Öpnych dla inwestor├│w indywidulanych klasach, a od 2011 roku jestem aktywny na rynku Catalyst, czyli rynku obligacji, o kt├│rym p├│┼║niej pewnie nieco sobie opowiemy. Mam na swoim koncie zar├│wno sukcesy, jak i niestety pora┼╝ki, kt├│rych temat te┼╝ na pewno podejmiemy. Innymi wi─Öc s┼éowy ujmuj─ůc, jestem takim po┼é─ůczeniem praktyka i teoretyka – wyk┼éadowcy akademickiego.

Generalnie dzisiaj powiemy sobie te┼╝ nieco o tych ciemnych stronach obligacji. ┼╗eby jednak nie zaczyna─ç od razu tak pesymistycznie, planuj─Ö podzieli─ç t─Ö dyskusj─Ö na dwa bloki. Najpierw zajmiemy si─Ö teoretycznym, dla tych, kt├│rzy nie maj─ů nawet poj─Öcia, czym jest obligacja. Chcieliby┼Ťmy umo┼╝liwi─ç takim osobom zrozumienie tak┼╝e dalszej cz─Ö┼Ťci wywiadu. W niej za┼Ť chcia┼ébym porozmawia─ç bardziej o stronie praktycznej ÔÇô jak w og├│le podej┼Ť─ç do tych obligacji, jak samodzielnie inwestowa─ç. Najbardziej podstawowe pytanie, jakie sobie wyobra┼╝am, dotyczy samej definicji obligacji. Czym ona w┼éa┼Ťciwie jest?

Obligacja to taki instrument finansowy, w kt├│rym jej nabywca po┼╝ycza pieni─ůdze emitentowi. Jest to wi─Öc pewien rodzaj po┼╝yczki.

Jako inwestorzy po┼╝yczamy komu┼Ť pieni─ůdze i mamy nadziej─Ö, ┼╝e ta osoba nam je zwr├│ci oraz zap┼éaci cen─Ö wyra┼╝on─ů w oprocentowaniu. Pieni─ůdz ma swoj─ů warto┼Ť─ç, dlatego musi by─ç to oprocentowanie, a jako inwestorzy liczymy, ┼╝e na nim zarobimy. Koszt tego pieni─ůdza ponosi emitent.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e ciekawostka jest taka, ┼╝e je┼Ťli spojrzymy na ustaw─Ö o obligacjach w Polsce, to nie mamy takiej jasnej definicji, jak modelowo powinna wygl─ůda─ç obligacja. To w┼éa┼Ťnie prawo zwi─ůzane z obligacjami pozwala na ich bardzo swobodne kszta┼étowanie, o czym za chwil─Ö b─Ödziemy rozmawia─ç. Nie ma czego┼Ť takiego, ┼╝e przytocz─Ö tylko 4 zdania definicji i uznam, ┼╝e tak powinna wygl─ůda─ç obligacja. Najog├│lniej rzecz bior─ůc, jest to swego rodzaju po┼╝yczka do emitenta.

Kto mo┼╝e pobra─ç tak─ů po┼╝yczk─Ö? Kto mo┼╝e by─ç jej emitentem?

Emitentem obligacji mog─ů by─ç, oczywi┼Ťcie, przedsi─Öbiorstwa rozumiane jako sp├│┼éki akcyjne, sp├│┼éki z o.o. i sp├│┼éki komandytowo-akcyjne. Je┼Ťli wi─Öc kto┼Ť ma sp├│┼ék─Ö cywiln─ů, sp├│┼ék─Ö jawn─ů, to nie mo┼╝e sobie wyemitowa─ç obligacji. W Europie Zachodniej nawet osoby prywatne mog─ů emitowa─ç obligacje, w Polsce nie jest to dozwolone. Opr├│cz podmiot├│w, o kt├│rych wspomnia┼éem, mo┼╝na te┼╝ wymieni─ç: banki (czyli te┼╝ pewnego rodzaju przedsi─Öbiorstwa), miasta, gminy oraz zwi─ůzki miast i gmin, skarb pa┼ästwa.

Czy mo┼╝na jako┼Ť skatalogowa─ç parametry opisuj─ůce obligacj─Ö? Z tym jest troch─Ö jak z kredytem w banku. Istnieje jaka┼Ť warto┼Ť─ç, oczywi┼Ťcie, emitent emituje ten d┼éug, ale zazwyczaj nie jest to tylko jeden odbiorca. R├│┼╝ne osoby i r├│┼╝ne podmioty mog─ů kupowa─ç te obligacje. Czy na takiej obligacji jest napisane, na ile ona opiewa oraz do kiedy d┼éug powinien zosta─ç uregulowany? Albo jakie w mi─Ödzyczasie powinny by─ç wyp┼éacane kupony odsetkowe? Jak to wygl─ůda?

Je┼╝eli kto┼Ť chcia┼éby w og├│le zainteresowa─ç si─Ö obligacjami i spr├│bowa─ç swoich si┼é na tym rynku, musia┼éby najpierw zajrze─ç do dokumentu, kt├│ry ka┼╝dy emitent musi przedstawi─ç. I tam w┼éa┼Ťnie w warunkach emisji obligacji znajdziemy przede wszystkim tak─ů informacj─Ö jak warto┼Ť─ç nominalna jednej obligacji.

W Polsce najpopularniejszymi warto┼Ťciami nominalnymi jednej obligacji jest albo sto z┼éotych, albo tysi─ůc z┼éotych. Zdarzaj─ů si─Ö obligacje, kt├│re maj─ů 10 albo 100 tysi─Öcy z┼éotych warto┼Ťci nominalnej, ale to s─ů ju┼╝ obligacje przeznaczone na rynek hurtowy. Dla inwestor├│w indywidualnych — a wszyscy takimi jeste┼Ťmy — mowa jest o obligacjach o nominale sto albo tysi─ůc z┼éotych.

Druga bardzo wa┼╝na informacja dotyczy tego, kiedy ten kto┼Ť b─Ödzie chcia┼é odda─ç nam pieni─ůdze. Nazywamy to okresem do wykupu. Je┼Ťli spojrzymy na dost─Öpne w Polsce statystyki, zauwa┼╝ymy, ┼╝e mamy kr├│tki d┼éug, jak to m├│wi si─Ö ┼╝argonem. Mianowicie najcz─Ö┼Ťciej spotykane w Polsce obligacje korporacyjne to dwu- i trzyletnie. Oczywi┼Ťcie, prawo zezwala na obligacje wieczyste, ale raczej jest to jedynie ciekawostka.

Co to znaczy: obligacja wieczysta?

Obejmuje ona okres kilkudziesi─Öciu lat. Obligacja wieczysta dotyczy na przyk┼éad finansowania infrastruktury. Takie papiery s─ů bardzo popularne w Europie Zachodniej, w Polsce to wszystko dopiero raczkuje. Mamy dwu- i trzyletnie obligacje. Oczywi┼Ťcie, zdarza┼éy si─Ö te┼╝ jakie┼Ť dwuip├│┼életnie, takie troch─Ö wynalazki.

Je┼Ťli mamy termin do wykupu, to bardzo wa┼╝na jest kwestia tego, kiedy kto┼Ť b─Ödzie nam oddawa┼é odsetki, co jaki okres b─Ödzie nam wyp┼éaca┼é tak zwane kupony. W├│wczas mamy do czynienia z kilkoma rozwi─ůzaniami ÔÇô to te┼╝ trzeba przeczyta─ç w warunkach emisji. Mo┼╝emy otrzymywa─ç odsetki raz na rok, raz na p├│┼é roku, raz na kwarta┼é. W Polsce dominuj─ů obligacje wyp┼éacaj─ůce kupony kwartalnie. Nale┼╝y si─Ö wi─Öc spodziewa─ç, ┼╝e b─Ödzie to rozwi─ůzane w ten w┼éa┼Ťnie spos├│b.

Tak jak powiedzia┼éem na samym pocz─ůtku, istnieje w Polsce bardzo du┼╝a swoboda kszta┼étowania obligacji. Mog─ů mie─ç one wiele r├│┼╝nych cech, kt├│re b─Öd─ů je wyr├│┼╝nia┼éy.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e warto wspomnie─ç o obligacjach zamiennych na akcje. Jest to bardzo specyficzny instrument, ma┼éo popularny w Polsce. To taka hybryda mi─Ödzy d┼éugiem a kapita┼éem w┼éasnym. Po┼╝yczamy komu┼Ť pieni─ůdze, a w pewnym momencie osoba ta mo┼╝e zamieni─ç sw├│j d┼éug na akcj─Ö. Wed┼éug mnie nie spotykamy si─Ö z tym w Polsce za cz─Östo z dw├│ch powod├│w. Po pierwsze, gdyby┼Ťmy sprzedawali takie obligacje do funduszy inwestycyjnych, weszliby┼Ťmy do dw├│ch r├│┼╝nych zarz─ůdzaj─ůcych. S─ů zarz─ůdzaj─ůcy od d┼éugu i s─ů zarz─ůdzaj─ůcy od equity. W przypadku wspomnianego miksu nie ma takich zarz─ůdzaj─ůcych.

Podobnie jest z inwestorami indywidualnymi, poniewa┼╝ s─ů to zupe┼énie inni inwestorzy. Je┼Ťli kto┼Ť ma ochot─Ö spekulowa─ç na akcjach, to kupuje sobie akcje i liczy na wzrost ich warto┼Ťci. Je┼╝eli za┼Ť szukamy w obligacjach wy┼╝szej stopy zwrotu ni┼╝ w przypadku lokat bankowych, to jeste┼Ťmy zainteresowani oprocentowaniem, nie mo┼╝liwo┼Ťci─ů zamiany na akcje i p├│┼║niejsze inwestowanie. My┼Ťl─Ö wi─Öc, ┼╝e temat obligacji zamiennych powinni┼Ťmy zostawi─ç.

Bardzo wa┼╝n─ů natomiast informacj─ů jest to, ┼╝e nale┼╝y sprawdzi─ç, czy obligacja nie ma jakich┼Ť opcji. Istnieje opcja wcze┼Ťniejszego wykupu (albo po stronie emitenta, albo inwestora). Zauwa┼╝my, ┼╝e w Polsce oko┼éo 80% obligacji korporacyjnych ma opcj─Ö wcze┼Ťniejszego wykupu po stronie emitenta. Chodzi o to, ┼╝e emitent w pewnym momencie mo┼╝e powiedzie─ç: ÔÇ×Drogi inwestorze, bardzo ci dzi─Ökuj─Ö, ┼╝e ze mn─ů by┼ée┼Ť, ale chcia┼ébym ju┼╝ wykupi─ç t─Ö obligacj─Ö, bo ÔÇô dajmy na to ÔÇô mam ta┼äszy kredyt bankowyÔÇŁ. W ka┼╝dej chwili mo┼╝e te┼╝ doj┼Ť─ç do wcze┼Ťniejszego wykupu, co zg┼éasza emitent.

R├│wnie┼╝ inwestorzy mog─ů zechcie─ç odzyska─ç wcze┼Ťniej swoje pieni─ůdze. Taka sytuacja jest jednak bardzo niekorzystna dla emitenta, poniewa┼╝ zaburza tu cashflow. Nie po to bierze si─Ö kredyt, ┼╝eby inwestorzy powiedzieli, ┼╝e ju┼╝ nie chc─ů go udziela─ç. W praktyce wi─Öc zazwyczaj mamy mo┼╝liwo┼Ť─ç wcze┼Ťniejszego wykupu obligacji, ale na przyk┼éad spe┼éniony musi zosta─ç jaki┼Ť warunek. Za┼é├│┼╝my, d┼éug netto do EBITDA musi przekracza─ç dan─ů warto┼Ť─ç, zad┼éu┼╝enie w┼éasne kapita┼éu musi da─ç okre┼Ťlon─ů warto┼Ť─ç albo zamiast zysku pojawi─ů si─Ö straty. Wtedy inwestorzy maj─ů okre┼Ťlony czas (na przyk┼éad 30 dni) na zg┼éoszenie, ┼╝e chc─ů odzyska─ç swoje ┼Ťrodki. Nale┼╝y pami─Öta─ç o sprawdzeniu opcji wcze┼Ťniejszego wykupu oraz sprawdzi─ç, po kt├│rej one s─ů stronie.

