ETF, po angielsku Exchange Traded Fund, to fundusz, kt├│rego jednostki mo┼╝emy kupi─ç na gie┼édzie papier├│w warto┼Ťciowych, w podobny spos├│b jak chocia┼╝by akcje sp├│┼éek. Jest wiele odmian tego instrumentu, ale oryginalna idea ich tw├│rcy, Jacka Bogle, by┼éa taka, aby stanowi┼éy one wygodne, przyst─Öpne i tanie opakowanie dla innych klas aktyw├│w, takich jak na przyk┼éad akcji, obligacji czy towar├│w.

Przyk┼éadowo jednym ruchem mo┼╝emy kupi─ç jednostk─Ö funduszu ETF, kt├│ry odwzoruje nam dok┼éadnie sk┼éad indeksu WIG20, czyli 20 najwi─Ökszych sp├│┼éek notowanych na warszawskiej Gie┼édzie Papier├│w Warto┼Ťciowych. Zrobienie tego samemu na piechot─Ö by┼éoby o wiele trudniejsze ÔÇô musieliby┼Ťmy kupi─ç 20 sp├│┼éek, jedna po drugiej w odpowiednich wagach, a nast─Öpnie pilnowa─ç sk┼éadu indeksu, kt├│ry ulega regularnym zmianom. A to i tak prosty indeks ÔÇô wyobra┼║my sobie globalny indeks akcji. Kupno ETF odwzorowuj─ůcego taki indeks rozwi─ůzuje problem w kilka sekund. Bez niego by┼éoby to bardzo trudne, a dla wi─Ökszo┼Ťci inwestor├│w wr─Öcz niewykonalne ÔÇô nie jest prosto kupi─ç akcje setek lub tysi─Öcy sp├│┼éek z kilkudziesi─Öciu kraj├│w i gie┼éd, w r├│┼╝nych walutach, a nast─Öpnie nad tym panowa─ç.

ETF daj─ů ogromny potencja┼é w samodzielnej realizacji strategii inwestycyjnych. W tym odcinku przedstawi─Ö, jak mo┼╝na zrobi─ç pierwsze kroki, by odnale┼║─ç si─Ö w tym inwestycyjnym ┼Ťwiecie. Przekonasz si─Ö, ┼╝e to mo┼╝e by─ç naprawd─Ö bardzo proste, a przy tym bardzo skuteczne w osi─ůganiu w┼éasnych cel├│w finansowych.

W tym odcinku

  • Co to jest ETF
  • Dlaczego ETF to interesuj─ůcy instrument
  • Jak kupi─ç ETF
  • Dlaczego jest tak wiele dost─Öpnych ETF i jak odnale┼║─ç si─Ö w ich g─ůszczu
  • Na co zwraca─ç uwag─Ö przy kupnie ETF
  • Ryzyka zwi─ůzane z ETF

Polecane linki i materia┼éy uzupe┼éniaj─ůce

Pobierz aplikacj─Ö System Trader

  • Projektuj portfel w oparciu o wbudowane strategie
  • Konfiguruj strategi─Ö wed┼éug w┼éasnych preferencji
  • Testuj portfel na wbudowanych danych historycznych
  • Pobierz bie┼╝─ůce dane rynkowe z darmowych ┼║r├│de┼é
  • Inwestuj wed┼éug planu, nie emocji
Pobierz

Zaproszenie do dyskusji

Serdecznie zapraszam Ci─Ö do komentowania i zadawania pyta┼ä, bezpo┼Ťrednio na tej stronie poni┼╝ej, lub na mojej stronie na FacebookÔÇÖu lub moim profilu TwitterÔÇÖowym.

Alternatywnie mo┼╝esz zada─ç pytanie g┼éosowe, nagrywaj─ůc si─Ö na SpeakPipe. Pami─Ötaj tylko, ┼╝e masz 90 sekund na nagranie ­čÖé

Bardzo zale┼╝y mi na Twoim g┼éosie, za kt├│ry ju┼╝ teraz z g├│ry bardzo dzi─Ökuj─Ö ­čÖé

 

Ôťĺ TRANSKRYPT PODCASTU

czyli wersja do czytania

Wst─Öp

Dzie┼ä dobry, witam Was serdecznie w 51. odcinku podcastu System Trader. Dzi┼Ť porozmawiamy sobie o ETF-ach. Co prawda nagra┼éem ju┼╝ odcinek o nich, konkretnie odcinek numer 26, ale tamten materia┼é o ETF-ach mo┼╝e by─ç nieco zbyt ci─Ö┼╝ki, zbyt trudny dla os├│b zupe┼énie pocz─ůtkuj─ůcych, zupe┼énie zielonych. ­čÖé

Wyobra┼║my sobie osob─Ö, kt├│ra nie ma jeszcze rachunku brokerskiego, ale kt├│ra my┼Ťli o tym, aby rozpocz─ů─ç przygod─Ö z samodzielnym inwestowaniem na rynkach kapita┼éowych. My┼Ťl─Ö, ┼╝e takie osoby najwi─Öcej b─Öd─ů mog┼éy wyci─ůgn─ů─ç w┼éa┼Ťnie z tego odcinka, kt├│rego w tym momencie s┼éuchasz (lub czytasz :-)). Je┼╝eli masz nieco wi─Öcej do┼Ťwiadczenia z ETF-ami, to zach─Öcam, aby pozosta─ç ze mn─ů, poniewa┼╝ wiedzy nigdy za wiele. ­čÖé

W po┼éowie maja opublikowa┼éem swoje oprogramowanie System Trader, kt├│re ma w┼éa┼Ťnie pom├│c w tym, aby opracowa─ç sw├│j plan inwestycyjny i nast─Öpnie go wdro┼╝y─ç. Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e wiele os├│b, kt├│re pobra┼éo to oprogramowanie, to s─ů osoby zupe┼énie pocz─ůtkuj─ůce. Dlatego te┼╝ w┼éa┼Ťnie postanowi┼éem, ┼╝e nagram taki materia┼é, kt├│ry pomo┼╝e takim osobom postawi─ç te pierwsze kroki. Od takich teoretycznych dywagacji w stron─Ö praktycznych inwestycji, ale w oparciu o plan, kt├│ry mog─ů w┼éa┼Ťnie przygotowa─ç sobie z zastosowaniem mojego oprogramowania System Trader. Zach─Öcam, aby go pobra─ç na stronie to systemtrader.pl/ST. Co najmniej do ko┼äca tego roku to oprogramowanie b─Ödzie zupe┼énie za darmo. Naprawd─Ö gor─ůco zach─Öcam raz jeszcze do jego pobrania.

Co to jest ETF

┼╗eby nie przed┼éu┼╝a─ç, od razu postaram si─Ö odpowiedzie─ç na pytanie, co to jest ETF. Przede wszystkim jest to taki specyficzny rodzaj funduszu inwestycyjnego, kt├│rego jednostki s─ů notowane na gie┼édzie. To nie jest tak, ┼╝e musimy kupi─ç gdzie┼Ť u dystrybutora taki fundusz. Po prostu wchodzimy na gie┼éd─Ö papier├│w warto┼Ťciowych i kupujemy taki fundusz w taki sam spos├│b, jak kupujemy akcje, kontrakty terminowe czy inne instrumenty finansowe na gie┼édzie papier├│w warto┼Ťciowych.

Wyobra┼║my sobie globalny indeks akcji (np. MSCI ACWI). Tu kupno ETF-a, kt├│ry odwzoruje taki indeks, rozwi─ůzuje problem w dos┼éownie kilka sekund, bo tyle nam zajmie jego kupno. Bez takiego ETF-a by┼éoby to bardzo trudne, a dla wielu w og├│le niewykonalne, bo ci─Ö┼╝ko jest kupi─ç akcje setek czy tysi─Öcy sp├│┼éek z kilkudziesi─Öciu kraj├│w i kilkudziesi─Öciu gie┼éd w dodatku w wielu r├│┼╝nych walutach i jeszcze nad tym p├│┼║niej panowa─ç.

Poza rynkiem akcji ETF-y mog─ů by─ç te┼╝ opakowaniem dla innych klas aktyw├│w, np. dla obligacji. Mog─ů by─ç te┼╝ opakowaniem np. dla metali szlachetnych. Wyobra┼║my sobie tutaj ETF-a na z┼éoto i to takiego, kt├│ry ma pokrycie w realnym fizycznym z┼éocie. Sam kupuj─Ö takiego ETF-a z pewnego banku w Szwajcarii, ZKB, kt├│ry emituje jednostki funduszu ETF na to z┼éoto, ale w swoim skarbcu ma pokrycie na t─Ö jednostk─Ö i w┼éa┼Ťnie w fizycznym z┼éocie. To jest takie bardzo ciekawe zastosowanie ETF-a.

Inny przyk┼éad to ETF-y, kt├│re daj─ů ekspozycj─Ö na r├│┼╝ne instrumenty pochodne. Wyobra┼║my sobie, bo mo┼╝e to brzmi z┼éowrogo dla os├│b zupe┼énie pocz─ůtkuj─ůcych, ETF-a, kt├│ry daje nam ekspozycj─Ö na jakie┼Ť konkretne towary, kontrakty terminowe na te towary. Mo┼╝emy sobie kupi─ç ETF-a np. na zbo┼╝e. Obecnie ETF-y r├│wnie┼╝ mog─ů by─ç opakowaniem na strategie inwestycyjne, to s─ů tzw. ETF-y smart beta. Nie b─Öd─Ö tu o tym m├│wi┼é, poniewa┼╝ aby korzysta─ç z takich rozwi─ůza┼ä po prostu musisz pozna─ç pewne podstawy. Zasada nr 1 jest taka: inwestujemy tylko w to, co rozumiemy.

Dlaczego ETF to interesuj─ůcy instrument

Z wielu powod├│w. ­čÖé Przygl─ůdnijmy si─Ö im jeden po drugim.

┼üatwo┼Ť─ç dywersyfikacji

W prosty spos├│b dzi─Öki ETF-om mo┼╝emy zbudowa─ç portfel, kt├│ry zawiera w sobie szeroki rynek

Jak ju┼╝ widzieli┼Ťmy wcze┼Ťniej w przyk┼éadzie z WIG20 i z ETF-em na globalny rynek akcji, zapewniaj─ů one w prosty spos├│b dywersyfikacj─Ö naszego portfela. W prosty spos├│b dzi─Öki ETF-om mo┼╝emy zbudowa─ç portfel, kt├│ry zawiera w sobie szeroki rynek.

A po co dywersyfikowa─ç sw├│j portfel? W detalach m├│wi─Ö o tym chocia┼╝by w odcinku numer 47, do kt├│rego ogl─ůdania bardzo gor─ůco zach─Öcam. Przedstawiam tam histori─Ö rynk├│w finansowych, si─Ögaj─ůc do roku 1900, i przedstawiam te┼╝ wnioski, jakie p┼éyn─ů ze studiowania tej historii. W skr├│cie tylko powiem: inwestowanie pasywne, chocia┼╝ nie tylko, ale w szczeg├│lno┼Ťci pasywne, wymaga bardzo szerokiej dywersyfikacji, po to, aby rozproszy─ç ryzyko inwestycyjne.

Przedstawmy to w prosty spos├│b. Wyobra┼║my sobie indeks S&P 500 tym razem, czyli 500 najwi─Ökszych sp├│┼éek ameryka┼äskich. Jest bardzo ma┼éo prawdopodobne, ┼╝e taki indeks ÔÇ×zbankrutujeÔÇŁ, ┼╝e jego wycena spadnie do zera, bo to by oznacza┼éo de facto bankructwo USA. My┼Ťl─Ö, ┼╝e gdyby si─Ö taki scenariusz zi┼Ťci┼é, to problemy z naszym portfelem inwestycyjnym by┼éyby najmniejszym problemem, jaki mamy na tym ┼Ťwiecie.