P├│┼║niej te┼╝ porozmawiamy o obracaniu obligacjami na rynku wt├│rnym. Wtedy de facto te┼╝ jest mo┼╝liwo┼Ť─ç wcze┼Ťniej pozby─ç si─Ö takiej obligacji. Chcia┼éem jednak podpyta─ç jeszcze o kupony. Je┼Ťli kto┼Ť wykupi obligacj─Ö i, za┼é├│┼╝my, co kwarta┼é wyp┼éacane s─ů kupony odsetkowe, to czy te pieni─ůdze wp┼éywaj─ů w postaci got├│wki na konto? Czy mog─ů wp┼éywa─ç na przyk┼éad na rachunek maklerski albo bankowy?

Tak, je┼╝eli te obligacje s─ů notowane na rynku gie┼édowym, to b─Öd─ů wp┼éywa┼éy na rachunek maklerski. Je┼Ťli za┼Ť nie s─ů notowane (bo tak te┼╝ si─Ö zdarza ÔÇô nie wszystkie obligacje, kt├│re s─ů emitowane, s─ů jednocze┼Ťnie notowane), to osoba podaje numer swojego konta bankowego i na nie wp┼éywaj─ů kupony.

Chciałbym jeszcze zapytać o kwestię obligacji zerokuponowych. Jak sama nazwa wskazuje, nie mamy tutaj kuponów. Jak więc to działa?

Obligacje zerokuponowe to bardzo sprytny instrument, niestety rzadko wykorzystywany w Polsce jako forma obligacji korporacyjnych. To wynika z ich budowy. Za┼é├│┼╝my, ┼╝e mamy obligacj─Ö o warto┼Ťci nominalnej tysi─ůca z┼éotych. Emitent emituje t─Ö obligacj─Ö po ÔÇô powiedzmy ÔÇô 800 z┼éotych. Wykupujemy wi─Öc t─Ö obligacj─Ö za 800 z┼éotych, a po trzech latach kto┼Ť nam odda ten tysi─ůc z┼éotych, czyli wykupi je po warto┼Ťci nominalnej. Przez ca┼éy okres ┼╝ycia tej obligacji nie ma tutaj do czynienia z wyp┼éatami ┼╝adnych kupon├│w.

Z perspektywy emitenta jest to bardzo dobra obligacja, poniewa┼╝ w og├│le nie zaburza to cashflowu. Raz pozyskujemy kapita┼é i nie musimy p├│┼║niej obs┼éugiwa─ç tego d┼éugu. Rozmawia┼éem te┼╝ jednak z inwestorami indywidualnymi, kt├│rzy s─ů bardzo aktywni na rynku Catalyst. Oni z kolei uwa┼╝aj─ů tak─ů obligacj─Ö za bardzo niekorzystn─ů. Nie wiadomo nawet, czy kto┼Ť ma pieni─ůdze na te wyp┼éaty kupon├│w. W zwi─ůzku z tym popyt nie krzy┼╝uje si─Ö z poda┼╝─ů.

Obligacji zerokuponowych jest w Polsce bardzo ma┼éo, natomiast taki instrument jak najbardziej istnieje. Wykorzystywane s─ů cz─Ö┼Ťciej jako obligacje skarbowe. W obligacjach korporacyjnych na palcach jednej r─Öki mo┼╝na policzy─ç emitent├│w, kt├│rym si─Ö uda┼éo wyemitowa─ç tego typu papiery. Jednak jest takie przekonanie, ┼╝e emitent powinien te odsetki wyp┼éaca─ç.

W jaki spos├│b liczy si─Ö wysoko┼Ť─ç takich odsetek? Czy jest to sta┼éa, wyp┼éacana co jaki┼Ť czas kwota? A mo┼╝e jest to czym┼Ť indeksowane?

Dzieje się i tak, i tak. Mamy zarówno obligacje stałokuponowe (gdzie z góry znamy oprocentowanie obligacji, więc na przykład co pół roku wpływa nam stała kwota i to się nie zmienia), jak i zmiennokuponowe (w przypadku których oprocentowanie jest ustalane na dany okres kuponowy).

Kiedy prowadz─Ö wyk┼éady, zawsze zwracam uwag─Ö na nast─Öpuj─ůc─ů ciekawostk─Ö. Ot├│┼╝ to

nie jest tak, ┼╝e je┼╝eli mamy obligacje zmiennokuponowe, to ten kupon zmienia si─Ö codziennie, ┼╝e to codzienna walka WIBOR-u z obligacj─ů i wtedy wszystko jako┼Ť si─Ö zmienia. Po prostu mamy dany dzie┼ä, z kt├│rego bierzemy na przyk┼éad stawk─Ö bazow─ů WIBOR 3M ÔÇô i ta stawka wraz z mar┼╝─ů determinuj─ů, jaki b─Ödzie kupon w danym okresie cyklowym.

Przy WIBOR 3M m├│wimy o p┼éatno┼Ťciach kwartalnych. Wysoko┼Ť─ç oprocentowania zmienia si─Ö wraz z ka┼╝dym okresem odsetkowym. Oczywi┼Ťcie, ma to wp┼éyw na rentowno┼Ť─ç.

Skoro ju┼╝ o rentowno┼Ťci mowa, czym w┼éa┼Ťciwie ona jest? Jak j─ů interpretowa─ç?

Rentowno┼Ť─ç powinna by─ç interpretowana w taki spos├│b, ┼╝e jest sum─ů wszystkich przyp┼éyw├│w pieni─Ö┼╝nych, generowanych przez dan─ů obligacj─Ö.

Gdyby┼Ťmy mieli to por├│wnywa─ç, pewnie trzeba by zdyskontowa─ç to do danego momentu czasowego. Nie chcia┼ébym teraz przestraszy─ç naszych s┼éuchaczy i bawi─ç si─Ö w zdyskontowane przyp┼éywy pieni─Ö┼╝ne, natomiast u┼╝ywaj─ůc prostego j─Özyka, rentowno┼Ť─ç nale┼╝a┼éoby policzy─ç jako sum─Ö wszystkich odsetek, jakie nam zosta┼éy wyp┼éacone, versus zainwestowany kapita┼é. Namawiam jednak, ┼╝eby je te┼╝ zdyskontowa─ç, aby┼Ťmy byli ÔÇô ┼╝e tak powiem ÔÇô purystami matematyki finansowej. Tak w┼éa┼Ťnie powinni┼Ťmy to liczy─ç.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e warto zwr├│ci─ç uwag─Ö na jedn─ů rzecz. Jest w Polsce k┼éopot z opodatkowaniem tych obligacji. Wszystko zale┼╝y od momentu, w jakim je zakupimy. Je┼Ťli kupimy je z rynku wt├│rnego i one ju┼╝ by┼éy notowane, to mo┼╝e zdarzy─ç si─Ö taka sytuacja, ┼╝e b─Ödziemy mieli podw├│jne opodatkowanie. By─ç mo┼╝e nie b─Ödzie to bardzo istotne dla pocz─ůtkuj─ůcych inwestor├│w, ale warto zwr├│ci─ç uwag─Ö na podatki. Je┼Ťli wi─Öc kto┼Ť chcia┼éby zacz─ů─ç inwestowa─ç na rynku obligacji, zdecydowanie polecam zrobi─ç to przez Indywidualne Konto Emerytalne (IKE). Mianowicie tam emitent nie jest p┼éatnikiem podatku od odsetek. Pewnie wszyscy zdaj─ů sobie spraw─Ö, ┼╝e jest to 19%, st─ůd te┼╝ moja rada, kt├│r─ů chcia┼ébym, aby s┼éuchacze zapami─Ötali. Bez w─ůtpienia warto rozpocz─ů─ç swoj─ů przygod─Ö przez IKE.

W┼éa┼Ťnie, to jest tak jak przy lokacie w banku. Mimo ┼╝e lokata jest oprocentowana na 3%, to wcale nie znaczy, ┼╝e na ko┼äcu te┼╝ b─Ödziemy mie─ç zaksi─Ögowane 3% zysku na rachunku.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e to jednak bardziej skomplikowane ni┼╝ lokata, ale nie chcia┼ébym te┼╝ straszy─ç s┼éuchaczy. To mniej wi─Öcej jest to. Je┼Ťli mamy obligacj─Ö oprocentowan─ů na 10% w skali roku i s─ů to obligacje dwuletnie, trzeba by procentem sk┼éadanym policzy─ç, jaka rzeczywi┼Ťcie b─Ödzie ta rentowno┼Ť─ç.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e je┼Ťli kto┼Ť chcia┼éby inwestowa─ç w obligacje, to warto by┼éoby spojrze─ç na stron─Ö gie┼édy i na zak┼éadk─Ö Catalyst. Tam s─ů kalkulatory rentowno┼Ťci i rentowno┼Ťci netto. Tam wszystko jest uwzgl─Ödnione. Mo┼╝emy sobie ┼Ťmia┼éo sprawdzi─ç, ile zarobimy. Gor─ůco zach─Öcam, aby sprawdzi─ç sobie ten kalkulator.

A je┼╝eli ta rentowno┼Ť─ç jest podana na przyk┼éad na poziomie 5%, a obligacja jest trzyletnia, czy to znaczy, ┼╝e ┼Ťrednio rocznie na obligacji b─Ödziemy zarabia─ç 5% na tej obligacji?

Jest to co prawda du┼╝e nadu┼╝ycie, ale mniej wi─Öcej o to chodzi. Je┼Ťli mamy 5%, jedn─ů obligacj─Ö o warto┼Ťci nominalnej 1000 z┼éotych, to co roku b─Ödziemy otrzymywali 50 z┼é pomniejszone o 19% podatku. 19% podatku to, tak szybko licz─ůc, w zaokr─ůgleniu 10 z┼é od ka┼╝dego kuponu. To znaczy, ┼╝e co roku b─Ödziemy zarabiali 40 z┼é netto. Teraz powinni┼Ťmy zdyskontowa─ç trzy razy 40 z┼é, je┼Ťli to jest trzyletnia obligacja, i wiedzieliby┼Ťmy, jaka dok┼éadnie jest rentowno┼Ť─ç.

Tu chodzi te┼╝ o to, ┼╝e kupony odsetkowe s─ů reinwestowane, przynajmniej w teorii, tak?

Dok┼éadnie, to jest jeszcze inna historia. Moja akademicka cz─Ö┼Ť─ç powinna si─Ö teraz odezwa─ç. Oczywi┼Ťcie, jest tak, jak m├│wisz. Gdyby┼Ťmy policzyli rentowno┼Ťci, powinni┼Ťmy dokona─ç takiego za┼éo┼╝enia, ┼╝e te ┼Ťrodki, kt├│re nam sp┼éywaj─ů, s─ů reinwestowane z tak─ů sam─ů stop─ů procentow─ů. W praktyce jest to bardzo trudne do otrzymania chocia┼╝by ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e w ci─ůgu 3 lat istnieje do┼Ť─ç spora szansa na to, ┼╝e oprocentowanie si─Ö zmieni.

Upro┼Ť─çmy wi─Öc dla s┼éuchaczy. Generalnie, je┼Ťli rentowno┼Ť─ç wynosi 5%, to nale┼╝y oczekiwa─ç, ┼╝e w praktyce b─Ödzie mniej ni┼╝ 5%.

Dlaczego jedne obligacje s─ů bardziej rentowne od drugich? Jakie czynniki maj─ů na to wp┼éyw?

Jest jeden podstawowy czynnik, kt├│ry ma wp┼éyw na rentowno┼Ť─ç obligacji korporacyjnych. Mianowicie rozchodzi si─Ö tutaj o ocen─Ö ryzyka.

Oprocentowanie powinno wskazywa─ç, jakie jest ryzyko inwestowania w dan─ů obligacj─Ö. Im wi─Öksze oprocentowanie, tym zarazem wi─Öksze jest ryzyko, z kt├│rym mamy do czynienia. Niemniej sporo w Polsce obligacji widzia┼éem i my┼Ťl─Ö, ┼╝e problemem na naszym rynku jest brak odzwierciedlenia ryzyka w oprocentowaniu.

Nie jest tak, ┼╝e je┼Ťli obligacja korporacyjna jest oprocentowana na 5%, to ona jest mniej ryzykowna ni┼╝ obligacja oprocentowana na 10%. W teorii tak powinno by─ç, natomiast w praktyce niestety zdarza┼éy si─Ö odwrotne przypadki.

Dlatego je┼╝eli kto┼Ť boi si─Ö ryzyka kredytowego (czyli mo┼╝liwo┼Ťci, ┼╝e kto┼Ť nie odda mu pieni─Ödzy), a jego strategia polega na tym, ┼╝e otwiera sobie arkusz ze wszystkimi obligacjami dost─Öpnymi na rynku Catalyst i szuka tylko tych poni┼╝ej 5%, uwa┼╝aj─ůc, ┼╝e s─ů bezpieczne, ponadto chce to robi─ç w ciemno ÔÇô wed┼éug mnie nie jest to najlepsza strategia.

Czy termin wykupu r├│wnie┼╝ ma prze┼éo┼╝enie na rentowno┼Ť─ç? Czy inaczej wygl─ůda rentowno┼Ť─ç w przypadku obligacji na dwa lata ni┼╝ na dziesi─Ö─ç lat?

Przede wszystkim chyba nie ma w Polsce obligacji korporacyjnych na 10 lat. Je┼Ťli si─Ö zdarzaj─ů, to na pewno s─ů to jednostkowe przypadki.

Ogólnie zasada jest taka, że im dłuższy termin do wykupu, tym większym ryzykiem charakteryzuje się obligacja.

Z tego wynika, ┼╝e w Polsce mamy obligacje dwu- i trzyletnie. Gdyby┼Ťmy spojrzeli na teori─Ö odno┼Ťnie struktury kapita┼éu w przedsi─Öbiorstwie, zauwa┼╝yliby┼Ťmy, ┼╝e wraz ze wzrostem jednostek czasu ro┼Ťnie ryzyko przetrwania takiego przedsi─Öbiorstwa. Je┼Ťli wi─Öc inwestujemy i po┼╝yczamy komu┼Ť pieni─ůdze, a chcieliby┼Ťmy za 3 lata otrzyma─ç je z powrotem, to wed┼éug teoretycznego podej┼Ťcia (praktycznego zreszt─ů te┼╝) jest to bardziej ryzykowne ni┼╝ po┼╝yczenie komu┼Ť pieni─Ödzy na 6 miesi─Öcy. Jeste┼Ťmy w stanie lepiej przewidzie─ç, co stanie si─Ö z przedsi─Öbiorstwem i gospodark─ů za p├│┼é roku ni┼╝ za 3 lata.

Chcia┼éem zapyta─ç o kwotowanie obligacji. Je┼╝eli kto┼Ť ju┼╝ handlowa┼é na gie┼édzie, na przyk┼éad akcjami, to tam jest do┼Ť─ç prosta sprawa. Kupuje sobie KGHM, akcja kosztuje powiedzmy 100 z┼é, wszystko jest jasne. Widzi w arkuszu zlece┼ä, ┼╝e akcj─Ö mo┼╝na kupi─ç po 100 z┼é. Z obligacjami jest natomiast nieco inaczej. Powiedzia┼ée┼Ť, ┼╝e warto┼Ť─ç jednej obligacji mo┼╝e by─ç r├│┼╝na. Mo┼╝e to by─ç sto z┼éotych, tysi─ůc z┼éotych, sto tysi─Öcy z┼éotych. Na rachunku maklerskim notowania podawane s─ů w nieco innej postaci. Czy m├│g┼éby┼Ť powiedzie─ç par─Ö zda┼ä na ten temat?

To te┼╝ jest bardzo wa┼╝na informacja.

Je┼Ťli kto┼Ť ma ochot─Ö wykupi─ç obligacje na warszawskiej gie┼édzie, to musi pami─Öta─ç, ┼╝e kwotowania obligacji s─ů w procentach warto┼Ťci nominalnej. Czyli je┼╝eli widzimy 99 — kurs obligacji, to nie jest 99 z┼é, tylko 99% warto┼Ťci nominalnej.

Je┼╝eli warto┼Ť─ç nominalna jednej obligacji to 100 z┼é, to rzeczywi┼Ťcie b─Ödzie to 99 z┼é. Je┼Ťli jest to jednak 1000 z┼é, to b─Ödzie 990 z┼é. To jeszcze nie koniec, bo w tym momencie mamy do czynienia z tak zwan─ů cen─ů czyst─ů, czyli cen─ů samego instrumentu, nieuwzgl─Ödniaj─ůc─ů odsetek.

Aby w og├│le m├│c handlowa─ç obligacjami, wymy┼Ťlono taki mechanizm, ┼╝eby odsetki po prostu nie ucieka┼éy. Um├│wili┼Ťmy si─Ö z kim┼Ť, ┼╝e dostaniemy na przyk┼éad 2,5% po pierwszym kwartale, wi─Öc je┼Ťli w ┼Ťrodku kwarta┼éu zechcemy sprzeda─ç t─Ö obligacj─Ö, odsetki powinny zosta─ç naliczone proporcjonalnie. Tak rzeczywi┼Ťcie jest.

Mamy co┼Ť takiego, co si─Ö nazywa tabele odsetkowe. To taki wielki arkusz w Excelu do ┼Ťci─ůgni─Öcia na stronach gie┼édy. Jest w nim napisane, ile odsetek przypada na ka┼╝dy dzie┼ä miesi─ůca na dan─ů jedn─ů obligacj─Ö.

Dopiero warto┼Ť─ç tej ceny (czyli kwotowania * warto┼Ť─ç nominalna + warto┼Ť─ç odsetek + prowizja maklerska) da nam warto┼Ť─ç transakcyjn─ů. Bez prowizji maklerskiej mamy do czynienia z cen─ů ÔÇ×brudn─ůÔÇŁ, nieuwzgl─Ödniaj─ůc─ů odsetek.

Je┼Ťli sprzedam komu┼Ť obligacj─Ö w ┼Ťrodku okresu odsetkowego, to kupon otrzyma ten, kto j─ů kupi┼é, mimo ┼╝e tak naprawd─Ö trzyma┼é j─ů przez p├│┼é okresu odsetkowego. Czy przys┼éuguj─ů mu wtedy odsetki za ca┼éy okres?

Tak, to zreszt─ů bardzo ciekawe. My w ÔÇ×brudnejÔÇŁ cenie otrzymamy za p├│┼étora miesi─ůca swoje odsetki. B─Ödziemy musieli w ostatecznym rozliczeniu zap┼éaci─ç od tego okresu podatek. P├│┼étora miesi─ůca otrzymali┼Ťmy w cenie obligacji, w zwi─ůzku z czym zarobili┼Ťmy na tym, je┼Ťli sprzedali┼Ťmy po takiej samej cenie nominalnej. Temu za┼Ť, kto kupi┼é te obligacje, na koniec kwarta┼éu zabrany zostanie podatek za ca┼éo┼Ť─ç okresu odsetkowego. Wychodzi wi─Öc na to, ┼╝e mamy podw├│jne opodatkowanie.

Dlatego je┼╝eli chcemy handlowa─ç obligacjami na warszawskiej gie┼édzie, to powinni┼Ťmy robi─ç to tu┼╝ po okresach odsetkowych. To najlepszy okres na kupienie obligacji, warto je trzyma─ç przez ca┼éy kwarta┼é czy p├│┼é roku, aby nie traci─ç na podw├│jnym opodatkowaniu. Problemu nie ma, je┼Ťli robimy to przez IKE, poniewa┼╝ w├│wczas nie jest pobierane nam automatycznie opodatkowanie.

Czyli je┼Ťli sprzedaj─Ö obligacje w ┼Ťrodku okresu odsetkowego, to jest to po cenie ÔÇ×brudnejÔÇŁ?

Tak. Przede wszystkim nale┼╝y zorientowa─ç si─Ö, czy mam p┼éynno┼Ť─ç, aby m├│c komu┼Ť te obligacje sprzeda─ç. Je┼Ťli tak jest, musimy te┼╝ liczy─ç si─Ö z mo┼╝liwo┼Ťci─ů, ┼╝e sprzedamy je taniej, ni┼╝ kupili┼Ťmy. Mo┼╝e si─Ö wi─Öc zdarzy─ç, ┼╝e nie wyka┼╝emy ┼╝adnego zysku. Kupili┼Ťmy na przyk┼éad po 101% warto┼Ťci nominalnej, a rynek b─Ödzie sta┼é po 98% warto┼Ťci nominalnej. Oka┼╝e si─Ö, ┼╝e przez p├│┼étora miesi─ůca stracili┼Ťmy na tej inwestycji. Je┼Ťli wi─Öc kto┼Ť ma ochot─Ö inwestowa─ç w obligacje, musi sobie zda─ç spraw─Ö, ┼╝e mo┼╝na na tym straci─ç. Niemniej z perspektywy inwestor├│w indywidualnych nie ma zbyt du┼╝ego ryzyka, ┼╝e stracimy na r├│┼╝nicach kwotowych.

Mo┼╝emy przejd┼║my do tematu ryzyka. Wynotowa┼éem sobie kilka z nich, mi─Ödzy innymi ryzyko zmiany st├│p procentowych, ryzyko inflacji, p┼éynno┼Ťci i ryzyko kredytowe. My┼Ťl─Ö, ┼╝e to ostatnie zostawimy sobie na koniec, bo jest kluczowe dla wszystkich zainteresowanych inwestowaniem w obligacje. Niemniej ryzyko jest nieod┼é─ůcznym elementem ka┼╝dej inwestycji, w tym i obligacji. Istnieje powszechne mniemanie w┼Ťr├│d ludzi, kt├│rzy nie zajmowali si─Ö obligacjami, ┼╝e s─ů one bardzo bezpieczne.

Jeszcze 2 lub 3 lata temu wi─Ökszo┼Ťci spo┼éecze┼ästwa obligacje kojarzy┼éy si─Ö z sympatycznym dziadkiem z reklamy.

Uwa┼╝am, ┼╝e to du┼╝y problem. Przez to dochodzi do zjawiska missellingu. Ci, kt├│rzy nie inwestowali, nie b─Öd─ů o tym wiedzie─ç. Gorzej jest z osobami, kt├│re oferuj─ů obligacje, a same wychodz─ů z takiego za┼éo┼╝enia. Nale┼╝a┼éoby teraz przeprowadzi─ç jakie┼Ť badania, ale my┼Ťl─Ö, ┼╝e jeszcze 2 lub 3 lata temu wi─Ökszo┼Ťci spo┼éecze┼ästwa obligacje kojarzy┼éy si─Ö z sympatycznym dziadkiem z reklamy. By┼éy w ich przekonaniu czym┼Ť bardzo bezpiecznym. To by┼éy obligacje detaliczne, emitowane przez skarb pa┼ästwa, kt├│re stanowi┼éy nieco inn─ů form─Ö lokaty. Zamiast sk┼éada─ç pieni─ůdze na lokat─Ö, po┼╝yczamy je naszemu pa┼ästwu. Wszyscy uwa┼╝ali to za niezwykle bezpieczny instrument, podobnie jak i inne obligacje.

Obligacje detaliczne skarbu pa┼ästwa nijak si─Ö maj─ů do obligacji korporacyjnych.

S─Ök w tym, ┼╝e obligacje detaliczne skarbu pa┼ästwa nijak si─Ö maj─ů do obligacji korporacyjnych. Jest to ca┼ékowicie inny instrument finansowy. By─ç mo┼╝e postawi─Ö do┼Ť─ç kontrowersyjn─ů tez─Ö, natomiast bior─ůc pod uwag─Ö prawo upad┼éo┼Ťciowe w Polsce, zachowanie s─ůd├│w i tego, co si─Ö dzieje z emitentami mierz─ůcymi si─Ö z jakimi┼Ť k┼éopotami z ryzykiem kredytowym, uwa┼╝am, ┼╝e w wielu przypadkach obligacje mog─ů by─ç o wiele bardziej ryzykowne ni┼╝ akcje.

Mianowicie je┼╝eli kupimy akcj─Ö za tysi─ůc z┼éotych, po drodze napotkamy bardzo wiele mo┼╝liwo┼Ťci wyj┼Ťcia z tej inwestycji, nawet po 500, 100 czy 15 z┼éotych. Je┼Ťli jednak kupimy obligacje za tysi─ůc z┼éotych, a nie zostan─ů one wykupione i zejd─ů z notowa┼ä, to z obligacji za tysi─ůc z┼éotych nie zostanie nam nic.