Natomiast bardzo realne jest to, ┼╝e mo┼╝e zbankrutowa─ç jaka┼Ť pojedyncza sp├│┼éka z takiego indeksu. Dlatego te┼╝, je┼╝eli kupimy ca┼éy koszyk akcji, to ma┼éo prawdopodobne jest ┼╝e ca┼ékowicie zbankrutujemy z tym portfelem. Jest to scenariusz o wiele mniej mo┼╝liwy, mniej prawdopodobny ni┼╝ to, ┼╝e zbankrutuje tylko jedna sp├│┼éka. Cho─ç i tak si─Ö zdarza┼éo – m├│wi─Ö o tym w┼éa┼Ťnie w 47. odcinku podcastu, ┼╝e bankrutowa┼éy faktycznie ca┼ée pa┼ästwa, ca┼ée rynki. S─ů przyk┼éady takich pa┼ästw jak Chiny czy Rosja, gdzie po prostu ca┼éy rynek zosta┼é zamkni─Öty i ludzie, kt├│rzy ulokowali tam swoje ┼Ťrodki, po prostu je stracili.

Historia rynk├│w finansowych, czyli dlaczego warto inwestowa─ç globalnie?

Przedstawiam argumenty, kt├│re powinny racjonalnych inwestor├│w sk┼éoni─ç do my┼Ťlenia o inwestowaniu w wymiarze globalnym.

Czytaj dalej Ôćĺ

Jeszcze tylko dodam, ┼╝e w dzisiejszym ┼Ťwiecie, kt├│ry jest bardzo mocno zglobalizowany, potrzeba inwestowania w wymiarze r├│wnie┼╝ globalnym jest bardzo, bardzo wa┼╝na. Tak, ┼╝eby nie mie─ç ekspozycji tylko na jeden region, na jeden rynek, na jedno pa┼ästwo, tylko jak najszerzej si─Ö tylko da. I w┼éa┼Ťnie ETF-y s─ů bardzo pomocne w tym, aby co┼Ť takiego osi─ůgn─ů─ç.

┼üatwo┼Ť─ç budowy prostego portfela inwestycyjnego

W┼éa┼Ťnie dlatego, ┼╝e daj─ů tak─ů ┼éatwo┼Ť─ç budowy prostego portfela d┼éugoterminowego pasywnego, czyli co┼Ť o czym b─Öd─Ö tutaj m├│wi┼é najwi─Öcej, chocia┼╝ nie tylko, to w┼éa┼Ťnie dzi─Öki tej ┼éatwo┼Ťci s─ů dla nas takie interesuj─ůce. Wyobra┼║my sobie, ┼╝e mo┼╝emy po┼Ťwi─Öci─ç dos┼éownie 5-10 minut raz do roku, aby prowadzi─ç zbudowany portfel inwestycyjny. To nie jest ┼╝adna ┼Ťciema, naprawd─Ö tak jest. Je┼╝eli raz zbudujemy sobie portfel inwestycyjny, to wystarczy dogl─ůdn─ů─ç go przez kilka, kilkana┼Ťcie minut raz do roku, aby tylko sprawdzi─ç, czy wszystko jest tam OK, czy wagi r├│┼╝nych aktyw├│w, kt├│re sobie przyj─Öli┼Ťmy w tym portfelu, nadal s─ů zachowane. Ewentualnie trzeba je delikatnie skorygowa─ç i to wszystko. I przez wi─Ökszo┼Ť─ç czasu w ci─ůgu roku mo┼╝emy zaj─ů─ç si─Ö zupe┼énie czym┼Ť innym. Nie musimy ┼Ťl─Öcze─ç nad rynkiem, nie musimy si─Ö przejmowa─ç tym, czy dzisiaj w USA by┼é spadek minus trzy, czy mo┼╝e by┼éy wzrosty, czy cokolwiek innego.

Konkretne przyk┼éady na to, jak takie portfele mo┼╝na budowa─ç, podaj─Ö chocia┼╝by przez pryzmat swojego oprogramowania System Trader, gdzie jest szereg zbudowanych portfeli inwestycyjnych, kt├│re mo┼╝na albo zastosowa─ç, albo zmodyfikowa─ç pod w┼éasne potrzeby i r├│wnie┼╝ na kanale na YouTubie, do kt├│rego zach─Öcam zagl─ůda─ç. Pokazuj─Ö tam praktyczne wykorzystanie tej aplikacji z zastosowaniem portfeli inwestycyjnych, jakie mo┼╝emy sobie po prostu w┼éo┼╝y─ç do naszego koszyka inwestycyjnego na rynku i faktycznie pod─ů┼╝a─ç wed┼éug takiego portfela na rynku.

Je┼╝eli kto┼Ť jest zielony, to na samym pocz─ůtku b─Ödzie musia┼é po┼Ťwi─Öci─ç czas, aby pozna─ç te podstawy. Chocia┼╝by ┼╝eby m├│c otworzy─ç konto brokerskie, o czym b─Öd─Ö m├│wi┼é za chwil─Ö, ┼╝eby m├│c z┼éo┼╝y─ç zlecenie kupna/sprzeda┼╝y ETF.

Je┼Ťli z g├│ry odrzucicie pr├│by pobijania rynku, to proces nauki mo┼╝e by─ç bardzo mocno skr├│cony. Nie chodzi o to, ┼╝e ja mam co┼Ť przeciwko temu, ┼╝e kto┼Ť pr├│buje pobija─ç rynek, bo sam przez lata co┼Ť takiego robi┼éem i staram si─Ö to nadal robi─ç. Nie ukrywam jednak, ┼╝e teraz buduj─Ö cz─Ö┼Ť─ç portfela zupe┼énie pasywn─ů. Kr├│tko: pasywne inwestowanie jest od strony czysto technicznej najprostsze. W┼éa┼Ťciwie bym powiedzia┼é, ┼╝e jest chyba najbardziej polecane dla os├│b zupe┼énie pocz─ůtkuj─ůcych i os├│b, kt├│re nie chc─ů po┼Ťwi─Öca─ç wiele czasu na inwestowanie.

┼╗eby┼Ťmy si─Ö dobrze zrozumieli: nie szukamy tu ┼╝adnych magicznych rozwi─ůza┼ä. W inwestowaniu pasywnym staramy si─Ö wk┼éada─ç do portfela kilka klas aktyw├│w np. akcje, obligacje, z┼éoto, nieruchomo┼Ťci, o kt├│rych wiemy, ┼╝e historycznie dawa┼éy zarobi─ç lepiej ni┼╝ got├│wka. Zreszt─ů, je┼╝eli chodzi o to por├│wnanie inwestowanie aktywne versus pasywne: w aktywnym staramy si─Ö reagowa─ç na zmiany rynkowe i stosowa─ç tzw. timing rynkowy, czyli staramy si─Ö ustali─ç, czy jest np. trend wzrostowy, czy spadkowy i w zale┼╝no┼Ťci od tego mie─ç wi─Öcej lub mniej akcji w portfelu, etc. W inwestowaniu pasywnym zupe┼énie nie staramy si─Ö robi─ç takich rzeczy. Po prostu mamy na sztywno ustalony portfel, kt├│rego sk┼éad w czasie jest zawsze taki sam.

Je┼╝eli chodzi o r├│┼╝nice pomi─Ödzy tymi dwoma podej┼Ťciami aktywne versus pasywne, to w ostatnim odcinku podcastu numer 50 m├│wi─Ö na ten temat znacznie wi─Öcej – zach─Öcam do jego wys┼éuchania. Natomiast dla os├│b bardziej zaawansowanych, czy os├│b, kt├│re chc─ů wi─Öcej: oczywi┼Ťcie mo┼╝na te┼╝ wykorzysta─ç ETF-y, jak ju┼╝ powiedzia┼éem, do inwestowania aktywnego. Przyk┼éad taki poda┼éem u siebie na stronie w bardzo obszernym artykule, kt├│ry prezentuje tzw. strategi─Ö GEM, czyli Global Equities Momentum. Tam ju┼╝ mamy pr├│b─Ö timingu rynkowego. To jest dla os├│b, kt├│re chc─ů wi─Öcej. To nie jest nic z┼éego, ┼╝eby te┼╝ nie by┼éo, ┼╝e to jest jakie┼Ť szarlata┼ästwo, tam jest wykorzystana konkretna anomalia rynkowa, kt├│ra jest te┼╝ dobrze rozpoznana przez ┼Ťwiat uniwersytecki. Wymaga to nieco wi─Öcej zaanga┼╝owania ze strony inwestora. Je┼╝eli kto┼Ť tego w┼éa┼Ťnie chce unikn─ů─ç, to mo┼╝e jak najbardziej, przynajmniej na pocz─ůtku, zupe┼énie ograniczy─ç si─Ö do inwestowania pasywnego i to jest jak najbardziej OK.

Niskie koszty

ETF-y s─ů te┼╝ bardzo interesuj─ůce z jeszcze innego powodu, a mianowicie s─ů wr─Öcz s┼éynne z tego, ┼╝e cechuj─ů je niskie koszty zarz─ůdzania. Przyk┼éadowo, je┼Ťli chcemy inwestowa─ç przez fundusz inwestycyjny, czyli korzystaj─ůc z takiego klasycznego aktywnego funduszu inwestycyjnego TFI, w Polsce op┼éata mo┼╝e wynie┼Ť─ç nawet 4 proc. za taki fundusz akcyjny! Docelowo to ma by─ç maksymalnie 2 proc, ale generalnie op┼éaty za zarz─ůdzanie s─ů tego rz─Ödu wielko┼Ťci. Czyli je┼╝eli chcemy zainwestowa─ç na rynku 100 tysi─Öcy z┼éotych, to w skali roku by─ç mo┼╝e b─Ödziemy musieli ponie┼Ť─ç koszt 2, 3, 4 tysi─Öcy z┼éotych! Tylko za to, ┼╝e kto┼Ť z drugiej strony stara si─Ö wzi─ů─ç od nas te pieni─ůdze i ulokowa─ç je – wed┼éug tych os├│b – w najlepszy mo┼╝liwy spos├│b. Tylko ┼╝e niestety ponosimy te┼╝ przy okazji tak ogromne koszty, ┼╝e od 2 do 4 procent naszego portfela idzie w┼éa┼Ťnie na pokrycie koszt├│w zarz─ůdzania.

To jest zreszt─ů chyba jeden z g┼é├│wnych powod├│w, dlaczego te fundusze aktywnie zarz─ůdzane, te klasyczne fundusze inwestycyjne maj─ů problem dowozi─ç wyniki r├│wne indeksom, jak chocia┼╝by WIG 20 czy S&P 500.

ETF-y kosztuj─ů znacznie mniej i cz─Östo jest to nawet koszt poni┼╝ej 0,1 proc. Og├│lnie rzecz bior─ůc, ETF-y s─ů ta┼äsze od funduszy w Polsce o kilkana┼Ťcie, kilkadziesi─ůt, a nawet w ekstremalnych sytuacjach kilkaset razy (vide np. koszt ETF o symbolu VOO, kt├│rego wysoko┼Ť─ç to 0.03%) ! To jest po prostu miazga totalna, warto sobie to uzmys┼éowi─ç. Wynika to z tego, ┼╝e przy ETF-ie nikt nie musi tam ÔÇ×dobiera─çÔÇŁ sp├│┼éek do portfela, bo zwykle portfele tych ETF-├│w opieraj─ů si─Ö o indeksy, czyli na┼Ťladuj─ů jaki┼Ť konkretny segment rynku bez pr├│b pobijania tego rynku.

O ile nie mo┼╝emy kontrolowa─ç rynku, o tyle mo┼╝emy kontrolowa─ç koszty ponoszone podczas inwestowania.

W d┼éugim okresie koszty, jakie ponosimy przy inwestycji, s─ů bardzo istotne. Ma to ogromny wp┼éyw na ko┼äcowy wynik naszego portfela. Warto sobie u┼Ťwiadomi─ç jedn─ů rzecz: nikt nie zna przysz┼éo┼Ťci i nikt nie b─Ödzie w stanie powiedzie─ç, czy za rok b─Ödzie hossa czy bessa na rynku itd. O ile jednak nie mo┼╝emy kontrolowa─ç rynku, o tyle mo┼╝emy kontrolowa─ç koszty. I w┼éa┼Ťnie przez kontrolowanie koszt├│w, przez ┼Ťcinanie tych koszt├│w inwestycyjnych do minimum, to dzi─Öki temu mo┼╝emy wypracowywa─ç nasz─ů przewag─Ö inwestycyjn─ů. Po latach ten procent sk┼éadany daje o sobie zna─ç i naprawd─Ö to jest bardzo, bardzo kluczowe.