Liczymy na to, ┼╝e obligacje by┼éy zabezpieczone, pojawi si─Ö syndyk, kt├│ry spieni─Ö┼╝y zabezpieczenie i kto┼Ť nam odda pieni─ůdze. Oczywi┼Ťcie, zdarzaj─ů si─Ö jednostkowe przypadki, w kt├│rych takie dzia┼éanie dochodzi do skutku, natomiast znam bardzo wiele przypadk├│w, gdzie ludzie nie odzyskali ┼╝adnych ┼Ťrodk├│w. Dlatego my┼Ťl─Ö, ┼╝e do obligacji nale┼╝y podchodzi─ç bardzo ┼Ťwiadomie. Nie znaczy to, ┼╝e w og├│le nie nale┼╝y inwestowa─ç w obligacje, zw┼éaszcza skoro rynek obligacyjny jest na ┼Ťwiecie o wiele wi─Ökszy ni┼╝ akcyjny. Chodzi natomiast o to, ┼╝eby zdawa─ç sobie spraw─Ö z tego, co robimy i czy na pewno jest to instrument, kt├│rego potrzebujemy.

R├│wnie wa┼╝na jest nasza strategia. Je┼Ťli na lokacie kto┼Ť nam p┼éaci 2%, a ja w pe┼éni ┼Ťwiadomie kupi─Ö obligacje korporacyjne jakiego┼Ť przedsi─Öbiorstwa, kt├│re p┼éaci 5%, i uwa┼╝am, ┼╝e zrobi┼éem interes ┼╝ycia ÔÇô mo┼╝e si─Ö to sko┼äczy─ç bardzo bole┼Ťnie.

Mog─Ö w├│wczas straci─ç wszystkie swoje zainwestowane ┼Ťrodki. Problemem jest, ┼╝e nie ka┼╝dy zdaje sobie z tego spraw─Ö, a ponadto jest bardzo wielu nieuczciwych sprzedawc├│w, kt├│rzy nie informuj─ů, z czym to si─Ö wi─ů┼╝e.

Podsumowuj─ůc wi─Öc, najwa┼╝niejsze ryzyko towarzysz─ůce inwestowaniu w obligacje to ryzyko kredytowe. Dotyczy sytuacji, w kt├│rej kto┼Ť mo┼╝e nam nie odda─ç pieni─Ödzy.

Oczywi┼Ťcie, ryzyko zwi─ůzane ze zmian─ů st├│p procentowych czy z inflacj─ů to wa┼╝ne kwestie, kt├│re r├│wnie┼╝ wp┼éywaj─ů nam na rentowno┼Ť─ç ca┼éego przedsi─Öwzi─Öcia. Ot├│┼╝ je┼Ťli mamy obligacje o sta┼éym oprocentowaniu i zaczn─ů nam rosn─ů─ç stopy procentowe, to my na tym tracimy. Mamy na przyk┼éad obligacje o sta┼éym oprocentowaniu 5%, a kiedy stopy procentowe id─ů w g├│r─Ö, to nasza obligacja ju┼╝ nie jest taka super.

Niemniej ponownie odwo┼éam si─Ö do statystyk zwi─ůzanych z polsk─ů gie┼éd─ů. W Polsce dominuj─ů obligacje ze zmiennym oprocentowaniem, mamy wi─Öc tak zwany naturalny hedging. Nie jeste┼Ťmy wobec tego nara┼╝eni na to ryzyko, poniewa┼╝ mamy oprocentowanie zmienne. Je┼Ťli stopy procentowe b─Öd─ů ros┼éy, my b─Ödziemy na tym korzysta─ç. Dzia┼éa to r├│wnie┼╝ w drug─ů stron─Ö ÔÇô w razie ich spadku zaczniemy traci─ç, ale w przeciwie┼ästwie do rynk├│w Europy Zachodniej dominuj─ů u nas obligacje o zmiennym oprocentowaniu.

Podejmijmy jeszcze kwesti─Ö st├│p procentowych. Tak jak wspomnia┼ée┼Ť, je┼Ťli kupimy obligacj─Ö indeksowan─ů do st├│p procentowych, a oprocentowanie jest zmienne, to kiedy oprocentowanie ro┼Ťnie, tak samo zachowaj─ů si─Ö kupony. Niemniej wycena takiej obligacji b─Ödzie jednocze┼Ťnie spada─ç. Mam na my┼Ťli taki nie do ko┼äca oczywisty, dla kogo┼Ť zupe┼énie pocz─ůtkuj─ůcego, mechanizm.

M├│wisz teraz o wycenie obligacji skarbowych i o tym, co m├│wi teoria. Rzeczywi┼Ťcie tak jest.

Je┼Ťli stopy procentowe rosn─ů, to przy obligacjach o sta┼éym oprocentowaniu tracimy. Obligacja traci w├│wczas swoj─ů atrakcyjno┼Ť─ç i jest spora szansa, ┼╝e spadnie jej cena.

Tam si─Ö liczy odpowiednie wska┼║niki. Z tego co pami─Ötam, zmodyfikowane duration m├│wi na temat tego, jak si─Ö powinna zmieni─ç ta cena. Pewnie mo┼╝na zauwa┼╝y─ç takie tendencje na polskim rynku, natomiast pami─Ötajmy, ┼╝e jest to rynek gie┼édowy. Powinni┼Ťmy wi─Öc zastanowi─ç si─Ö: czy ten rynek jest efektywny i czy reaguje na zmiany st├│p procentowych?

W tym momencie nale┼╝y te┼╝ odwo┼éa─ç si─Ö do kolejnego ryzyka zwi─ůzanego z polsk─ů gie┼éd─ů i rynkiem obligacji, czyli do ryzyka p┼éynno┼Ťci. Cudownie, ┼╝e mamy rynek gie┼édowy, natomiast mo┼╝e si─Ö okaza─ç, ┼╝e nie b─Ödziemy w stanie wyj┼Ť─ç z naszej inwestycji. Teoretycznie mamy mo┼╝liwo┼Ť─ç sprzedania jej, jednak brakuje ch─Ötnych do zakupu. Wtedy pojawia si─Ö problem.

Chcia┼ébym podr─ů┼╝y─ç jeszcze temat stopy procentowej. Czy nie jest te┼╝ tak, ┼╝e je┼Ťli trzymamy t─Ö obligacj─Ö a┼╝ do terminu jej wykupu, to te zmiany wahni─Öcia ceny nie maj─ů dla nas znaczenia?

Tak, to prawda. Je┼Ťli kupili┼Ťmy j─ů na przyk┼éad na rynku pierwotnym po warto┼Ťci nominalnej, to nawet je┼Ťli cena si─Ö zmienia, nie ma to dla nas ┼╝adnego znaczenia. Ot├│┼╝ na koniec inwestycji kto┼Ť nam musi odda─ç warto┼Ť─ç nominaln─ů.

Wspomnia┼ée┼Ť o duration. Wi─Ökszo┼Ť─ç s┼éuchaczy pewnie nawet nie wie, jak ugry┼║─ç ten termin. Cz─Östo natomiast widzi si─Ö gdzie┼Ť podan─ů warto┼Ť─ç tego duration. Je┼Ťli warto┼Ť─ç duration jakiej┼Ť obligacji wynosi 4 albo 3, co to w├│wczas znaczy?

Trzeba to por├│wna─ç z innymi obligacjami, ale generalnie im wy┼╝szy jest duration, tym bardziej ryzykowna mo┼╝e okaza─ç si─Ö obligacja. Na duration bardzo du┼╝y wp┼éyw ma termin wykupu tej obligacji. To jest to, o czym m├│wili┼Ťmy wcze┼Ťniej ÔÇô im d┼éu┼╝szy termin do wykupu obligacji, tym ryzykowniejsza ona jest.

Pos┼éu┼╝my si─Ö przyk┼éadem obligacji skarbowych. Wra┼╝liwo┼Ť─ç na zmiany st├│p procentowych dziesi─Öcioletniej obligacji b─Ödzie wy┼╝sza ni┼╝ obligacji dwuletniej.

Dokładnie tak.

Porozmawiajmy jeszcze o tym ryzyku kredytowym. Poruszyli┼Ťmy ju┼╝ w zwi─ůzku z nim kilka kwestii, natomiast podejd┼║my teraz od strony statystycznej. M├│wimy o obligacjach korporacyjnych. Nie m├│wi─Ö teraz o obligacjach skarbowych, bo pomijaj─ůc spraw─Ö Grecji czy Argentyny, i tak dalej, generalnie s─ů to papiery bezpieczne. Pom├│wmy o obligacjach korporacyjnych. Ile przeci─Ötnie jest takich obligacji niewykupionych?

Nie chcia┼ébym podawa─ç konkretnych statystyk. Mam nadziej─Ö, ┼╝e p├│┼║niej porozmawiamy na temat, sk─ůd w og├│le czerpa─ç wiedz─Ö odno┼Ťnie obligacji. ┼Üwietnym serwisem jest obligacje.pl, oni maj─ů taki indeks niewyp┼éacalno┼Ťci. Mo┼╝na go ┼Ťledzi─ç. Jak zawsze, jest to magia statystyki. Ot├│┼╝ czy patrzymy na ilo┼Ť─ç emitent├│w, kt├│rzy borykaj─ů si─Ö z tym problemem? A mo┼╝e zwr├│cimy uwag─Ö na warto┼Ť─ç poszczeg├│lnych emisji? Czy my┼Ťlimy o tym, co sta┼éo si─Ö w zesz┼éym roku, na przyk┼éad o GetBack? Tak du┼╝a upad┼éo┼Ť─ç ┼║le wp┼éywa na wszystkie statystyki.

Ryzyko kredytowe w Polsce jest problemem, je┼Ťli chodzi o obligacje. Trzeba sobie z niego zdawa─ç spraw─Ö. Natomiast wcale nie sprawia to, ┼╝e nie nale┼╝y inwestowa─ç w obligacje.

Nie mamy nieprzeci─Ötnie wysokiego tego ryzyka kredytowego. Oczywi┼Ťcie, znacznie lepiej sprzedaje si─Ö w mediach informacja, ┼╝e kto┼Ť tych obligacji nie wykupi┼é, ni┼╝ ┼╝e kto┼Ť po raz pi─Ötnasty wykupi┼é trzeci─ů seri─Ö, a robi to od sze┼Ťciu lat. Skoro kto┼Ť po┼╝yczy┼é pieni─ůdze, normy moralne wskazuj─ů, ┼╝e powinien je nast─Öpnie odda─ç. Niemniej o niewykupionych obligacjach jest znacznie g┼éo┼Ťniej ni┼╝ o wykupionych. W zwi─ůzku z tym powstaje takie mylne wyobra┼╝enie, ┼╝e ca┼éy rynek Catalyst to jedna wielka niewykupiona obligacja, co zdecydowanie nie jest prawd─ů.

Czy emitowanie nowych obligacji po to, aby sp┼éaci─ç poprzednie, jest normaln─ů praktyk─ů?

Niestety, nie ma takiej z┼éotej zasady, wed┼éug kt├│rej wypowiem dwa zdania i nagle sklasyfikuj─Ö ka┼╝d─ů mo┼╝liw─ů sytuacj─Ö. Wszystko zale┼╝y od specyfiki biznesu. To podobne pytanie: czy jest mo┼╝liwo┼Ť─ç, ┼╝e w pewnym momencie bank odda wszystkim ludziom pieni─ůdze zgromadzone na lokatach? Jestem w stanie za┼éo┼╝y─ç si─Ö, ┼╝e taki bank nie istnieje. Na tym w┼éa┼Ťnie polega ten biznes, ┼╝e pieni─ůdze s─ů gdzie┼Ť zainwestowane, istnieje r├│┼╝nica mi─Ödzy pasywami a aktywami.