UWAGA M├│wi┼éem, ┼╝e ETF-y s─ů tanie, natomiast koszt, jaki pobiera ETF za zarz─ůdzanie, to nie jest jedyny koszt jaki ponosimy. Warto jeszcze wspomnie─ç o tym, ┼╝e musimy tego ETF-a kupi─ç, a p├│┼║niej ewentualnie go sprzeda─ç. I tutaj s─ů koszty transakcyjne, a wi─Öc kwestie prowizji brokerskicha, kwestie tzw. po┼Ťlizg├│w cenowych. To te┼╝ nale┼╝y uwzgl─Ödni─ç. Je┼╝eli m├│wimy o inwestowaniu naprawd─Ö d┼éugoterminowym, pasywnym, to te koszty transakcyjne s─ů wr─Öcz do pomini─Öcia. To jest dobra wiadomo┼Ť─ç. ­čÖé

Mo┼╝liwo┼Ť─ç wykorzystania w ramach kont emerytalnych IKE/IKZE ÔÇô i to nie tylko tych z GPW!

Kolejna zaleta ETF-├│w jest taka, ┼╝e mo┼╝emy wykorzystywa─ç je r├│wnie┼╝ w ramach kont emerytalnych, czyli kont IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) i IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego). W przypadku IKE, IKZE nie musimy si─Ö ogranicza─ç do tych ETF-├│w, kt├│re s─ů notowane na warszawskiej gie┼édzie. S─ů ju┼╝ w Polsce brokerzy, kt├│rzy umo┼╝liwiaj─ů otwieranie kont IKE, IKZE i daj─ů dost─Öp do zagranicznych gie┼éd, w tym do ETF-├│w, kt├│re s─ů notowane na zagranicznych gie┼édach. Wprawdzie tylko w obr─Öbie Europy, ale o tym b─Öd─Ö jeszcze m├│wi┼é nieco p├│┼║niej.

Inwestowanie w zagraniczne ETF z Polski (r├│wnie┼╝ w ramach IKE/IKZE)

Dzi┼Ť bez problemu mo┼╝na otworzy─ç konto maklerskie w niemal dowolnym miejscu na ┼Ťwiecie i cieszy─ç si─Ö dost─Öpem do rynk├│w zagranicznych kupuj─ůc na przyk┼éad akcje czy coraz bardziej powszechne fundusze ETF. R├│wnie┼╝ coraz wi─Öcej biur maklerskich w Polsce oferuje mo┼╝liwo┼Ť─ç inwestowania na zagranicznych parkietach, a od pewnego czasu nawet w ramach kont emerytalnych IKE/IKZE.

Czytaj dalej Ôćĺ

I to jest co┼Ť, co mo┼╝e by─ç bardzo interesuj─ůce. Je┼╝eli kto┼Ť chce samodzielnie inwestowa─ç w ramach IKE/IKZE, to zamiast analizowa─ç poszczeg├│lne sp├│┼éki albo dawa─ç si─Ö – m├│wi─ůc zupe┼énie wprost – ┼éupi─ç funduszom inwestycyjnym, w prosty spos├│b mo┼╝e sam zbudowa─ç prosty portfel inwestycyjny, kt├│ry wcale nie b─Ödzie gorszy od tego, co oferuj─ů fundusze, bo b─Ödzie po prostu ta┼äszy. Mo┼╝emy wykorzysta─ç do tego chocia┼╝by ETF-y na WIG20, mWIG40. Nie p┼éacimy wtedy ani grama podatku, bo m├│wimy o koncie emerytalnym. Podatek mo┼╝e si─Ö pojawi─ç przy inwestowaniu nawet w ramach konta IKE, IKZE, je┼╝eli inwestujemy w zagraniczne ETF-y (lub akcje). Chodzi tutaj o tzw. podatek u ┼║r├│d┼éa, o czym powiem p├│┼║niej nieco wi─Öcej.

Jak żona słynnego inwestora inwestowała lepiej niż on sam?

Te koszty tak ÔÇ×chodz─ůÔÇŁ za nami w tym odcinku, ale to dlatego, ┼╝e to jest bardzo wa┼╝ny punkt inwestowania. Tu przypomnia┼éa mi si─Ö taka anegdota, kt├│r─ů opowiedzia┼é u mnie podczas wywiadu Gary Antonacci, czyli autor m.in. tej strategii GEM, o kt├│rej wspomina┼éem.

Gary powiedzia┼é, ┼╝e w latach 70., gdy jako m┼éody ch┼éopak pracowa┼é w banku inwestycyjnym Smith&Barney do ich banku przyjecha┼é bardzo uznany inwestor. Inwestor mia┼é im opowiedzie─ç o tym, jak inwestuje na rynku akcji odnosz─ůc sukcesy. Tymczasem, ku ich zaskoczeniu, powiedzia┼é: ÔÇ×Wiecie co, tak naprawd─Ö to ja wam dzi┼Ť opowiem o tym, jak inwestuje moja ┼╝ona.ÔÇŁ Ludzie zdziwieni: ÔÇ×Dlaczego b─Ödziesz m├│wi┼é o ┼╝onie? Nikt nawet nie s┼éysza┼é o twojej ┼╝onie jako s┼éynnej inwestorce. Chcieliby┼Ťmy pozna─ç twoje metody inwestycyjne.ÔÇŁ A on na to: ÔÇ×Wiecie co, moja ┼╝ona jest jeszcze lepszym inwestorem ni┼╝ jaÔÇŁ. Wszyscy bardzo zaskoczeni, bo nikt nawet nie s┼éysza┼é o niej, ┼╝e jest takim ┼Ťwietnym inwestorem. A on powiedzia┼é: ÔÇ×OK. Powiem wam, jak ona inwestuje i to b─Ödzie co┼Ť, co pewnie bardzo mocno was zaskoczy.ÔÇŁ

I zacz─ů┼é swoj─ů opowie┼Ť─ç o tym, jak jego ┼╝ona inwestuje: ÔÇ×S┼éuchajcie, moja ┼╝ona jest wielk─ů patriotk─ů, a wi─Öc kupuje na dzie┼ä dobry wszystkie sp├│┼éki, kt├│re maj─ů w swojej nazwie s┼éowo „America”. Kupuje wi─Öc do portfela takie sp├│┼éki jak American Express, American Airlines, Bank of America. Kupuje te┼╝ wszystkie sp├│┼éki, kt├│re maj─ů w nazwie s┼éowo General, np. General Motors, General Electric. W efekcie tak naprawd─Ö moja ┼╝ona ma ekspozycj─Ö na bardzo szeroki zakres sp├│┼éek z S&P500, cho─ç tak naprawd─Ö kompletnie nie analizuje ┼╝adnej z tych sp├│┼éek, po prostu kupuje je niemal┼╝e jak leci i nic z nimi nie robi.ÔÇŁ

Wszyscy zdziwieni, w tym Gary. Jak to jest mo┼╝liwe, ┼╝e kto┼Ť stosuj─ůc tak─ů strategi─Ö mo┼╝e by─ç lepszym inwestorem od kogo┼Ť, kto jest znanym inwestorem? Po spotkaniu przemy┼Ťleli to wszystko, przeliczyli i popatrzyli na to, jak wygl─ůdaj─ů indeksy, jakie s─ů koszty inwestowania (o wiele wy┼╝sze w├│wczas ni┼╝ obecnie), je┼╝eli kto┼Ť robi to w spos├│b aktywny. I okaza┼éo si─Ö, ┼╝e je┼Ťli kto┼Ť zainwestuje w prosty indeks, to ma ca┼ékiem spore szanse na to, ┼╝e pobije wi─Ökszo┼Ť─ç aktywnych inwestor├│w tylko dlatego, ┼╝e w┼éa┼Ťnie mo┼╝e ┼Ťci─ů─ç koszty inwestowania do minimum. I tak w┼éa┼Ťnie w latach 70. w USA rodzi┼éa si─Ö idea inwestowania indeksowego. Tak rodzi┼éa si─Ö w┼éa┼Ťnie w tamtym czasie idea samych ETF-├│w i w tamtym czasie r├│wnie┼╝ Jack Bogle opracowywa┼é t─Ö koncepcj─Ö.

I to jest co┼Ť pi─Öknego, ┼╝e mo┼╝na pos┼éucha─ç takiego cz┼éowieka jak Gary Antonacci, kt├│ry bra┼é niejako udzia┼é w rodzeniu si─Ö tej koncepcji inwestowania pasywnego czy rodzenia si─Ö koncepcji samych ETF-├│w. Mnie nawet nie by┼éo w├│wczas na ┼Ťwiecie. ­čÖé

Jak kupi─ç ETF?

Skoro ju┼╝ wiemy, jakie te ETF-y s─ů fajne i dlaczego s─ů takie fajne, to powiedzmy sobie teraz pokr├│tce, jak kupi─ç takiego ETF-a.

Przede wszystkim musimy posiada─ç konto brokerskie w Polsce lub za granic─ů, czyli musimy mie─ç dost─Öp do gie┼édy papier├│w warto┼Ťciowych, do gie┼édy, na kt├│rej ETF-y mo┼╝na kupi─ç lub sprzeda─ç. Je┼Ťli mamy konto brokerskie w Polsce i tylko z dost─Öpem do gie┼édy w Warszawie, no to mamy te┼╝ si┼é─ů rzeczy dost─Öp tylko do tych ETF-├│w, kt├│re s─ů tam notowane, czyli do bardzo niewielu. De facto, je┼╝eli chodzi o inwestowanie pasywne, to mamy dost─Öp do czterech indeks├│w: WIG20, mWIG40, czyli polska gie┼éda, S&P500, czyli rynek ameryka┼äski i DAX, czyli rynek niemiecki. Dlatego te┼╝ warto mie─ç te┼╝ dost─Öp do gie┼éd zagranicznych, nawet je┼╝eli robimy to przez polskiego brokera. Na szcz─Ö┼Ťcie s─ů ju┼╝ dzisiaj tacy brokerzy jak np. Dom Maklerski BO┼Ü czy mBank.

Zalet─ů polskiego brokera jest na pewno to, ┼╝e mo┼╝e nam przys┼éa─ç rozliczonego PIT-a, czyli kwestia podatk├│w mo┼╝e nam tutaj odpa┼Ť─ç, bo po prostu zrobi to za nas broker. Kwestia druga – dzi─Öki polskiemu brokerowi mo┼╝emy te┼╝ otworzy─ç konto IKE/IKZE. Je┼╝eliby┼Ťmy otworzyli sobie konto u zagranicznego brokera, no to po pierwsze nie otworzymy tam konta emerytalnego IKE/IKZE a po drugie kwestie podatkowe musimy rozliczy─ç ju┼╝ samodzielnie.

Je┼╝eli chodzi o dost─Öp do gie┼éd zagranicznych, jeszcze taka uwaga, je┼╝eli chodzi o ETF-y. Ot├│┼╝ wi─Ökszo┼Ť─ç os├│b, nawet je┼╝eli ma otwarte konto u brokera, kt├│ry daje dost─Öp do gie┼éd zagranicznych, b─Ödzie mog┼éa kupi─ç tylko i wy┼é─ůcznie te ETF-y, kt├│re s─ů notowane na gie┼édach w Europie. To wynika z pewnych regulacji Unii Europejskiej, nie b─Öd─Ö tutaj wchodzi┼é w szczeg├│┼éy, nie jest to istotne.

Oczywi┼Ťcie s─ů pewne wyj─ůtki. S─ů brokerzy, kt├│rzy operuj─ů w Europie, kt├│rzy nie podlegaj─ů pod polski KNF i daj─ů dost─Öp do ETF-├│w, kt├│re s─ů notowane poza gie┼édami w Europie. Wi─Ökszo┼Ť─ç os├│b takiego dost─Öpu nie b─Ödzie mia┼éa. Na pewno nie b─Ödziemy mie─ç dost─Öpu do ETF-├│w notowanych poza Europ─ů, je┼╝eli mamy konto IKE/IKZE. Ja osobi┼Ťcie mam dost─Öp do takich ETF-├│w, kt├│re s─ů notowane poza Europ─ů, ale to jest bardzo specyficzny przypadek, bo mam konto z tzw. statusem inwestora profesjonalnego. Tak jak powiedzia┼éem, w praktyce dla wi─Ökszo┼Ťci os├│b jest to nie do osi─ůgni─Öcia.

Jak składać zlecenie?

Je┼╝eli chodzi o samo kupno czy sprzeda┼╝ ETF-a, to odbywa si─Ö to dok┼éadnie tak samo, jakby┼Ťmy kupowali czy sprzedawali akcje. Sam proces jest bardzo prosty. Je┼Ťli b─Ödzie potrzeba, mog─Ö nawet nagra─ç taki kr├│tki film na YouTubie, ale my┼Ťl─Ö, ┼╝e ka┼╝dy broker pokazuje czy udost─Öpnia materia┼éy, kt├│re t┼éumacz─ů dok┼éadniej, jak to robi─ç.

Warto jednak zwr├│ci─ç uwag─Ö na kilka aspekt├│w. Po pierwsze sk┼éadaj─ůc zlecenie musicie wybiera─ç zlecenie z tzw. limitem, czyli musicie wskaza─ç maksymaln─ů cen─Ö, jak─ů chcecie zap┼éaci─ç za kupowanego ETF-a, lub minimaln─ů cen─Ö, za jak─ů jeste┼Ťcie sk┼éonni sprzeda─ç takiego ETF-a. M├│wi─Ö o tym dlatego, ┼╝e jest te┼╝ mo┼╝liwo┼Ť─ç z┼éo┼╝enia zlecenia tzw. market, czyli po ka┼╝dej cenie. De facto m├│wicie co┼Ť takiego: ÔÇ×Chc─Ö kupi─ç 100 ETF-├│w na indeks X po ka┼╝dej cenieÔÇŁ albo ÔÇ×sprzeda─ç po ka┼╝dej cenieÔÇŁ. Takie zlecenie pewnie si─Ö szybko zrealizuje, natomiast nie mamy gwarancji po jakiej cenie. Je┼╝eli rynek pod spodem jest ma┼éo p┼éynny, no to si─Ö mo┼╝e okaza─ç ┼╝e nas, kolokwialnie m├│wi─ůc, troch─Ö przewiezie. Po prostu b─Ödzie to koszt dodatkowy, jaki poniesiemy na transakcji kupna – sprzeda┼╝y takiego ETF-a. Tak wi─Öc stosujcie tylko i wy┼é─ůcznie zlecenia z limitem.

Wygl─ůda to tak, je┼╝eli chodzi o kupno ETF-├│w, ┼╝e ka┼╝dy ETF ma okre┼Ťlony unikalny symbol, kt├│ry go jednoznacznie identyfikuje. Wpisujecie sobie na takiej platformie symbol ETF-a. Musicie si─Ö tylko upewni─ç, ┼╝e wasz broker daje dost─Öp do tego konkretnego ETF-a, o czym te┼╝ za chwil─Ö powiem nieco wi─Öcej. Nast─Öpnie oczywi┼Ťcie wpisujecie cen─Ö, po jakiej chcecie go kupi─ç czy te┼╝ sprzeda─ç.

Jeszcze jedna kwestia: to oczywi┼Ťcie mo┼╝e si─Ö odbywa─ç tylko w godzinach sesji gie┼édowej. ETF-y, w odr├│┼╝nieniu od funduszy klasycznych, s─ů wyceniane na gie┼édzie w czasie rzeczywistym, wi─Öc b─Ödziecie widzieli w czasie rzeczywistym r├│wnie┼╝ jak te ich wyceny si─Ö zmieniaj─ů. Tak ┼╝e jak wykupicie sobie ETF-a tu i teraz, za┼é├│┼╝my, ┼╝e hipotetyczna cena wynosi 100, to dos┼éownie 5 minut p├│┼║niej mo┼╝ecie zobaczy─ç, ┼╝e on kosztuje 101 albo 99.

Pomimo ┼╝e widzicie co┼Ť takiego, ┼╝e si─Ö to dzieje, to nie starajcie si─Ö tutaj szuka─ç jakich┼Ť okazji. M├│wi─ůc wprost: nie dzia┼éajcie spekulacyjnie, je┼Ťli serio nie jeste┼Ťcie do tego przygotowani. Wi─Ökszo┼Ť─ç z was, uwierzcie mi na s┼éowo, wyjdzie o niebo lepiej stosuj─ůc konkretny d┼éugoterminowy plan inwestycyjny. Cho─çby najprostszy, nawet taki, jakie opisuj─Ö u siebie na stronie czy na YouTubie, czy jak portfele inwestycyjne w oprogramowaniu System Trader.

Dlaczego jest tak wiele ETF na rynku? I dlaczego nie musisz by─ç tym przera┼╝ony? ­čÖé

Przy pierwszym kontakcie z ETF-ami pojawia si─Ö bardzo cz─Östo jeden du┼╝y k┼éopot dla inwestora – mianowicie tych ETF-├│w jest bardzo, bardzo du┼╝o. Mo┼╝na si─Ö przerazi─ç na pierwszy rzut oka, bo lista ETF-├│w u naszego brokera mo┼╝e liczy─ç dziesi─ůtki czy setki pozycji. Ja u swojego brokera mam ich wr─Öcz tysi─ůce. Pobiera┼éem niedawno z Yahoo Finance list─Ö ETF-├│w, kt├│re s─ů dost─Öpne w ich bazie, je┼╝eli chodzi o notowania. By┼éo to ponad 6 tysi─Öcy ticker├│w!

To mo┼╝e brzmie─ç naprawd─Ö przera┼╝aj─ůco. Dlatego te┼╝ teraz b─Öd─Ö stara┼é si─Ö wyt┼éumaczy─ç, sk─ůd to si─Ö bierze i dlaczego nie warto si─Ö tym przejmowa─ç, bo tak naprawd─Ö w naszym portfelu wystarczy ograniczy─ç si─Ö do kilku, kilkunastu (to ju┼╝ absolutne maksimum) ETF-├│w.

Wiele klas aktyw├│w

Po pierwsze ETF-├│w jest tak bardzo du┼╝o, bo mamy wiele r├│┼╝nych klas aktyw├│w. Mamy ETF-y na akcje – na gie┼éd─Ö polsk─ů, mog─ů by─ç europejskie, mog─ů by─ç na gie┼éd─Ö ameryka┼äsk─ů, mog─ů by─ç globalne. Mog─ů by─ç ETF-y, kt├│re daj─ů ekspozycj─Ö tylko na jaki┼Ť okre┼Ťlony sektor gospodarki itd., itd. To oczywi┼Ťcie powoduje, ┼╝e tych ETF-├│w akcji robi si─Ö bardzo du┼╝o.

Mamy te┼╝ ETF-y na inne klasy aktyw├│w, np. ETF-y na obligacje. Tutaj zapraszam do sporego artyku┼éu, kt├│ry umie┼Ťci┼éem u siebie na blogu, kt├│ry przybli┼╝a w┼éa┼Ťnie specyfik─Ö tego typu ETF-├│w. Podlinkuj─Ö do ten artyku┼é strony tego odcinka.

Mamy te┼╝ ETF-y na metale szlachetne, a wi─Öc na z┼éoto, srebro, platyn─Ö. Takie ETF-y mog─ů by─ç w te┼╝ z ekspozycj─ů fizyczn─ů. Kupujemy sobie taki ETF na z┼éoto i mamy pewno┼Ť─ç, ┼╝e wystawca tego ETF-a ma pokrycie dla tej jednostki w realnym kruszcu.

Możemy sobie też kupić ETF-y na towary. Mamy też ETF-y, o których już wspominałem, tzw. smart beta, czyli de facto opakowanie na konkretne strategie inwestycyjne.

Jeden indeks, dziesi─ůtki ETF

Ta wielo┼Ť─ç klas aktyw├│w generuje du┼╝─ů liczb─Ö ETF-├│w. To jeszcze nie wszystko, poniewa┼╝ jeden ETF mo┼╝e, ┼╝e tak powiem, wyst─Öpowa─ç w wielu wcieleniach, w wielu mutacjach. Przyk┼éadowo taki ETF chocia┼╝by na indeks S&P500, czyli 500 najwi─Ökszych sp├│┼éek ameryka┼äskich, mo┼╝e wyst─Öpowa─ç i wyst─Öpuje w ogromnej liczbie wersji czy odmian.

Po pierwsze taki ETF mo┼╝e by─ç dostarczany przez wiele r├│┼╝nych firm, czyli po prostu firmy, kt├│re wystawiaj─ů czy generuj─ů te jednostki ETF-├│w. To jest po prostu biznes i ka┼╝dy w tej bran┼╝y stara si─Ö przyci─ůgn─ů─ç do siebie jak najwi─Öcej kapita┼éu, w r├│┼╝ny spos├│b. Natomiast generalnie to, ┼╝e jest indeks na S&P500, to nie oznacza, ┼╝e jest tylko jeden ETF na S&P500. Jest wiele firm, kt├│re to realizuj─ů.

Ten sam ETF mo┼╝e by─ç notowany na kilku gie┼édach r├│wnocze┼Ťnie. I to si─Ö zdarza, chocia┼╝by w┼éa┼Ťnie dla rzeczonego ETF-a na S&P500. Ten sam ETF, od tego samego wystawcy mo┼╝e pojawia─ç si─Ö na gie┼édach w Amsterdamie, we Frankfurcie, w Londynie, Warszawie, Pary┼╝u, Mediolanie.

Dodatkowo mo┼╝e si─Ö pojawia─ç w wielu r├│┼╝nych walutach. ┼╗eby jeszcze bardziej skomplikowa─ç, to mo┼╝e by─ç wersja ETF-a z zabezpieczeniem przed ryzykiem walutowym i bez takiego zabezpieczenia.

Poza tym, jak mamy takiego ETF-a na S&P500, czyli ETF-a, kt├│ry ma pod spodem akcje sp├│┼éek, to taki ETF ma dywidendy. Sp├│┼éki (lub obligacje) wyp┼éacaj─ů dywidendy inwestorowi, kt├│rym jest w tym momencie wystawca takiego ETF-a. Wystawca mo┼╝e zrobi─ç dwie rzeczy: mo┼╝e tak─ů dywidend─Ö akumulowa─ç, czyli reinwestowa─ç w ramach jednostki funduszu, podnosz─ůc jego cen─Ö. A mo┼╝e te┼╝ tak─ů dywidend─Ö wyp┼éaci─ç w got├│wce na rachunek brokerski inwestora ko┼äcowego.

Mamy te┼╝ r├│┼╝ne metody replikacji: replikacj─Ö fizyczn─ů, oraz replikacj─Ö syntetyczn─ů. O tym powiem nieco wi─Öcej za chwil─Ö. Warto sobie zda─ç spraw─Ö, ┼╝e to jest kolejny element, kt├│ry powoduje mnogo┼Ť─ç ETF-├│w dost─Öpnych na rynku.

Na koniec jeszcze uwaga techniczna, jak kto┼Ť b─Ödzie stara┼é si─Ö chocia┼╝by szuka─ç danych o konkretnym ETF-ie, kt├│ry jest dost─Öpny u jego brokera. Ot├│┼╝ sam papier warto┼Ťciowy jest identyfikowany przez tzw. kod ISIN, czyli International Securities Identification Number. Natomiast numer ISIN, kt├│ry cz─Östo jest podawany przy nazwie ETF-a przez broker├│w, nie jest zawsze wystarczaj─ůcy do tego, aby jednoznacznie zidentyfikowa─ç konkretny ETF, poniewa┼╝ mo┼╝e on wyst─Öpowa─ç w kilku r├│┼╝nych odmianach, o kt├│rych wcze┼Ťniej wspomina┼éem, z r├│┼╝nymi walutami, na r├│┼╝nych gie┼édach. Dlatego te┼╝ obok numeru ISIN musimy jeszcze zna─ç albo konkretny ticker, albo konkretn─ů gie┼éd─Ö, konkretn─ů walut─Ö. Przez konkretny ticker mam na my┼Ťli tzw. ticker z oznaczeniem literek RIC, czyli Reuters Instrument Code. Dopiero taki Reuters Instrument Code jednoznacznie identyfikuje nie tylko konkretny ETF, ale identyfikuje r├│wnie┼╝ konkretn─ů gie┼éd─Ö i konkretn─ů walut─Ö.