Mamy wobec tego przedsi─Öbiorstwo, kt├│re po┼╝ycza na kapita┼é obrotowy i co┼Ť z tymi pieni─Ödzmi robi, na przyk┼éad inwestuje w wierzytelno┼Ťci, d┼éugi szpitali lub po┼╝yczki. Czy jest wi─Öc mo┼╝liwo┼Ť─ç, ┼╝e to przedsi─Öbiorstwo kiedy┼Ť nam wszystkim odda pieni─ůdze? Bior─ůc pod uwag─Ö struktury finansowe przedsi─Öbiorstw — pewnie nie. Czy to jest z┼ée, ┼╝e kto┼Ť emituje obligacje, aby sp┼éaci─ç kolejn─ů seri─Ö? Je┼╝eli kto┼Ť ci─ůgle zwi─Öksza to zad┼éu┼╝enie, a na przyk┼éad spadaj─ů mu wyniki finansowe, to powinna nam si─Ö zapali─ç czerwona lampka. Niemniej nie mo┼╝emy teraz wyci─ůgn─ů─ç takiego wniosku, ┼╝e nale┼╝y inwestowa─ç wy┼é─ůcznie w takie obligacje, kt├│re zostan─ů sp┼éacone bez kolejnej emisji.

Zwr├│─çmy zreszt─ů uwag─Ö na to, jak dzia┼éaj─ů banki, kt├│re po┼╝yczaj─ů pieni─ůdze du┼╝ym firmom. Czy PKN Orlen w przysz┼éym roku sp┼éaci ca┼ée swoje zad┼éu┼╝enie? Ot├│┼╝ nie, a jest kolejka bank├│w, kt├│ra z ch─Öci─ů po┼╝yczy mu pieni─ůdze. Powinni┼Ťmy patrze─ç na standing finansowy danego przedsi─Öbiorstwa.

Polakom doradzi┼ébym inwestowanie w du┼╝e firmy, kt├│re s─ů notowane na warszawskiej gie┼édzie.

Uwa┼╝am to za dobry pomys┼é z kilku powod├│w. Po pierwsze, mo┼╝na znale┼║─ç bardzo du┼╝o opracowa┼ä analitycznych na ten temat (to s─ů raporty analityczne dom├│w maklerskich), czyli mo┼╝na zapozna─ç si─Ö z biznesem. Rzecz jasna, te raporty dotycz─ů tego, co b─Ödzie si─Ö dzia┼éo z akcjami, ale mo┼╝na dowiedzie─ç si─Ö wielu rzeczy o biznesie, w tym na czym zarabia i jak b─Ödzie to robi┼é w przysz┼éo┼Ťci.

Mia┼éem okazj─Ö ┼Ťledzi─ç r├│┼╝ne upad┼éo┼Ťci zwi─ůzane z emisjami obligacji.

Trzeba zwraca─ç uwag─Ö na to, co dzieje si─Ö z kursem gie┼édowym, kursem akcji. Je┼Ťli kurs akcji mocno zni┼╝kuje, to za 4, mo┼╝e 6 kwarta┼é├│w wyst─ůpi─ů bardzo powa┼╝ne problemy na obligacjach.

Zazwyczaj inwestorzy, kt├│rzy kupuj─ů akcje, nie widz─ů perspektyw i je sprzedaj─ů. Skoro kurs akcji spada, to rzeczywi┼Ťcie z perspektywami ┼║le si─Ö dzieje. Dochodzimy do takiego momentu, gdy osoby, kt├│re po┼╝ycza┼éy pieni─ůdze, te┼╝ zaczynaj─ů mie─ç problem z dostrze┼╝eniem perspektyw udanego emitenta.

Jest to wi─Öc dobry barometr. Je┼Ťli kto┼Ť inwestuje w sp├│┼ék─Ö notowan─ů na GPW, inwestuje w akcje i wtedy taka sp├│┼éka jest prze┼Ťwietlana. Kiedy wi─Öc jej notowania nagle spadaj─ů, jaki┼Ť pow├│d ku temu pewnie si─Ö znalaz┼é.

Dok┼éadnie. Warto te┼╝ zainteresowa─ç si─Ö, ┼╝e je┼Ťli mamy obligacje danego emitenta, by─ç mo┼╝e jest to dobry moment, aby je sprzeda─ç.

Czasami nawi─ůzuj─ů si─Ö dyskusje na forach, gdzie ludzie zastanawiaj─ů si─Ö, czy sp├│┼éka w og├│le wyp┼éaci kupon odsetkowy. Przede wszystkim wycena takiej obligacji spada. S─ů tacy, kt├│rzy maj─ů ochot─Ö kupi─ç tak─ů obligacj─Ö z du┼╝ym dyskontem, ale zdarza si─Ö, ┼╝e sp├│┼éka po prostu nie p┼éaci kuponu odsetkowego. Co powinno si─Ö w├│wczas zrobi─ç? Czy mo┼╝na tu udzieli─ç jakiej┼Ť z┼éotej rady?

To bardzo trudna sytuacja. Sporo zale┼╝y od tego, czy sp├│┼éka jest otwarta na t┼éumaczenie, dlaczego wynik┼éa taka sytuacja. Je┼╝eli wyt┼éumaczenie jest takie, ┼╝e pani Jadzia w ksi─Ögowo┼Ťci zapomnia┼éa przela─ç pieni─ůdze (a ju┼╝ spotka┼éem si─Ö z czym┼Ť takim), to zaczyna bardzo ┼║le wygl─ůda─ç. R├│┼╝ne rzeczy si─Ö zdarzaj─ů w ┼╝yciu, to nic wielkiego, kiedy taka sytuacja jest jednorazowa. Natomiast je┼Ťli kto┼Ť przez tydzie┼ä ÔÇ×zapominaÔÇŁ, to ju┼╝ jest bardzo negatywna informacja.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e dobrze uj─ů┼ée┼Ť to przed chwil─ů. Je┼╝eli inwestujemy w obligacje w Polsce, to warto by─ç w jakiej┼Ť grupie, czytaj: by─ç aktywnym na forum internetowym.

Ja kiedy┼Ť pracowa┼éem w StockWatchu, wsp├│┼étworzy┼éem ten serwis i my┼Ťl─Ö, ┼╝e to najlepsze forum na temat obligacji.

Warto tam zagl─ůda─ç i by─ç z tymi innymi obligatariuszami. To pomo┼╝e nam w pilnowaniu naszej inwestycji i tego, co si─Ö z ni─ů dzieje. Nawet je┼Ťli b─Öd─ů to jakie┼Ť z┼ée rzeczy ÔÇô w jedno┼Ťci si┼éa. Zwi─ůzanie si─Ö z innymi obligatariuszami na pewno powinno nam pom├│c w pr├│bie odzyskania ┼Ťrodk├│w. Samodzielna walka by┼éaby w tym przypadku o wiele trudniejsza. Polecam wi─Öc by─ç aktywnym na jakim┼Ť forum.

Mnie najbardziej denerwuje to, ┼╝e obligacje s─ů non stop widoczne na rachunku.

Mo┼╝na poprosi─ç koleg─Ö, uda─ç si─Ö do domu maklerskiego i po prostu sprzeda─ç je za z┼éot├│wk─Ö. Uda si─Ö przynajmniej zrealizowa─ç strat─Ö. Natomiast nie wszystkie domy maklerskie chc─ů przeprowadzi─ç tak─ů transakcj─Ö. Czy je┼Ťli kto┼Ť nie wykupi┼é obligacji, powinno by─ç to naliczane jako strata podatkowa? Niestety tak nie jest. Mamy rok 2019, a ja mam na swoim koncie obligacje jeszcze z 2012. Co wi─Öc z nimi zrobi─ç? My┼Ťl─Ö, ┼╝e przepisy (g┼é├│wnie podatkowe) s─ů bardzo niekorzystne dla inwestor├│w indywidualnych.

Co dzieje si─Ö w praktyce, kiedy zi┼Ťci si─Ö najczarniejszy scenariusz ÔÇô stracili┼Ťmy pieni─ůdze?

G┼é├│wna sprawa to znale┼║─ç innych obligatariuszy, zaanga┼╝owa─ç jakiego┼Ť prawnika, zg┼éosi─ç sytuacj─Ö administratorowi zabezpieczenia (je┼Ťli jakie┼Ť by┼éo) i wsp├│lnie pr├│bowa─ç odzyskiwa─ç te ┼Ťrodki. Niestety, jest to bardzo trudne w polskich warunkach, co wynika z wielu przyczyn.

Najgorsza sytuacja jest w├│wczas, gdy trafimy na oszust├│w. My┼Ťl─Ö, ┼╝e nale┼╝y zdawa─ç sobie spraw─Ö z tego, ┼╝e prowadzenie dzia┼éalno┼Ťci gospodarczej naturalnie zwi─ůzane jest z ryzykiem. Co┼Ť najzwyczajniej w ┼Ťwiecie mo┼╝e si─Ö nam nie uda─ç. Obserwuj─Ö inwestor├│w indywidualnych, kt├│rzy uwa┼╝aj─ů, ┼╝e wszystkie z┼ée rzeczy, jakie im si─Ö przydarzy┼éy, kto┼Ť zrobi┼é specjalnie. Natomiast tak si─Ö po prostu zdarza, ┼╝e w biznesie co┼Ť nie wychodzi. Chcieli┼Ťmy w co┼Ť zainwestowa─ç, a to si─Ö nie uda┼éo. Tylko co z tym maj─ůtkiem? Czy uda si─Ö co┼Ť spieni─Ö┼╝y─ç i odzyska─ç? To jest ta lepsza sytuacja. Najgorzej okazuje si─Ö, gdy kto┼Ť mia┼é to zaplanowane i perfidnie nas oszuka┼é. Niestety, takich przypadk├│w jest sporo na polskim rynku. Nimi zajmuje si─Ö ju┼╝ prokuratura i organy ┼Ťcigania.

Czy je┼Ťli za┼éo┼╝─Ö sp├│┼ék─Ö i nast─Öpnie b─Öd─Ö chcia┼é wyemitowa─ç obligacje, istniej─ů jakie┼Ť obostrzenia? A mo┼╝e tylko rynek ocenia, czy mog─Ö emitowa─ç obligacje?

W lipcu 2019 wesz┼éa nowa ustawa. S─ů co prawda pewne obostrzenia, bo mamy agenta emisji, kt├│ry rzeczywi┼Ťcie powinien sprawdza─ç, kto jest tym emitentem obligacji. Wszystkie obligacje musz─ů by─ç zarejestrowane w KDPW, aby mo┼╝na by┼éo sprawdzi─ç, ile ich jest. W tym wi─Öc zakresie prawo si─Ö zmienia. Zobaczymy, jak to wyjdzie w praktyce.

Czy osoby, kt├│re chcia┼éy oszuka─ç, poczuj─ů si─Ö zniech─Öcone? Czy b─Ödzie znacznie mniej obligacji, bo ten instrument przestanie by─ç ┼éatwo dost─Öpny? Ci─Ö┼╝ko jest mi w tej chwili oceni─ç, czy te regulacje pomog─ů w ochronie inwestor├│w indywidualnych. Teoretycznie wydaje si─Ö, ┼╝e powinno tak by─ç. Bez tych zmian ka┼╝dy m├│g┼éby wyemitowa─ç obligacj─Ö, a je┼Ťli znalaz┼é inwestor├│w, to m├│g┼é tak┼╝e pozyska─ç kapita┼é.

Je┼Ťli takie przedsi─Öbiorstwo nie wykupuje tych obligacji, to jest sp├│┼éka, czyli osobny tw├│r prawny. Osoby stoj─ůce za t─ů sp├│┼ék─ů nie odpowiadaj─ů za ni─ů z automatu.

Nie odpowiadaj─ů z automatu, ale je┼Ťli kto┼Ť by┼é na przyk┼éad w zarz─ůdzie, to mo┼╝na mu udowodni─ç, ┼╝e dzia┼éa┼é na szkod─Ö tej sp├│┼éki. Tutaj zaczynamy ju┼╝ wchodzi─ç w pewne niuanse prawne i prawdopodobnie lepszym rozm├│wc─ů by┼éby kto┼Ť, kto si─Ö zajmuje odzyskiwaniem takich ┼Ťrodk├│w i bra┼é udzia┼é w takich wydarzeniach. Nie jest jednak tak, ┼╝e jeste┼Ťmy bez szans.