Jak si─Ö odnale┼║─ç w g─ůszczu ETF? ÔÇô praktyczny poradnik

Jak ju┼╝ wiemy, ┼╝e tych ETF-├│w jest tak du┼╝o i wiemy, z czego to wynika, to jak si─Ö odnale┼║─ç w ich g─ůszczu? Przede wszystkim to, ┼╝e jest 6 tysi─Öcy ETF-├│w, kt├│rych list─Ö pobra┼éem z Yahoo, nie oznacza ┼╝e musimy sprawdza─ç jeden po drugim i wszystkie przestudiowa─ç. Absolutnie nie. Ot├│┼╝ ja w og├│le jestem zwolennikiem tego, aby do inwestowania podej┼Ť─ç w takiej kolejno┼Ťci: najpierw opracowa─ç strategi─Ö, plan dzia┼éania, a dopiero p├│┼║niej dobiera─ç do tego konkretne instrumenty.

W przypadku ETF-├│w to wygl─ůda w ten spos├│b, ┼╝e najpierw budujemy konkretn─ů strategi─Ö, konkretny portfel inwestycyjny – w og├│le w oderwaniu od ETF-├│w. Po prostu wiemy, ┼╝e w portfelu chcemy mie─ç np. takie i takie akcje z takiego i takiego indeksu albo jeszcze jakie┼Ť inne klasy aktyw├│w, np. z┼éoto itd. Dopiero je┼╝eli z takiego czy te┼╝ innego powodu stwierdzili┼Ťmy, ┼╝e ten portfel to jest portfel, kt├│ry nam odpowiada, z kt├│rym chcemy faktycznie si─Ö zwi─ůza─ç na lata, wtedy dopiero mo┼╝emy przej┼Ť─ç do drugiego etapu. Co wi─Öcej, odrobili┼Ťmy zadanie domowe, co mo┼╝na w prosty spos├│b zrobi─ç w┼éa┼Ťnie w moim oprogramowaniu System Trader, gdzie wszystko jest policzalne, gdzie rz─ůdz─ů twarde liczby, fakty, a nie teoria. Na ko┼äcu przyst─Öpujemy do realizacji czy wdro┼╝enia wybranej strategii na rynku, dobieraj─ůc do tego najlepsze instrumenty, jakie mamy pod r─Ök─ů.

M├│wi─Ö o tym, poniewa┼╝ zwykle pocz─ůtkuj─ůcy, je┼╝eli widz─ů mn├│stwo ETF-├│w u siebie na platformie, to wczytuj─ů si─Ö w te ETF-y i staraj─ů si─Ö dobiera─ç co┼Ť wed┼éug ich opis├│w, nie opracowuj─ůc tak naprawd─Ö ┼╝adnej strategii. To jest z┼ée, moim zdaniem absolutnie z┼ée podej┼Ťcie, bo to jest wr─Öcz co┼Ť, co bardziej przypomina spekulacj─Ö. Tego nie powinni┼Ťmy robi─ç dla w┼éasnego dobra. Tutaj chyba jako jedyny w Polsce pokazuj─Ö co┼Ť unikatowego, a mianowicie takie podej┼Ťcie do inwestowania w rzetelny spos├│b, gdzie rz─ůdz─ů fakty, liczby, statystyka, a nie tylko teorie o tym, ┼╝e jest ETF do kupienia, no to kupujmy. ­čÖé

Powinni┼Ťmy najpierw opracowa─ç konkretn─ů strategi─Ö. Odwrotne podej┼Ťcie to jest po prostu chaos. Nie ma te┼╝ sensu bieganie za takimi ÔÇ×hot ETF-amiÔÇŁ, bo przeczytali┼Ťmy, us┼éyszeli┼Ťmy ┼╝e jest co┼Ť fajnego do kupienia, np. ETF na uran i kupujemy, chocia┼╝ nie wiemy tak naprawd─Ö nic na ten temat. To jest kompletnie odjechana idea – przynajmniej ja tego kompletnie nie rozumiem

WSKAZ├ôWKA Opracowanie portfela w oderwaniu od konkretnych ETF ma t─Ö zalet─Ö, ┼╝e mo┼╝emy przeprowadzi─ç testy si─Ögaj─ůce znacznie dalej wstecz ni┼╝ liczy sobie historia ETF. Wi─Ökszo┼Ť─ç ETF ma histori─Ö notowa┼ä za mniej ni┼╝ 20 lat. Tymczasem rynki, kt├│re odwzorowuj─ů mo┼╝na testowa─ç za okres o wiele d┼éu┼╝szy (w oprogramowaniu System Trader nawet od 1900 roku). To z kolei pozwala sprawdzi─ç portfel w wielu r├│┼╝nych sytuacjach rynkowych, co jest bardzo kluczowe.

┼╗e ja tego nie rozumiem, to nie jest problem. Obawiam si─Ö, ┼╝e wi─Ökszo┼Ť─ç ludzi, kt├│rzy b─Öd─ů starali si─Ö kupowa─ç tylko emocjami, sercem, po prostu finalnie dobrze na tym nie wyjd─ů. Oczywi┼Ťcie mog─ů mie─ç zwyk┼ée szcz─Ö┼Ťcie, ┼╝e na tym zarobi─ů, ale to nie jest spos├│b na inwestowanie d┼éugoterminowe. Naprawd─Ö musimy wypracowa─ç konkretn─ů strategi─Ö, konkretny portfel i p├│┼║niej za nim pod─ů┼╝a─ç.

Dla wielu os├│b pasywny portfel b─Ödzie jednym z najlepszych podej┼Ť─ç, jakie mo┼╝na sobie wyobrazi─ç. A przede wszystkim wtedy odpada problem, ┼╝e mamy 6 tys. ETF-├│w i jak wybra─ç dobrego ETF-a do naszego portfela. Wystarczy nam dobra─ç dos┼éownie kilka, w czym pomocny mo┼╝e by─ç portal justETF, na kt├│rym znajdziemy ETF notowane na gie┼édach europejskich.

Na co zwraca─ç uwag─Ö przy doborze ETF ?

To, ┼╝e mamy dost─Öp do europejskich ETF-├│w, nie oznacza, ┼╝e nie mo┼╝emy inwestowa─ç na rynku ameryka┼äskim, czy innym poza Europ─ů. Mo┼╝emy, jak najbardziej, o czym te┼╝ b─Öd─Ö za chwil─Ö jeszcze m├│wi┼é przy kwestiach podatkowych.

UWAGA Je┼╝eli mo┼╝emy inwestowa─ç w ETF, kt├│re s─ů notowane na gie┼édach ameryka┼äskich, to wtedy bardzo polecam portal ETF.com.

Udost─Öpni┼éem niedawno taki film na YouTubie, w kt├│rym t┼éumacz─Ö, na co zwraca─ç uwag─Ö, jak ju┼╝ wybieramy konkretne ETF-y do portfela. To znaczy, je┼╝eli ju┼╝ mamy opracowany portfel, strategi─Ö i chcemy faktycznie zainwestowa─ç, to tam omawiam, na co powinni┼Ťmy konkretnie zwr├│ci─ç uwag─Ö. Zach─Öcam do obejrzenia tego filmiku, natomiast tutaj pokr├│tce opowiem, na co faktycznie w praktyce powinni┼Ťmy zwraca─ç uwag─Ö.

Dost─Öpno┼Ť─ç ETF u naszego brokera

Przede wszystkim, je┼╝eli ju┼╝ mamy konkretn─ů strategi─Ö, z kt├│r─ů chcemy faktycznie si─Ö zwi─ůza─ç na lata, to musimy najpierw spojrze─ç, jakie ETF-y s─ů dost─Öpne u naszego brokera. To, ┼╝e ETF-├│w jest bardzo du┼╝o, to nie oznacza ┼╝e wszystkie s─ů tam dost─Öpne. Mo┼╝e si─Ö okaza─ç, ┼╝e konkretny ETF jest np. dost─Öpny na ten indeks, kt├│ry nas interesuje, ale niestety w niechcianej walucie, np. w funcie brytyjskim. Za┼é├│┼╝my, ┼╝e my chcieli┼Ťmy inwestowa─ç w dolarze – to mo┼╝e by─ç k┼éopot. Dlatego musimy najpierw spojrze─ç na list─Ö dost─Öpnych ETF-├│w u naszego brokera. Jak ju┼╝ wiemy, ┼╝e ten konkretny ETF jest dost─Öpny, to warto zwr├│ci─ç uwag─Ö na takie kwestie jak koszty zarz─ůdzania, bo jedne s─ů dro┼╝sze, a drugie ta┼äsze. Generalnie im taniej, tym lepiej.

UWAGA Je┼Ťli u naszego brokera nie ma ETF na indeks, kt├│ry nas interesuje, to mo┼╝na pr├│bowa─ç go odwzorowa─ç przy pomocy kilku innych ETF. Wystarczy spogl─ůdn─ů─ç co jest w interesuj─ůcym nas indeksie oraz w jakich wagach, a nast─Öpnie sprawdzi─ç czy jego ÔÇ×sk┼éadoweÔÇŁ maj─ů odpowiedniki w ETF dost─Öpnych na naszej platformie.

Wielko┼Ť─ç i p┼éynno┼Ť─ç ETF

Powinni┼Ťmy te┼╝ zwraca─ç uwag─Ö na kwestie p┼éynno┼Ťci i wielko┼Ťci ETF-├│wa. Generalnie im wi─Ökszy ETF, tzn. im wi─Ökszym zarz─ůdza kapita┼éem, tym generalnie lepiej. To oznacza, ┼╝e z jakiego┼Ť powodu przyci─ůga wi─Öcej klient├│w i jest mniejsze prawdopodobie┼ästwo, ┼╝e taki ETF chocia┼╝by zostanie zamkni─Öty w przysz┼éo┼Ťci. Oczywi┼Ťcie nie oznacza┼éoby to, ┼╝e stracimy pieni─ůdze, tylko ┼╝e po prostu ten ETF by nam zosta┼éy spieni─Ö┼╝ony i musieliby┼Ťmy szuka─ç sobie jakiego┼Ť innego ETF-a.

Co do p┼éynno┼Ťci – trzeba tutaj zwr├│ci─ç uwag─Ö na pewien niuans. Je┼╝eli chodzi o ETF-y, kluczow─ů rzecz─ů jest to jak p┼éynny jest rynek pod spodem. To, ┼╝e ETF zgromadzi┼é pod sob─ů ogromne miliardy dolar├│w, nie oznacza, ┼╝e on b─Ödzie bardzo p┼éynny, je┼╝eli rynek pod spodem jest ma┼éo p┼éynny. Mo┼╝emy sobie to wyobrazi─ç, zreszt─ů takie sytuacje mia┼éy miejsce w┼éa┼Ťnie w przypadku COVID-19. W marcu/kwietniu by┼éy ogromne spadki i nagle si─Ö okaza┼éo ┼╝e ETF-y, kt├│re maj─ů bardzo du┼╝o kapita┼éu pod sob─ů na obligacje „odklejaj─ů” si─Ö od rynku, bo nagle zacz─Ö┼éy spada─ç. To jest temat tak naprawd─Ö na oddzielny odcinek, kt├│ry by t┼éumaczy┼é, dlaczego w┼éa┼Ťnie tak si─Ö dzia┼éo, bo to jest do┼Ť─ç interesuj─ůce.

Tak naprawd─Ö wszystko by┼éo OK wed┼éug mnie. Chodzi o to, ┼╝e zwykle tymi obligacjami si─Ö bardzo aktywnie nie handluje, a tu nagle wiele os├│b chcia┼éo sprzeda─ç te papiery na rynku, na kt├│rym de facto tej p┼éynno┼Ťci nie ma. To spowodowa┼éo oczywi┼Ťcie, ┼╝e ceny zacz─Ö┼éy mocno spada─ç (wyobra┼║my sobie, ┼╝e chcesz sprzeda─ç sw├│j dom w 5 minut i jak─ů cen─Ö za niego otrzymasz). Dlatego te┼╝ wielko┼Ť─ç kapita┼éu, jaka jest zgromadzona przy ETF-ie, absolutnie nie m├│wi nam jednoznacznie o p┼éynno┼Ťci samego ETF-a.

Waluta

Na co jeszcze trzeba zwraca─ç uwag─Ö przy wyborze ETF-a? Na pewno na walut─Ö. Tutaj jest kwestia, czy chcemy zabezpieczenia przed ryzykiem walutowym, czy nie, cho─ç z punktu widzenia kogo┼Ť z Polski to ryzyko walutowe b─Ödzie zwykle obecne. Ja osobi┼Ťcie preferuj─Ö kupowa─ç ETF-y w dolarze, dlatego ┼╝e je┼╝eli inwestuj─Ö globalnie, to po prostu jest to taka domy┼Ťlna waluta. Nigdy nie stosuj─Ö zabezpieczenia walutowego. Mam te┼╝ jednak kilka ETF-├│w, g┼é├│wnie obligacyjnych na walut─Ö euro.

Nigdy nie stosuj─Ö zabezpieczenia, co najmniej z dw├│ch powod├│w. Po pierwsze uwa┼╝am, ┼╝e warto mie─ç te┼╝ dywersyfikacj─Ö walutow─ů. Mam pewien maj─ůtek zgromadzony w Polsce, w polskim z┼éotym. Mam te┼╝ konto IKE/IKZE, w kt├│rym r├│wnie┼╝ inwestuj─Ö w polskim z┼éotym i tylko w polskie akcje i obligacje. Mam te┼╝ cz─Ö┼Ť─ç portfela i ona jest przewa┼╝aj─ůca, z ekspozycj─ů na rynki zagraniczne. Tutaj wi─Ökszo┼Ť─ç to jest dolar oraz euro. Gdybym chcia┼é stosowa─ç zabezpieczenia, to po pierwsze jest to problematyczne – w tym momencie takich ETF-├│w nawet nie mamy. A nawet gdyby by┼éy, to ja osobi┼Ťcie bym z nich nie korzysta┼é, bo nie jest to dla mnie interesuj─ůce.

Po drugie wyobra┼║my sobie takiego nawet ETF-a na S&P500, kt├│ry jest dost─Öpny na polskiej gie┼édzie. Jest to, co prawda, ETF syntetyczny, czyli nie ma pod spodem realnie akcji, tylko ma po prostu jakie┼Ť tam swapy itd., o czym za chwil─Ö jeszcze powiem. Natomiast dzi─Öki temu ┼╝e on nie ma zabezpieczenia walutowego i dzi─Öki temu, ┼╝e z┼éot├│wka os┼éabi┼éa si─Ö wzgl─Ödem dolara, to ten ETF przez ostatnie kilka lat potrafi┼é zarobi─ç jeszcze wi─Öcej ni┼╝ sam indeks S&P500. Oczywi┼Ťcie mo┼╝e to te┼╝ dzia┼éa─ç w drug─ů stron─Ö.

Do czego pij─Ö? ┼Üwiadomie podejmuj─Ö ryzyko walutowe i de facto nie postrzegam go jako ryzyka, tylko jako dywersyfikacj─Ö walutow─ů.

Jeszcze jedna kwestia: zabezpieczenie walutowe po prostu kosztuje i wedle wielu opracowa┼ä naukowych, jak si─Ö inwestuje naprawd─Ö d┼éugoterminowo, to zabezpieczenie nie daje nic poza ponoszeniem ci─ůg┼éego kosztu.

Kwesti─Ö zabezpieczenia nale┼╝y jednak rozpatrywa─ç indywidualnie. Je┼Ťli mia┼éoby si─Ö okaza─ç, ┼╝e planujemy wi─Ökszy wydatek, to wtedy mo┼╝emy trafi─ç na moment niekorzystnego kursu walutowego.

Replikacja

Wspomnia┼éem ju┼╝ o replikacji ETF-├│w. Mamy generalnie dwa rodzaje replikacji – fizyczn─ů i syntetyczn─ů. Chodzi o to, ┼╝e je┼╝eli mamy np. ETF-a na z┼éoto, to replikacja fizyczna polega na tym, ┼╝e fizycznie mamy pod tym ETF-em z┼éoto (a nie np. kontrakty terminowe na z┼éoto) i to jest dobra wiadomo┼Ť─ç. Je┼╝eli mamy ETF-a na S&P500, to fizyczna replikacja oznacza, ┼╝e mamy pod spodem r├│wnie┼╝ akcje i to te┼╝ jest dobra wiadomo┼Ť─ç.

S─ů te┼╝ ETF-y, kt├│re z r├│┼╝nych powod├│w s─ů tzw. ETF-ami syntetycznymi, czyli ETF-ami, kt├│re de facto nie maj─ů w portfelu tego, co replikuj─ů. Czyli je┼╝eli replikuj─ů indeks X, to wcale pod spodem nie maj─ů element├│w, kt├│re wchodz─ů w ten indeks. Tylko na bazie do┼Ť─ç wybuja┼éej – powiedzmy – in┼╝ynierii finansowej robi─ů takie szachy-machy, ┼╝e na wyj┼Ťciu mamy replikacj─Ö tego indeksu. I to nie jest zbyt dobra wiadomo┼Ť─ç, poniewa┼╝ w tych operacjach uczestnicz─ů jeszcze inni, ┼╝e tak powiem, ÔÇ×graczeÔÇŁ, a wi─Öc wi─Öksze ryzyko problem├│w, ┼╝e na kt├│rym┼Ť odcinku p├│jdzie co┼Ť nie OK. Dlatego te┼╝, je┼╝eli mamy do wyboru dwa ETF-y, z replikacj─ů fizyczn─ů i syntetyczn─ů, zdecydowanie lepiej wybiera─ç ETF-a z replikacj─ů fizyczn─ů.

Akumuluj─ůce czy dystrybuuj─ůce?

Sprawa kolejna to dywidendy, tutaj mamy dwie opcje. Mo┼╝emy mie─ç dywidend─Ö, kt├│ra jest reinwestowana w ramach funduszu ETF. To podnosi wycen─Ö jednostek tego funduszu, o czym ju┼╝ wspomina┼éem. ETF mo┼╝e nam te┼╝ t─Ö dywidend─Ö wyp┼éaci─ç. Je┼╝eli chodzi o wyp┼éacanie dywidendy, to takie ETF-y s─ů nazywane dystrybuuj─ůcymi. Je┼╝eli chodzi o zachowanie tej dywidendy, reinwestowanie, s─ů to tzw. ETF akumuluj─ůce.

Osobi┼Ťcie wol─Ö te akumuluj─ůce, poniewa┼╝ tutaj po pierwsze nie musz─Ö sam si─Ö zajmowa─ç reinwestowaniem, a po drugie to nie jest got├│wka, kt├│r─ů chc─Ö wyp┼éaci─ç i ┼╝y─ç z niej. To jest got├│wka, kt├│r─ů chc─Ö tak naprawd─Ö reinwestowa─ç, wi─Öc nie musz─Ö te┼╝ ponosi─ç transakcyjnych koszt├│w reinwestowania, tylko po prostu robi si─Ö to z automatu.

Poza tym, je┼Ťli nie otrzymujemy got├│wki na konto, to nie powstanie te┼╝ obowi─ůzek podatkowy u fiskusa w Polsce (podatek mo┼╝e si─Ö pojawi─ç natomiast u ┼║r├│d┼éa, czyli rynku na kt├│rym inwestuje fundusz ETF). Wi─Öcej o tym p├│┼║niej.

Podatki

Musimy zwr├│ci─ç te┼╝ uwag─Ö na kwesti─Ö podatkow─ů. Prze┼Ťlizgn─Ö si─Ö po tym temacie, bo jest tu zbyt wiele aspekt├│w, wymaga┼éoby to de facto osobnego odcinka. 

UWAGA Dla jasno┼Ťci ÔÇô nie jestem doradc─ů podatkowym, co wi─Öcej nie lubi─Ö tematyki podatkowej, cho─ç oczywi┼Ťcie nale┼╝y zda─ç sobie spraw─Ö, ┼╝e to kolejny obszar, gdzie mo┼╝na optymalizowa─ç sw├│j portfel inwestycyjny. Osobi┼Ťcie inwestuj─Ö za granic─ů w wi─Ökszo┼Ťci korzystaj─ůc z ETF notowanych w USA poprzez swoj─ů sp├│┼ék─Ö. Nie jestem te┼╝ obecnie rezydentem podatkowym w Polsce (cho─ç posiadam konto IKE i IKZE, ale inwestuj─Ö tam w 100% na polskim rynku).

Pos┼éu┼╝─Ö si─Ö tu przyk┼éadem, ograniczaj─ůc si─Ö do ETF notowanego na gie┼édzie w Europie (UCITS), czyli przypadek typowy dla wi─Ökszo┼Ťci inwestor├│w w Polsce. Wyobra┼║my sobie, ┼╝e mamy ETF-a na S&P500, czyli na indeks S&P500, a wystawc─ů tego ETF-a jest firma z Irlandii, cho─ç sam ETF mo┼╝e by─ç oczywi┼Ťcie notowany na gie┼édach np. w Londynie, w Pary┼╝u, w Warszawie. Wa┼╝ne jest pochodzenie wystawcy tego ETF-a, bo to jest jak gdyby inwestor, kt├│ry realnie musi kupi─ç akcje z tego indeksu, aby takiego ETF-a zbudowa─ç.

I teraz tak: sp├│┼éki, kt├│re p┼éac─ů dywidend─Ö, przesy┼éaj─ů got├│wk─Ö na konto brokerskie wystawcy ETF-a, w tym przypadku do Irlandii. Wp┼éywa tam zwykle kwota stanowi─ůca 85 proc. dywidendy. Jeszcze zanim te pieni─ůdze opuszcz─ů USA, zostanie pobrany 15-procentowy tzw. podatek u ┼║r├│d┼éa, w┼éa┼Ťnie na poczet tych dywidend. Dostawca ETF-a b─Ödzie m├│g┼é nam wyp┼éaci─ç lub reinwestowa─ç dywidend─Ö ju┼╝ pomniejszon─ů o 15-procentowy podatek. Co gorsza, w Polsce i tak b─Ödzie do zap┼éaty 19%, je┼Ťli inwestujemy na opodatkowanym koncie, bo dywidende otrzymujemy w tym przypadku od wystawcy ETF w Irlandii (i to on p┼éaci┼é podatek, a nie my), a nie z USA bezpo┼Ťrednio. Samo dop┼éacenie podatku do 19% nie wystarczy.

Og├│lna zasada jest taka, ┼╝e obowi─ůzuj─ů umowy podatkowe pomi─Ödzy krajem inwestora (wystawcy ETF-a), a krajem pochodzenia dywidendy. Je┼Ťli mamy ETF-a z Irlandii na akcje z ca┼éego ┼Ťwiata, to ka┼╝da dywidenda, jaka wp┼éywa do takiego ETF-a, mo┼╝e by─ç pomniejszona o podatek w kwocie, jaka obowi─ůzuje pomi─Ödzy Irlandi─ů a krajem pochodzenia dywidendy. Mog─ů by─ç to r├│┼╝ne stawki.

Oczywi┼Ťcie je┼╝eli mamy ETF-a na S&P500, to jest to prostsze, bo tutaj tylko wchodzi w gr─Ö umowa podatkowa pomi─Ödzy Irlandi─ů a USA. Ale je┼╝eli ETF jest na wiele r├│┼╝nych kraj├│w, to wchodz─ů tutaj umowy podatkowe pomi─Ödzy Irlandi─ů a tym konkretnym krajem, z kt├│rego wyp┼éacana jest dywidenda. Tak ┼╝e mo┼╝e to by─ç do┼Ť─ç mocno zagmatwane.