Problem moim zdaniem jest inny. Je┼╝eli kto┼Ť kupi┼é obligacje za ÔÇô powiedzmy ÔÇô 5 tysi─Öcy z┼éotych i zrobi┼é to w pe┼éni ┼Ťwiadomie, cz─Östo zdarza si─Ö, ┼╝e zwyczajnie nie chce mu si─Ö tego odzyskiwa─ç. Wynajmowanie prawnika, dodatkowe koszty i marnowanie czasu na r├│┼╝ne wyjazdy sprawia, ┼╝e jest to nieop┼éacalne. Teraz je┼╝eli b─Ödziemy rozmawiali o sposobach inwestowania, powinni┼Ťmy jako┼Ť zdywersyfikowa─ç nasz portfel inwestycyjny. Je┼╝eli chcemy kupi─ç obligacje za kilkadziesi─ůt tysi─Öcy z┼éotych, wychodzi na to, ┼╝e powinni┼Ťmy mie─ç od kilku do kilkunastu emitent├│w. Je┼Ťli jeden nam upadnie, nale┼╝y zastanowi─ç si─Ö, jakie si┼éy i ┼Ťrodki musimy zaprz─Ögn─ů─ç, aby odzyska─ç fundusze. Tym bardziej wa┼╝ne jest, ┼╝eby by─ç w kontakcie z innymi obligatariuszami. Wtedy chocia┼╝by koszty mog─ů si─Ö podzieli─ç. Rozdziel─ů si─Ö na kilku obligatariuszy i w├│wczas inaczej to wygl─ůda. Je┼╝eli kto┼Ť ma obligacje za 2 tysi─ůce z┼éotych, a prawnik za┼╝─ůda tysi─ůca z┼éotych, to nie ma sensu. Niemniej je┼Ťli b─Ödzie takich obligatariuszy za milion z┼éotych i oka┼╝e si─Ö, ┼╝e trzeba wyda─ç 20 z┼éotych, bo tyle przypada na moje obligacje, to warto pr├│bowa─ç.

Porozmawiajmy troch─Ö o tych praktycznych aspektach inwestowania w obligacje. Czy istniej─ů jakie┼Ť minimalne kwoty, od kt├│rych w og├│le mo┼╝na o tym my┼Ťle─ç?

Minimalnych kwot raczej nie ma. Pytanie natomiast brzmi, czy to jest rozs─ůdne, aby kupi─ç obligacj─Ö za 100 z┼éotych i zap┼éaci┼é 2 z┼éote prowizji, a na koniec dostanie 6 z┼éotych odsetek.

Mo┼╝na tak zrobi─ç, natomiast ka┼╝dy sam powinien si─Ö zastanowi─ç, jaki ma portfel inwestycyjny i czemu maj─ů mu te obligacje s┼éu┼╝y─ç. Ot├│┼╝ r├│┼╝nych strategii jest bardzo du┼╝o. Albo kto┼Ť inwestuje tylko w obligacje i szuka wy┼╝szej stopy zwrotu ni┼╝ na ÔÇô jak m├│wi┼éem ÔÇô bezpiecznych lokatach bankowych, albo na przyk┼éad inwestuje w akcje i buduje sobie jaki┼Ť zdywersyfikowany portfel. Ka┼╝dy z nas powinien pomy┼Ťle─ç, jak─ů ma sum─Ö ca┼éego portfela i ile mo┼╝e przeznaczy─ç na obligacje. Wtedy otrzymamy kwot─Ö, od kt├│rej to zaczyna mie─ç jaki┼Ť sens. Niemniej dla ka┼╝dej osoby jest ona inna. Teoretycznie mo┼╝na to zrobi─ç ju┼╝ od jednej obligacji.

A gdzie takie obligacje mo┼╝na kupowa─ç? Wiemy ju┼╝, ┼╝e s─ů konta maklerskie, jako bardzo dobr─ů opcj─Ö sugerowa┼ée┼Ť konta IKE, ale to nie s─ů jedyne miejsca, aby m├│c nabywa─ç obligacje.

My┼Ťl─Ö, ┼╝e nale┼╝y podzieli─ç to na dwa sposoby. Pierwszy z nich, o kt├│rych ju┼╝ nieco m├│wili┼Ťmy, to rynek wt├│rny, czyli gie┼éda papier├│w warto┼Ťciowych. Mamy rachunek maklerski (niezale┼╝nie od tego, czy jest to IKZE, IKE, czy zwyk┼éy rachunek maklerski), kt├│ry w pe┼éni wystarczy, aby kupowa─ç obligacje. Je┼Ťli za┼Ť chcemy gra─ç na kontraktach terminowych, to musimy mie─ç specjalny aneks, instrumenty pochodne.

Jest te┼╝ bardzo du┼╝y segment rynku pierwotnego, czyli emitent├│w, kt├│rzy emituj─ů obligacje. Nast─Öpnie mo┼╝emy je nabywa─ç. Uwa┼╝am, ┼╝e warto by┼éoby w tym momencie si─Ö zatrzyma─ç i wyja┼Ťni─ç, w jaki spos├│b si─Ö to przeprowadza.

Ot├│┼╝ istniej─ů dwa podstawowe sposoby na pozyskiwanie kapita┼éu. By─ç mo┼╝e nied┼éugo ulegnie to zmianie, poniewa┼╝ trwaj─ů prace przy ustawie o ofercie publicznej. Niemniej w obecnej chwili mamy do wyboru albo ofert─Ö prywatn─ů, albo ofert─Ö publiczn─ů.

W ofercie prywatnej s─ů one skierowane do 149 potencjalnych inwestor├│w, nigdzie nie mo┼╝na og┼éasza─ç tych emisji i w zwi─ůzku z tym istnieje bardzo ograniczone grono, kt├│re mo┼╝e je naby─ç. Kluczowe jest wi─Öc, aby si─Ö w takim gronie znale┼║─ç. W takim celu nale┼╝y pozg┼éasza─ç si─Ö na r├│┼╝ne listy autoryzowanych doradc├│w czy te┼╝ dom├│w maklerskich, kt├│re prowadz─ů tego typu emisje. Zazwyczaj trzeba te┼╝ posiada─ç odpowiedni kapita┼é, aby m├│c inwestowa─ç w oferty prywatne. My┼Ťl─Ö, ┼╝e oscyluj─ů od 50 tysi─Öcy z┼éotych wzwy┼╝. Trzeba mie─ç w┼éa┼Ťnie tak─ů inwestycj─Ö, aby zosta─ç wpisanym na list─Ö.

Bardzo du┼╝y jest za to rynek ofert publicznych w Polsce. R├│wnie┼╝ w jego przypadku trzeba zwr├│ci─ç uwag─Ö na kilka niezwykle istotnych kwestii. Wa┼╝ne jest, w jaki spos├│b przeprowadzana jest taka oferta publiczna. Charakteryzuje ona si─Ö tym, ┼╝e jest przeprowadzana do nieoznaczonego adresata, czyli mo┼╝e by─ç reklamowana, istnieje szerokie grono inwestor├│w.

Mo┼╝na wyr├│┼╝ni─ç 3 g┼é├│wne rodzaje na pozyskanie kapita┼éu z emisji obligacji. Pierwszy dotyczy przepis├│w zwi─ůzanych z crowdfundingiem. Mianowicie do jednego miliona euro mo┼╝na przeprowadzi─ç ofert─Ö publiczn─ů bez zatwierdzania czegokolwiek. Zg┼éasza si─Ö w KNF-ie, ┼╝e prowadzimy tak─ů publiczn─ů emisj─Ö, publikujemy memorandum informacyjne i ka┼╝da sp├│┼éka akcyjna mo┼╝e przeprowadzi─ç tak─ů emisj─Ö do 4 milion├│w z┼éotych. Podobnie ma si─Ö rzecz z emisjami do 2,5 miliona euro. W przypadku takich emisji zg┼éasza si─Ö materia┼éy reklamowe do KNF-u i przez 12 miesi─Öcy w r├│┼╝nych seriach mo┼╝na pozyska─ç kapita┼é do 2,5 miliona euro. Mamy memorandum informacyjne i dom maklerski, kt├│ry musi po┼Ťredniczy─ç w tego typu emisji.

Warto jednak pami─Öta─ç, ┼╝e oba te sposoby nie daj─ů gwarancji wprowadzenia obligacji do obrotu. Mo┼╝e wi─Öc okaza─ç si─Ö, ┼╝e wzi─Öli┼Ťmy udzia┼é w publicznej emisji obligacji, a w warunkach obligacji napisane by┼éo, ┼╝e celem emitenta jest wprowadzenie obligacji do obrotu na rynku gie┼édowym. Inwestorzy za┼Ť s┼éuchali naszego podcastu i chcieliby sprzeda─ç tak─ů obligacj─Ö, bo nie maj─ů zamiaru mie─ç zamro┼╝onych ┼Ťrodk├│w przez 3 lata. W zwi─ůzku z tym mo┼╝e doj┼Ť─ç do sytuacji, w kt├│rej wzi─Öli┼Ťmy udzia┼é w publicznej emisji, by┼éo memorandum, dom maklerski, wydawa┼éo nam si─Ö, ┼╝e mamy do czynienia z klasyczn─ů publiczn─ů emisj─ů (o kt├│rej zaraz powiem), a nasze obligacje nie zosta┼éy dopuszczone do obrotu na rynku gie┼édowym.

W├│wczas realizuje si─Ö ryzyko p┼éynno┼Ťci i mo┼╝emy mie─ç powa┼╝ny problem, poniewa┼╝ nie jeste┼Ťmy w stanie wyj┼Ť─ç z tych inwestycji.

Osobi┼Ťcie doradza┼ébym branie udzia┼éu w publicznych emisjach obligacji opartych o prospekt emisyjny, zatwierdzanych przez Komisj─Ö Nadzoru Finansowego. Nie do┼Ť─ç, ┼╝e mamy tam KNF, to jeszcze zazwyczaj s─ů to du┼╝e firmy, emitenci na kilkadziesi─ůt milion├│w z┼éotych.

Po raz kolejny odwo┼éam si─Ö do r├│┼╝nych teorii zwi─ůzanych z kszta┼étowaniem struktury kapita┼éu. Jedna z nich m├│wi, ┼╝e im wi─Öksza jest firma, tym mniejsze ryzyko. Oczywi┼Ťcie, nie ochroni nas to przed realizacj─ů ryzyka kredytowego, natomiast wydaje mi si─Ö, ┼╝e taka szansa jest znacznie mniejsza w przypadku du┼╝ych podmiot├│w ni┼╝ w ma┼éych podmiotach, kt├│re emituj─ů obligacje.

W te cztery sposoby mo┼╝na wi─Öc pozyskiwa─ç kapita┼é, a tak┼╝e kupowa─ç obligacje na rynku pierwotnym, kt├│re ÔÇô jak mamy nadziej─Ö ÔÇô zostan─ů wprowadzone na rynek gie┼édowy.
Je┼╝eli jest emisja prywatna, to czy te obligacje mog─ů p├│┼║niej trafi─ç na rynek wt├│rny?
Tak, wtedy emitent pisze dokument informacyjny i sk┼éada taki wniosek na gie┼éd─Ö. On jest procedowany przez gie┼éd─Ö. Takie obligacje mog─ů potem trafi─ç do obrotu, ale i nie musz─ů. Gie┼éda mo┼╝e nie zgodzi─ç si─Ö na ich wprowadzenie.

Od czego to w og├│le zale┼╝y, ┼╝e jedne emisje s─ů prywatne, a inne publiczne?

To zale┼╝y od koszt├│w takiej emisji. Naj┼éatwiejsza jest emisja prywatna. Co prawda, teraz si─Ö wszystko zmienia przez agenta emisji, zobaczymy, jak to b─Ödzie ostatecznie wygl─ůda┼éo. Niemniej jeszcze niedawno ka┼╝dy m├│g┼é przeprowadzi─ç tak─ů emisj─Ö prywatn─ů. By┼éo bardzo ma┼éo wymaganych dokument├│w, nikt nic nie zatwierdza┼é, wi─Öc by┼é to naj┼éatwiejszy spos├│b na pozyskanie kapita┼éu. Wraz ze wzrostem skomplikowania (a w szczeg├│lno┼Ťci z zatwierdzeniem prospektu emisyjnego) koszty rosn─ů, w zwi─ůzku z czym emisj─Ö mog─ů za┼éo┼╝y─ç tylko najwi─Öksze podmioty. ┼╗eby by┼éo to op┼éacalne, musi to by─ç emisja na minimum kilkadziesi─ůt milion├│w z┼éotych.

Jak to wygl─ůda technicznie? Je┼Ťli kupili┼Ťmy obligacj─Ö na rynku wt├│rnym, to widzimy j─ů u siebie na rachunku. Je┼╝eli za┼Ť kupujemy obligacj─Ö w emisji prywatnej, a nie trafiaj─ů one do obrotu na rynku wt├│rnym, to czy mimo wszystko jest zapisana w KDPW?

Teraz wszystkie obligacje maj─ů by─ç zdematerializowane. Ja jeszcze nie bra┼éem udzia┼éu w emisji prywatnej wed┼éug tych nowych przepis├│w. Nie wiem wi─Öc, czy dostaje si─Ö to z KDPW, natomiast wcze┼Ťniej by┼éo co┼Ť takiego jak rejestr obligacji prowadzony przez jaki┼Ť podmiot, zazwyczaj dom maklerski. Otrzymywa┼éo si─Ö pisemne potwierdzenie, ┼╝e jeste┼Ťmy w posiadaniu danych obligacji. Dawano numer rachunku bankowego i na niego w┼éa┼Ťnie otrzymywano ┼Ťrodki. Dom maklerski przechowywa┼é w naszym imieniu te obligacje z prostego powodu. Unikano wydawania obligacji w formie dokumentu, poniewa┼╝ gdyby kto┼Ť go zgubi┼é lub zniszczy┼é, jednocze┼Ťnie straci┼éby wszystkie ┼Ťrodki. Bardzo ci─Ö┼╝ko jest odtworzy─ç tak zwany odcinek zbiorowy, wi─Öc dla potwierdzenia tego, ┼╝e ma si─Ö akcj─Ö b─ůd┼║ obligacj─Ö prowadzony by┼é rejestr takich instrument├│w finansowych. Zajmowa┼éy si─Ö odpowiednie podmioty. Obligacje nie by┼éy widoczne na rachunku maklerskim. Pojawia┼éy si─Ö albo jeden dzie┼ä przed debiutem na Catalyst, albo nawet tego samego dnia.

Czy je┼╝eli kupimy sobie obligacj─Ö na rynku pierwotnym, to mo┼╝emy j─ů te┼╝ zby─ç przed wykupem?

Oczywi┼Ťcie, mo┼╝emy j─ů zby─ç przed wykupem, je┼╝eli jest notowana i je┼Ťli wejdzie na gie┼éd─Ö. Je┼╝eli za┼Ť tak si─Ö nie stanie, mo┼╝emy fizycznie znale┼║─ç drug─ů stron─Ö i zby─ç obligacj─Ö w domu maklerskim. Jest to jednak nieco bardziej skomplikowane.

Dostrzegam jeden potencjalny plus kupowania na rynku pierwotnym. Otóż nie płacimy nikomu prowizji maklerskiej, prawda?

Nie zawsze tak jest. Niestety, by┼éy takie emisje publiczne w oparciu o prospekt emisyjny, ┼╝e pobierano prowizj─Ö od zapisu. W zwi─ůzku z tym nie jest to regu┼é─ů.

Czyli nie da si─Ö w prosty spos├│b sformu┼éowa─ç regu┼é─Ö, ┼╝e lepiej kupowa─ç na rynku wt├│rnym b─ůd┼║ pierwotnym?

Nie, nie da si─Ö jednoznacznie tego powiedzie─ç. Natomiast je┼Ťli ju┼╝ kupujemy na rynku pierwotnym, to zdecydowanie poleca┼ébym publiczne emisje zatwierdzone prospektem emisyjnym chocia┼╝by ze wzgl─Ödu na to, o czym m├│wi┼éem wcze┼Ťniej. S─ů to du┼╝e podmioty, w wi─Ökszo┼Ťci urz─Ödowane na innym rynku gie┼édy.

Ale je┼╝eli kto┼Ť chce inwestowa─ç w obligacje w ramach na przyk┼éad konta emerytalnego III filaru — IKE lub IKZE, to jakie de facto ma opcje? Jedna jest taka, ┼╝e na koncie maklerskim mamy dost─Öp do obligacji dost─Öpnych na rynku gie┼édowym. Mo┼╝e to te┼╝ by─ç jednak te┼╝ jaki┼Ť konkretny, gotowy produkt finansowy.

Tak, czasami da si─Ö to zapisa─ç w publicznej emisji z zatwierdzonym prospektem.

Jest te┼╝ mo┼╝liwo┼Ť─ç zwi─ůzana z IKE, mianowicie skarb pa┼ästwaÔÇŽ

ÔÇŽtak, ale jest to zupe┼énie inna historia. To mo┼╝na inwestowa─ç tylko i wy┼é─ůcznie w detaliczne emisje obligacji skarbu pa┼ästwa. To nie ma nic wsp├│lnego z tym, o czym rozmawiamy w kontek┼Ťcie obligacji korporacyjnych.

Co do rynku wt├│rnego, GPW, jest te┼╝ co┼Ť takiego jak kontrakty terminowe na obligacje. To w og├│le nie jest zwi─ůzane z obligacjami korporacyjnymi, a ze skarbowymi, zgadza si─Ö?

Owszem. Instrumenty pochodne to takie, kt├│re s─ů oparte o zmian─Ö instrumentu bazowego. Takim instrumentem bazowym mog─ů by─ç r├│wnie┼╝ obligacje. Jest z tym zwi─ůzana ca┼éa historia.

Ale poza GPW i kupowaniem na rynku pierwotnym, mamy te┼╝ fundusze inwestycyjne dzia┼éaj─ůce na rynku obligacji.

To jest bardzo ciekawy temat. Je┼╝eli kto┼Ť uwa┼╝ny nas s┼éucha i my┼Ťli nad tym, jak zbudowa─ç portfel inwestycyjny obligacji, pojawia si─Ö jedno zasadnicze pytanie: czy z perspektywy inwestora indywidualnego jest mo┼╝liwo┼Ť─ç zdywersyfikowa─ç ten portfel?

We┼║my pod uwag─Ö nast─Öpuj─ůcy przyk┼éad. ┼Üredni─ů rentowno┼Ť─ç w portfelu mamy ÔÇô powiedzmy ÔÇô 10%. Ile powinni┼Ťmy mie─ç obligacji, aby ewentualny upadek jakiego┼Ť emitenta nas nie zabola┼é? Ot├│┼╝ powinni┼Ťmy mie─ç 10 podmiot├│w. Je┼Ťli jeden upadnie, rentowno┼Ť─ç naszego portfela wynosi 0.

Co wi─Öcej, znalezienie i obserwowanie 10 obligacji wcale nie jest proste. Wobec tego nasuwa si─Ö pytanie, czy inwestowanie przez osoby indywidualne bezpo┼Ťrednio w obligacje w og├│le ma sens. Nie odpowiem na nie jednog┼éo┼Ťnie ÔÇô zawsze tak albo nigdy nie. My┼Ťl─Ö, ┼╝e rozwi─ůzanie jest gdzie┼Ť po┼Ťrodku.

Po to w┼éa┼Ťnie s─ů fundusze inwestycyjne, aby nie bra─ç na siebie zbyt du┼╝ego ryzyka. Kupujemy sobie jednostk─Ö uczestnictwa. Zdecydowanie polecam fundusze inwestycyjne otwarte, w kt├│rych mo┼╝liwo┼Ť─ç umarzania jednostek uczestnictwa jest nieograniczona. Dzi─Öki temu ka┼╝dego dnia mo┼╝emy wyj┼Ť─ç z takiej inwestycji. Niemniej nie mamy ekspozycji na ryzyko p┼éynno┼Ťci, tak wi─Öc nie b─Ödziemy mogli sprzeda─ç tych obligacji.

Sprzeda─ç mo┼╝emy jednostk─Ö uczestnictwa, natomiast miejsce maj─ů zawieszenia funduszy inwestycyjnych. Jest to jednak sytuacja ekstremalna.

Czego dotyczy?

Na przyk┼éad w funduszu inwestycyjnym zbyt wiele os├│b chce naraz umorzy─ç jednostki inwestycyjne. W├│wczas przekraczane s─ů limity i fundusz zawiesza wyp┼éacanie ┼Ťrodk├│w. Pojawia si─Ö problem z uzyskaniem p┼éynno┼Ťci.

Niemniej fundusze inwestycyjne daj─ů znacznie wi─Öksz─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç dywersyfikacji ryzyka kredytowego. Nawet je┼Ťli w funduszu inwestycyjnym b─Ödzie 200 emitent├│w, ale jest w nim profesjonalny zesp├│┼é zarz─ůdzaj─ůcych, to oni s─ů w stanie sobie z tym poradzi─ç. Je┼Ťli za┼Ť my jako inwestorzy indywidualni b─Ödziemy mie─ç 20 emitent├│w w portfelu, to skoro nie zajmujemy si─Ö tym profesjonalnie, mo┼╝emy mie─ç problem z kontynuowaniem inwestycji.

Dlatego te┼╝ nie odrzuca┼ébym funduszy inwestycyjnych jako sposobu na inwestowanie w obligacje. Nie chcia┼ébym jednak sprawi─ç wra┼╝enia, ┼╝e to jedyna s┼éuszna droga. Problem jest taki, ┼╝e na polskim rynku fundusze inwestycyjne te┼╝ si─Ö myl─ů. By┼éo wiele przypadk├│w funduszy inwestycyjnych obligacji korporacyjnych, kt├│re faktycznie zawiesza┼éy mo┼╝liwo┼Ť─ç umarzania jednostek czy certyfikat├│w inwestycyjnych przez to, ┼╝e nie zbudowa┼éy dobrego portfela obligacji.

Czy takie fundusze g┼é├│wnie inwestuj─ů w obligacje kupowane na rynku pierwotnym?

Inwestuj─ů g┼é├│wnie na rynku pierwotnym. Oczywi┼Ťcie, s─ů aktywne na rynku gie┼édowym, natomiast problemem polskiego rynku jest p┼éynno┼Ť─ç, a z perspektywy funduszu inwestycyjnego on jej nie ma. Mog─ů wi─Öc s┼éu┼╝y─ç do wyceny portfela, mog─ů bra─ç notowania z rynku Catalyst, ┼╝eby m├│c wycenia─ç swoje portfele inwestycyjne, ale w rzeczywisto┼Ťci p┼éynno┼Ťci dla funduszy inwestycyjnych ju┼╝ od dawna nie ma.

Czy mo┼╝na wi─Öc sformu┼éowa─ç tak─ů regu┼é─Ö, ┼╝e je┼╝eli kto┼Ť ma niewielki kapita┼é, to ci─Ö┼╝ko jest mu samemu zbudowa─ç zdywersyfikowany portfel? Wtedy by─ç mo┼╝e fundusz jest sensown─ů opcj─ů.

Tak, na pewno fundusz mo┼╝e by─ç sensown─ů opcj─ů. Mo┼╝e ni─ů te┼╝ by─ç szukanie jednego emitenta. Je┼Ťli sp├│┼éka notowana na warszawskiej gie┼édzie jest du┼╝a, a jej kurs zachowuje si─Ö stabilnie, to dlaczego by nie spr├│bowa─ç? Nie ma jednak mowy o dywersyfikacji.

Na koniec chcia┼éem te┼╝ zapyta─ç o inny rodzaj funduszy ÔÇô o ETF. Mimo ┼╝e w polskich realiach nie ma mo┼╝liwo┼Ťci inwestowania w nie, na ┼Ťwiecie jest ich mn├│stwo, chocia┼╝by w Stanach Zjednoczonych. S─ů one agregatem wielu r├│┼╝nych obligacji, kt├│re replikuj─ů jaki┼Ť indeks.

Tak, to bardzo ciekawe rozwi─ůzanie. ETF-ami mo┼╝na handlowa─ç, wi─Öc nie ma ryzyka, o kt├│rym m├│wi┼éem wcze┼Ťniej. Wyp┼éacalno┼Ť─ç nie zostanie zawieszona (na przyk┼éad w postaci umarzania jednostek uczestnictwa). Gdyby w Polsce ETF by┼éy dost─Öpne na obligacje, pewnie by┼éoby to niezwykle interesuj─ůcym instrumentem.