Nieco inaczej to wygl─ůda, gdy inwestujemy bezpo┼Ťrednio na danym rynku, dajmy na to w USA – kupujemy ETF notowany na gie┼édzie w USA (wi─Ökszo┼Ť─ç inwestor├│w nie ma i tak do nich dost─Öpu), lub akcje notowane w USA. Wtedy znaczenie ma umowa o unikaniu podw├│jnego opodatkowania (je┼Ťli istnieje) pomi─Ödzy Polsk─ů (je┼Ťli mamy rezydencje podatkow─ů w Polsce), a danym krajem, w kt├│rym inwestujemy.

Je┼Ťli mamy polsk─ů rezydencj─Ö podatkow─ů, to na kontach IKE i IKZE nic nie dop┼éacamy do wyp┼éaconej za granic─ů dywidendy. Z kolei na opodatkowanych kontach, czyli poza IKE/IKZE, je┼╝eli mamy zagraniczn─ů dywidend─Ö, to musimy co do zasady dop┼éaci─ç podatek, aby by┼é on w kwocie 19 proc. w stosunku do kwoty jaka wynika z umowy o unikaniu podw├│jnego opodatkowania pomi─Ödzy USA i Polsk─ů (15%, czyli dop┼éata wynosi zawsze 4%).

Jaki wniosek mo┼╝na z tego wszystkiego wyci─ůgn─ů─ç? Ot├│┼╝ pro┼Ťciej to wygl─ůda z ETF-ami akumuluj─ůcymi dywidend─Ö. Je┼╝eli mamy takiego ETF-a, kt├│ry akumuluje dywidend─Ö, to tutaj takiego k┼éopotu nie ma, bo nie trzeba rozlicza─ç podatku u ┼║r├│d┼éa z dywidend w Polsce. Podatek w Polsce p┼éacimy tylko przy sprzeda┼╝y ETF-a (je┼Ťli inwestujemy na koncie opodatkowanym).

Ryzyka zwi─ůzane z inwestowaniem w ETF

Na koniec tego odcinka chcia┼éem jeszcze powiedzie─ç o takich cz─Östo pojawiaj─ůcych si─Ö w─ůtpliwo┼Ťciach w odniesieniu do ETF-├│w, czyli ryzyk zwi─ůzanych z inwestowaniem w ETF-y.

Ryzyko walutowe

Pierwsze ryzyko to jest co┼Ť, o czym ju┼╝ m├│wili┼Ťmy – tzw. ryzyko walutowe, czyli inwestujemy np. z Polski, kupujemy ETF-y w dolarze. Tak jak powiedzia┼éem, takie ryzyko postrzegam w tej sytuacji jako naszego sprzymierze┼äca. Oczywi┼Ťcie zak┼éadaj─ůc, ┼╝e to nie s─ů pieni─ůdze, kt├│re inwestuj─Ö, kt├│rych potrzebuj─Ö tu i teraz.

Generalnie nie boj─Ö si─Ö takiego ryzyka walutowego, ale to nie jest te┼╝ tak, ┼╝e wszystkie pieni─ůdze, kt├│re potrzebuj─Ö na ┼╝ycie tu i teraz, s─ů w tej walucie, w kt├│rej inwestuj─Ö. To tak na marginesie.

Ryzyko rynkowe

Ryzyko rynkowe to jest ryzyko zwi─ůzane tak naprawd─Ö nie bezpo┼Ťrednio tylko z ETF-em. Mo┼╝emy sobie wyobrazi─ç sytuacj─Ö z marca 2020 roku, czyli wirusa COVID-19 i szybki spadek na rynku akcji. Jak rozwi─ůza─ç ten problem, jak rozwi─ůza─ç to ryzyko? Po prostu musimy mie─ç konkretn─ů strategi─Ö i plan dzia┼éania.

Ryzyko „egzotyczne”

Kolejne ryzyko jest, powiedzia┼ébym, egzotyczne. ETF-y mog─ů dzi┼Ť wyst─Öpowa─ç naprawd─Ö w wielu r├│┼╝nych formatach. Je┼╝eli czego┼Ť nie rozumiemy, a jest du┼╝o r├│┼╝nych wymy┼Ťlnych ETF-├│w, to po prostu tego nie dotykajmy.

Dla przyk┼éadu s─ů ETF-y lewarowane, gdzie lewar dwukrotny wcale nie oznacza, ┼╝e je┼╝eli np. w ci─ůgu roku indeks wzr├│s┼é o 50 proc., to my zarobimy 100 proc., dlatego ┼╝e lewar na tym ETF-ie jest dwa razy. To te┼╝ jest ciekawy temat, ale je┼╝eli nie wiesz o co chodzi, po prostu nie dotykajmy tego. Ja tego nie b─Öd─Ö ju┼╝ celowo rozwija┼é, bo te┼╝ nie ma czasu. To, ┼╝e co┼Ť brzmi, jakby by┼éo proste, to nie znaczy, ┼╝e takie proste musi by─ç.

Inny przyk┼éad to jest chocia┼╝by ETF na rop─Ö. ┼Üci┼Ťle rzecz ujmuj─ůc technicznie, to nawet nie jest ETF, ale przyjmijmy, ┼╝e to jest, powiedzmy, co┼Ť, co jest postrzegane przez wielu jako ETF. Wcale taki ETF, jak ju┼╝ si─Ö wielu dowiedzia┼éo, nie musi na┼Ťladowa─ç ceny ropy, tak jakby si─Ö mog┼éo wydawa─ç, bo kupuje kto┼Ť ETF-a na rop─Ö.

Ryzyko podatkowe

Ryzyko podatkowe, o kt├│rym wspomina┼éem wcze┼Ťniej, czyli inwestowanie w ETF-y z ekspozycj─ů na rynki zagraniczne, mo┼╝e oznacza─ç potrzeb─Ö zap┼éacenia chocia┼╝by tego podatku u ┼║r├│d┼éa. Nawet je┼Ťli inwestujemy na koncie, kt├│re jest zwolnione z podatku Belki, czyli np. IKE/IKZE.

Ryzyko kontrahenta

Ryzyko kontrahent – counterparty risk. Tutaj z kolei mamy w┼éa┼Ťnie ten przypadek, jak chocia┼╝by w przypadku syntetycznej replikacji, o kt├│rej m├│wi┼éem, albo w przypadku upadku banku, kt├│ry wystawia takiego nawet nie ETF-a, a ETN-a. Tutaj mo┼╝na faktycznie nawet straci─ç pieni─ůdze.

Taka sytuacja mia┼éa miejsce w 2008 roku, kiedy upad┼é bank Lehman Brothers. Ten bank by┼é wystawc─ů ETN-├│w i ludzie, kt├│rzy w nie inwestowali, stracili pieni─ůdze. Dlatego te┼╝ trzeba czyta─ç prospekty, trzeba wiedzie─ç, je┼╝eli kupujemy takiego ETF-a, kto stoi za takim ETN-em, czyli Exchange-Traded Notes. Ale to jest tylko tak na marginesie. Dla os├│b powiedzmy pocz─ůtkuj─ůcych, kt├│re b─Öd─ů ogranicza┼éy si─Ö do prostych, takich plain vanilla ETF-├│w, jest to mniej istotne.

Ryzyko zamkni─Öcia funduszu

Kwestia ryzyka zamkni─Öcia funduszu, o tym te┼╝ wspomina┼éem. Generalnie im wi─Ökszy fundusz, tym mniejsze ryzyko, ┼╝e taki fundusz zostanie zamkni─Öty. Zdarzaj─ů si─Ö takie sytuacje, ┼╝e ETF-y s─ů zamykane, taka niemi┼éa niespodzianka, wtedy mog─ů si─Ö pojawi─ç ewentualne obowi─ůzki podatkowe. Cena rozliczenia takiego ETF-a, czyli to, co otrzymamy w zamian za te jednostki, mo┼╝e by─ç daleka od idea┼éu.

Ryzyko ┼éapania „super-okazji”

Wreszcie ostatnia rzecz, jak─ů sobie wynotowa┼éem – ryzyko pod tytu┼éem ÔÇ×superokazje inwestycyjneÔÇŁ, bo ÔÇ×pisali o tym w gazecieÔÇŁ. Mamy po prostu pod─ů┼╝a─ç za konkretn─ů strategi─ů, planem inwestycyjnym, a nie za emocjami, tylko dlatego ┼╝e kto┼Ť napisa┼é ┼╝e np. uran ma rosn─ů─ç. Mo┼╝e b─Ödzie r├│s┼é, mo┼╝e nie, ale to ju┼╝ jest tak naprawd─Ö spekulacja. Nie chc─Ö, ┼╝eby to ┼║le zabrzmia┼éo, ┼╝e ja kogo┼Ť tutaj b─Öd─Ö krytykowa┼é, ┼╝e chce to robi─ç. Natomiast miejmy ┼Ťwiadomo┼Ť─ç tego, co naprawd─Ö robimy: inwestujemy, czy spekulujemy?

Mo┼╝emy mie─ç cz─Ö┼Ť─ç portfela po prostu czysto spekulacyjn─ů, to te┼╝ jest OK. Ja sam te┼╝ mam tak─ů cz─Ö┼Ť─ç portfela, gdzie czasami dzia┼éam, zw┼éaszcza je┼╝eli chodzi o rynek kontrakt├│w terminowych w Polsce. Wchodz─Ö tam okazjonalnie, tylko w konkretnych momentach. Ale nie jest to jaka┼Ť strategia, jak─ů zwykle stosuj─Ö, czyli bardzo mocno skwantyfikowana, tylko strategia opieraj─ůca si─Ö bardziej na moim do┼Ťwiadczeniu.

Zakończenie

Je┼╝eli chodzi o wprowadzenie w ┼Ťwiat ETF-├│w, to na dzi┼Ť ju┼╝ tyle. Zach─Öcam te┼╝ do pobrania mojego autorskiego oprogramowania System Trader. Co najmniej do ko┼äca tego roku (2020) b─Ödzie to oprogramowanie zupe┼énie darmowe. Do niczego to nie zobowi─ůzuje, p├│┼║niej po prostu najwy┼╝ej kto┼Ť nie b─Ödzie z niego korzysta┼é.

Pobierz aplikacj─Ö System Trader

  • Projektuj portfel w oparciu o wbudowane strategie
  • Konfiguruj strategi─Ö wed┼éug w┼éasnych preferencji
  • Testuj portfel na wbudowanych danych historycznych
  • Pobierz bie┼╝─ůce dane rynkowe z darmowych ┼║r├│de┼é
  • Inwestuj wed┼éug planu, nie emocji
Pobierz

Planuj─Ö, aby to oprogramowanie skomercjalizowa─ç, aby p├│┼║niej m├│c, m├│wi─ůc zupe┼énie wprost, na nim r├│wnie┼╝ zarabia─ç, poniewa┼╝ bardzo mocno anga┼╝uj─Ö si─Ö w jego rozw├│j przez ju┼╝ ponad p├│┼étora roku. Bardzo du┼╝o czasu i wysi┼éku, zaanga┼╝owania w┼éo┼╝y┼éem w jego stworzenie. Z miesi─ůca na miesi─ůc to oprogramowanie b─Ödzie coraz lepsze. Nawet je┼╝eli dzi┼Ť widzicie jakie┼Ť b┼é─Ödy, to b─ůd┼║cie spokojni, te b┼é─Ödy s─ů ju┼╝ usuni─Öte. Oczywi┼Ťcie mog─ů si─Ö pojawi─ç nowe b┼é─Ödy, poniewa┼╝ aplikacja si─Ö rozwija ca┼éy czas. ­čÖé Kto dzia┼éa w IT doskonale rozumie ten b├│l. ­čÖé

Co znajdziesz w tym oprogramowaniu? Kilkana┼Ťcie gotowych do przetestowania portfeli inwestycyjnych – tutaj mam na my┼Ťli inwestowanie pasywne. S─ů to portfele oparte o pomys┼éy wielu znanych inwestor├│w, np. Raya Dalio, Warrena Buffetta, Harry’ego Browne. S─ů te┼╝ strategie aktywne, zarazem dla ETF-├│w, mam tu na my┼Ťli strategi─Ö GEM oraz dla rynku akcji strategi─Ö opart─ů te┼╝ na anomalii momentum. Wraz z kolejnymi wersjami b─Öd─ů si─Ö pojawia┼éy nowe strategie.