Jest bardzo wiele biur maklerskich w Polsce, kt├│re daj─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç inwestowania na rynkach zagranicznych, w tym z ETF. Niemniej mo┼╝e to by─ç skomplikowane dla podstawowego inwestora. Nie do┼Ť─ç, ┼╝e trzeba wybra─ç takiego brokera i znale┼║─ç ETF, to jeszcze nierzadko pojawiaj─ů si─Ö problemy z rozliczeniami podatkowymi, gdy┼╝ nie wiadomo, sk─ůd pochodzi┼é broker. Ma┼éo przyjemnie jest, kiedy okazuje si─Ö, ┼╝e sami musimy sobie liczy─ç ten podatek. Jest te┼╝ kwestia ryzyka walutowego, wa┼╝ne jest, jak─ů mamy stawk─Ö w handlu ETF-ami, ale to mimo wszystko bardzo ciekawe instrumenty.

Je┼╝eli kto┼Ť chcia┼éby w og├│le zacz─ů─ç swoj─ů przygod─Ö z inwestowaniem w obligacje, od czego sugerowa┼éby┼Ť zacz─ů─ç? Zak┼éadaj─ůc, ┼╝e kto┼Ť jest kompletnie zielony i nie wie dos┼éownie nic, a ma jedynie pieni─ůdze, kt├│re chcia┼éby zainwestowa─ç z my┼Ťl─ů o emeryturze.

Zacz─ů┼ébym przede wszystkim od tego, ┼╝eby sporo czasu zainwestowa─ç w edukacj─Ö. Niestety, je┼Ťli chodzi o praktyczne poradniki inwestowania w obligacje, to nie ma jakich┼Ť konkretnych pozycji chocia┼╝by ksi─ů┼╝kowych. Nie wiem, czy s┼éuchacze zauwa┼╝yli, ┼╝e nie reklamuj─Ö swojej ksi─ů┼╝ki.

Ale zr├│b to, prosz─Ö, bo sam ch─Ötnie si─Ögn─ů┼ébym po tak─ů ksi─ů┼╝k─Ö. ­čÖé

To b─Ödzie ksi─ů┼╝ka po┼Ťwi─Öcona pozyskiwaniu kapita┼éu oraz temu, w jaki spos├│b robi─ů to emitenci. Jest tam jaki┼Ť case emitent├│w, kt├│rzy pozyskuj─ů kapita┼é.

Czy ta ksi─ů┼╝ka ju┼╝ ukaza┼éa si─Ö na rynku?

W najbli┼╝szym czasie ma by─ç dost─Öpna w oficynie wydawniczej Szko┼éy G┼é├│wnej Handlowej. Na stronach internetowych b─Ödzie mo┼╝na kupi─ç ksi─ů┼╝k─Ö ÔÇ×Obligacje korporacyjne w finansowaniu przedsi─ÖbiorstwÔÇŁ.

Jest w internecie bardzo du┼╝o darmowej wiedzy. My┼Ťl─Ö, ┼╝e przede wszystkim warto┼Ťciowy jest serwis obligacje.pl. Mia┼éem okazj─Ö pisa─ç przewodnik o inwestowaniu w obligacje dla strefainwestorow.pl.

S─ů blogi, na kt├│rych blogerzy zajmuj─ů si─Ö tematem obligacji. Najs┼éynniejszy to Rynek Obligacji. Mamy www.stockwatch.pl forum. Uwa┼╝am, ┼╝e jest na bardzo wysokim poziomie, zreszt─ů z tego ten serwis s┼éynie. Mo┼╝na tam sporo si─Ö dowiedzie─ç. Mo┼╝emy te┼╝ zrealizowa─ç to, o czym m├│wi┼éem, czyli warto by─ç i obserwowa─ç obligatariuszy. Jest masa r├│┼╝nych przewodnik├│w i innych stron, ja poda┼éem tylko najpopularniejsze. My┼Ťl─Ö, ┼╝e najpierw w┼éa┼Ťnie tam bym si─Ö kierowa┼é. Poczyta┼ébym i po─çwiczy┼é, jak to wygl─ůda.

Gdybym mia┼é kupowa─ç pierwsz─ů w ┼╝yciu obligacj─Ö, szuka┼ébym naprawd─Ö du┼╝ego emitenta z publicznej emisji obligacji. Kupi┼ébym co┼Ť na rynku wt├│rnym, te┼╝ od du┼╝ego emitenta.

Próbowałbym, jak w ogóle działa handel tymi obligacjami.

Czy ka┼╝dy, kto chce si─Ö tym zaj─ů─ç, musi zna─ç chocia┼╝ podstawy teoretyczne i wiedzie─ç, jak liczy─ç duration? A mo┼╝e warto oddzieli─ç od siebie te kwestie?

My┼Ťl─Ö, ┼╝e warto je oddzieli─ç. W inwestowaniu na pewno przyda si─Ö analiza finansowa oraz umiej─Ötno┼Ť─ç oceny wyst─ůpienia ryzyka kredytowego u emitenta. Je┼╝eli kto┼Ť ma w tej dziedzinie wiedz─Ö i jest w stanie policzy─ç r├│┼╝ne wska┼║niki wyprzedzaj─ůce, to wed┼éug mnie ju┼╝ posiada podstawow─ů wiedz─Ö na polskim rynku gie┼édowym.

Je┼Ťli taka osoba ma ochot─Ö handlowa─ç obligacjami skarbowymi, to rzeczywi┼Ťcie duration oka┼╝e si─Ö przydatne. W takiej sytuacji z kolei nieprzydatne prawdopodobnie b─Ödzie poj─Öcie ryzyka kredytowego. Przyjmuje si─Ö, ┼╝e obligacje skarbowe s─ů bezpieczne. Cho─ç pami─Ötam, ┼╝e w 2007 roku kiedy zaczyna┼éem studia na SGH to tam przyjmowa┼éo si─Ö, ┼╝e wszystkie obligacje skarbowe s─ů pozbawione ryzyka. Jak si─Ö p├│┼║niej okaza┼éo z Grecj─ů czy innymi pa┼ästwami by┼éo to spore nadu┼╝ycie teoretyczne.

To te┼╝ nie jest tak, ┼╝e trzeba umie─ç liczy─ç duration ÔÇ×na piechot─ÖÔÇŁ. Czy wystarczy rozumienie samej koncepcji?

Dok┼éadnie tak. Warto zapozna─ç si─Ö z r├│┼╝nymi koncepcjami, poczyta─ç, jak liczona jest rentowno┼Ť─ç, zajrze─ç na zdyskontowane warto┼Ťci pieni─ůdza. Sprawdzi─ç kalkulator, kt├│ry jest dost─Öpny na stronie gie┼édy, tam jest te┼╝ skaner obligacji, mo┼╝na wybiera─ç r├│┼╝ne parametry. Ca┼é─ů wiedza zwi─ůzana z Catalystem jest ju┼╝ na stronach gie┼édy www.gpw.pl

Super, Kamil. My┼Ťl─Ö, ┼╝e przekaza┼ée┼Ť ju┼╝ bardzo du┼╝o warto┼Ťciowych informacji. B─Ödziemy powoli ko┼äczy─ç. Czy chcia┼éby┼Ť doda─ç co┼Ť od siebie? By─ç mo┼╝e nie zapyta┼éem o co┼Ť, co uwa┼╝asz za istotne?

My┼Ťl─Ö, ┼╝e podsumowanie jest takie, i┼╝ nale┼╝y zdawa─ç sobie spraw─Ö z tego, czym s─ů obligacje i jakie s─ů zwi─ůzane z tym ryzyka. Niemniej nie powinni┼Ťmy ba─ç si─Ö tego instrumentu. On nie jest tylko i wy┼é─ůcznie z┼éy. Obligacje s─ů bardzo ciekawe i na pewno mog─ů stanowi─ç ┼Ťwietne uzupe┼énienie portfela inwestycyjnego.

Gdyby kto┼Ť chcia┼é si─Ö z tob─ů skontaktowa─ç, to jaki jest ku temu najlepszy kana┼é?

My┼Ťl─Ö, ┼╝e najlepiej na Twitterze. Mam na nim sw├│j profil, mo┼╝na ┼Ťmia┼éo do mnie pisa─ç.

Jasne, super. Raz jeszcze wielkie dzi─Öki. Pozdrawiam serdecznie i ÔÇô jak mam nadziej─Ö ÔÇô do us┼éyszenia!

Bardzo dziękuję i do usłyszenia.

Trzymaj si─Ö, cze┼Ť─ç!

2 komentarzy dodaj własny

  1. Bardzo ciekawy wywiad.

    By┼éoby super gdyby┼Ť nagra┼é podcast o handlu obligacjami skarbowymi. Zw┼éaszcza o obligacjach europejskich i ameryka┼äskich.

    Pytanie. Rozumiem ┼╝e cena obligacji spada na rynku w momencie gdy emitent mo┼╝e mie─ç problemy z wyp┼éacalno┼Ťci─ů.

    Ale czy mo┼╝e si─Ö zdarzy─ç odwrotnie ┼╝e cena obligacji ro┼Ťnie i przekroczy 100% warto┼Ťci nominalnej? W jakim przypadku?

    Czy oprocentowanie to zawsze jaki┼Ť indeks typu WIBOR+premia?

    • Hej Robert,

      Dzi─Öki za komentarz i pytania.

      O obligacjach skarbowych, i nie tylko, ale opakowanych w ETF pojawi si─Ö co┼Ť ju┼╝ na dniach. Pierwsza cz─Ö┼Ť─ç materia┼éu b─Ödzie wprowadzeniem do tego typu instrumentu, natomiast kolejna cz─Ö┼Ť─ç (pojawi si─Ö pewnie w przysz┼éym miesi─ůcu) przedstawi konkretn─ů strategi─Ö inwestowania w obligacje przy u┼╝yciu ETF.

      Cena obligacji mo┼╝e jak najbardziej przekroczy─ç 100% warto┼Ťci nominalnej. Powod├│w mo┼╝e by─ç wiele: spadaj─ůce stopy procentowe, spadaj─ůca inflacja, czy poprawa sytuacji emitenta (zmniejszaj─ůce si─Ö ryzyko kredytowe).

      Co do kupowania obligacji indywidualnych, to na szybko dwie uwagi.

      Po pierwsze, bardzo bym przestrzega┼é przed kupowaniem obligacji korporacyjnych, o ile nie znamy mocno tematu. Micha┼é Sadrak poda┼é na TT bardzo interesuj─ůce dane:

      Sprawa druga. W Polsce bardzo interesuj─ůcym produktem s─ů detaliczne obligacje skarbowe, kt├│re mo┼╝na kupi─ç pod linkiem http://www.obligacjeskarbowe.pl. Taki spos├│b kupowania w Polsce indywidualnych obligacji mog─Ö poleci─ç w ciemno. Jest to bezpieczna inwestycja (teoretycznie bezpieczniejsza ni┼╝ lokata w banku), kt├│ra ma kilka interesuj─ůcych cech. Odsetki opodatkowane s─ů dopiero w chwili ich wykupu lub wcze┼Ťniejszego wykupu, gdy chcemy je spieni─Ö┼╝y─ç na ┼╝─ůdanie. Przez lata mo┼╝na wi─Öc pomna┼╝a─ç kapita┼é bez potrzeby p┼éacenia podatku. Poza tym nie ma ryzyka stopy procentowej — zawsze otrzymamy w ka┼╝dej chwili warto┼Ť─ç nominaln─ů obligacji. Je┼Ťli kto┼Ť regularnie ┼╝ongluje lokatami bankowymi, to zdecydowanie polecam przygl─ůdn─ů─ç si─Ö temu instrumentowi.

      W Polsce wiele obligacji jest indeksowanych, ale wyst─Öpuj─ů r├│wnie┼╝ sta┼éoprocentowe. Na Zachodzie zwykle jest sta┼ée oprocentowanie, przynajmniej z moich dotychczasowych do┼Ťwiadcze┼ä.

      Pozdrawiam,
      Jacek

Napisz sw├│j komentarz