W kilka sekund dzi─Öki temu oprogramowaniu mo┼╝emy zobaczy─ç, jak zachowywa┼éy si─Ö te strategie czy portfele w ostatnich 50, 100 czy nawet 120 latach. To jest bardzo wa┼╝ne, niech przemawiaj─ů liczby i fakty, a nie tylko jaka┼Ť teoria o tym, ┼╝e warto zainwestowa─ç w z┼éoto, bo tak pisali w gazecie. Swoj─ů drog─ů warto te┼╝ zobaczy─ç, jak cena z┼éota kszta┼étowa┼éa si─Ö historycznie i wyci─ůgn─ů─ç swoje wnioski.

Mo┼╝na te┼╝ pobiera─ç w┼éasne dane do tego oprogramowania, aktualne dane z notowaniami, czy to ETF, czy akcji. Po prostu po to, aby m├│c taki plan, tak─ů strategi─Ö wdro┼╝y─ç na realnym rynku. Mamy konkretne, praktyczne i policzalne przyk┼éady zastosowania portfeli inwestycyjnych na realnym rynku. Nie jest to pisanie storytellingu o inwestowaniu.

Otwar┼éem te┼╝ grup─Ö na Facebooku, gdzie skupiam u┼╝ytkownik├│w oprogramowania System Trader. Zach─Öcam, je┼╝eli kto┼Ť jest zainteresowany samym oprogramowaniem, do do┼é─ůczenia do tej grupy. W ten spos├│b b─Ödziecie te┼╝ mogli uzyska─ç pomoc przy korzystaniu z tej aplikacji. Za oko┼éo 3-4 tygodnie, na pocz─ůtku lub w pierwszej po┼éowie lipca powinna si─Ö pojawi─ç druga wersja beta tego oprogramowania.

Pozdrawiam,
Jacek

  1. Cze┼Ť─ç,
    na pocz─ůtku dzi─Öki wielkie za wiedz─Ö kt├│r─ů przekazujesz, wiele si─Ö nauczy┼éem. Musz─Ö te┼╝ przyzna─ç, ┼╝e prowadzisz jeden z najlepszych podcast├│w w Polsce!
    Mam do Ciebie pytanie – je┼Ťli mam do wyboru ETF w wersji wyp┼éacaj─ůcej i reinwestuj─ůcej dywidend─Ö, kt├│ry lepiej wybra─ç?
    Dzi─Öki!

    • Hej Krzysztof,

      Dzi─Öki za komentarz! ­čÖé Rozpisz─Ö si─Ö, bo by─ç mo┼╝e w podca┼Ťcie to nie wybrzmia┼éo jednoznacznie…

      Osobi┼Ťcie zdecydowanie preferuj─Ö ETF, kt├│ry reinwestuje dywidendy. Z kilku powod├│w:

      1/ Wyp┼éacona got├│wka nie le┼╝y na koncie, tylko jest natychmiast reinwestowana, a my nie ponosimy dodatkowych koszt├│w transakcyjnych. Jest to szczeg├│lnie wygodne, gdy kto┼Ť jest typowym inwestorem d┼éugoterminowym ÔÇô mo┼╝e on wtedy zagl─ůda─ç na rachunek nawet przyk┼éadowo raz do roku, przy okazji rebalansowania portfela czy wp┼éaty/wyp┼éaty got├│wki. W mi─Ödzyczasie ma pewno┼Ť─ç, ┼╝e ca┼éy kapita┼é pracuje na rachunku brokerskim.

      2/ Je┼Ťli inwestujemy w ramach konta opodatkowanego (a wi─Öc poza IKE/IKZE), przy reinwestycji dywidendy odraczamy moment obowi─ůzku podatkowego w Polsce (ewentualnego podatku u ┼║r├│d┼éa i tak nie unikniemy) ÔÇô pojawi si─Ö on dopiero w momencie sprzeda┼╝y ETF, gdy mamy zysk. Co wi─Öcej, gdy w przysz┼éo┼Ťci sprzedamy ETF ze strat─ů, nie b─Ödzie ┼╝adnego podatku, podczas gdy w sytuacji ETF dystrybuuj─ůcego strata powi─Ökszona by┼éaby jeszcze o zap┼éacony w przesz┼éo┼Ťci podatek.

      3/ Je┼Ťli inwestujemy w ETF zagraniczne, ┼éatwiejsze jest te┼╝ rozliczenie podatkowe ÔÇô dotyczy─ç b─Ödzie ono tylko zysk├│w ze zbycia ETF, bez potrzeby liczenia podatku od otrzymanych dywidend.

      Podsumowuj─ůc: w przypadku kont opodatkowanych korzy┼Ťci wynikaj─ůce z ETF akumuluj─ůcego dywidendy s─ů bardzo du┼╝e. W przypadku kont nieopodatkowanych (IKE/IKZE), korzy┼Ťci s─ů mniejsze, ale nadal wyst─Öpuj─ů i w mojej ocenie warto je bra─ç pod uwag─Ö.

      Koszty podatkowe czy transakcyjne mog─ů wydawa─ç si─Ö ma┼ée tu i teraz. W perspektywie lat jednak akumuluj─ů si─Ö. Rynk├│w nie mo┼╝emy kontrolowa─ç, ale koszty tak ÔÇô warto zatem to robi─ç, bo to gwarantowana przewaga inwestycyjna.

      Dodam, ┼╝e nie przemawia do mnie argument o cash-flow (cho─ç wiem, ┼╝e mog─Ö by─ç w mniejszo┼Ťci), czy mniejszym ryzyku inwestycyjnym, bo cz─Ö┼Ť─ç kapita┼éu l─ůduje w got├│wce. Inwestuj─ůc na rynku zak┼éadam, ┼╝e wiem co robi─Ö ÔÇô zale┼╝y mi, by ten kapita┼é pracowa┼é efektywnie, a nie zalega┼é w postaci got├│wki na koncie maklerskim. Je┼Ťli b─Öd─Ö potrzebowa┼é got├│wk─Ö, zawsze mog─Ö spieni─Ö┼╝y─ç cz─Ö┼Ť─ç portfela ÔÇô ale to ja decyduj─Ö kiedy.

      ­čÖé

      Pozdrawiam serdecznie,
      Jacek

      • Hej,

        ┼Üwietna robota, ale musz─Ö dopyta─ç, bo dopiero zaczynam raczkowa─ç w kwestii inwestowania. Co je┼Ťli planuj─Ö za powiedzmy 5-10 lat sobie te dywidendy wyp┼éaca─ç? Czy warto teraz kupowa─ç ETF reinwestuj─ůcy, a p├│┼║niej go sprzeda─ç i kupi─ç wyp┼éacaj─ůcy dywidendy, czy mo┼╝e jednak od razu wyp┼éacaj─ůcy dywidendy?

        • Cze┼Ť─ç Marek,

          Je┼Ťli za 5 czy 10 lat b─Ödziesz chcia┼é sprzeda─ç ETF reinwestuj─ůcy dywidendy, mo┼╝e si─Ö okaza─ç, ┼╝e masz spory podatek do zap┼éacenia (od zysk├│w kapita┼éowych). Ja bym od razu kupi┼é wersj─Ö wyp┼éacaj─ůc─ů dywidendy je┼Ťli wiesz, ┼╝e pr─Ödzej czy p├│┼║niej b─Ödziesz chcia┼é je otrzymywa─ç w formie got├│wki.

          • Hej Marek,

            Dzi─Öki za komentarz!

            Mam zdanie odr─Öbne w tym zakresie ni┼╝ Konrad. ­čÖé

            Wychodz─Ö z za┼éo┼╝enia (podobnie jak Buffett), ┼╝e wol─Ö sam decydowa─ç o momencie wyp┼éaty got├│wki ÔÇô w mi─Ödzyczasie mo┼╝e pracowa─ç wi─Ökszy kapita┼é, bo nie p┼éac─Ö podatku ÔÇ×BelkiÔÇŁ od dywidend w Polsce, ani nie ponosz─Ö koszt├│w reinwestycji (prowizje maklerskie, po┼Ťlizgi cenowe, spready). Jak powiedzia┼é Buffett ÔÇô wyp┼éaci┼é ze swojej sp├│┼éki dywidend─Ö tylko raz w latach 60. XX wieku i to pewnie dlatego, ┼╝e w tym czasie by┼é chyba w ┼éazience jak zapada┼éa ta decyzja. ­čśë

            Niech przem├│wi─ů liczby: mamy 100 000 kapita┼éu i ka┼╝dego roku 3% dywidendy, a nast─Öpnie inwestujemy 10 lat i reinwestujemy dywidende (zak┼éadam dla uproszczenia, ┼╝e otrzymujemy tylko dywidendy, a kurs inwestycji stoi w miejscu). Przy p┼éaceniu podatku 19% ka┼╝dego roku od dywidendy, po 10 latach mamy 124 000 kapita┼éu. Bez p┼éacenia podatku od dywidendy mamy 134 000. Jasnym jest, ┼╝e w drugim przypadku zap┼éacimy wi─Öcej podatku, ale netto wci─ů┼╝ zarobimy wi─Öcej ponad 5000.

            Dywidenda w formie got├│wki to wr─Öcz fetysz po┼Ťr├│d inwestor├│w indywidualnych, o czym m├│wi┼é u mnie w wywiadzie m.in. Meb Faber (ta moda do Polski przychodzi w┼éa┼Ťnie z USA). To te┼╝ pow├│d, dla kt├│rego ludzie ch─Ötniej kupuj─ů takie ETF (w USA nie ma nawet akumuluj─ůcych ETF). Zdaj─Ö sobie spraw─Ö, ┼╝e jestem w mniejszo┼Ťci z tak─ů opini─ů, ale to w pewien spos├│b wr─Öcz fascynuj─ůcy fenomen nieracjonalno┼Ťci bior─ůc pod uwag─Ö czyst─ů matematyk─Ö i obowi─ůzuj─ůce obecnie prawo podatkowe.

            Co do argumentu, ┼╝e zap┼éacisz wi─Ökszy podatek w przysz┼éo┼Ťci. Tak, poniewa┼╝ przez ca┼éy czas pracowa┼é wi─Ökszy dla Ciebie kapita┼é, bo nie p┼éaci┼ée┼Ť na bie┼╝─ůco podatku Belki od dywidend. Ale to zaleta, a nie wada ÔÇô mog┼ée┼Ť wypracowa─ç wi─Ökszy zysk! Odroczenie podatku, czyli zatrzymanie kapita┼éu przy sobie dzia┼éa na nasz─ů korzy┼Ť─ç. ­čÖé

            Sprawa kolejna ÔÇô je┼Ťli sprzedasz ETF akumuluj─ůcy ze strat─ů, nie ma ┼╝adnego podatku. Tymczasem w przypadku ETF dystrybuuj─ůcego dywidend─Ö podatek od niej zap┼éacisz nawet je┼Ťli inwestycja b─Ödzie na stracie.

            ÔÇ×Dywidend─ÖÔÇŁ zatem mo┼╝na sobie w przysz┼éo┼Ťci organizowa─ç samemu, przy okazji wspieraj─ůc np. rebalansowanie ÔÇô czyli przywracanie wag w portfelu.

            Pozdrawiam serdecznie,
            Jacek

            PS. O ile matematycznie akumuluj─ůcy ETF b─Ödzie wypada┼é lepiej, tak rozumiem argument behawioralny — je┼Ťli kto┼Ť lepiej czuje si─Ö z got├│wk─ů i to mu pomaga w lepszym inwestowaniu, OK. ­čÖé

          • Dzi─Ökuj─Ö bardzo za odpowied┼║ zar├│wno tobie Konradzie jak i Jackowi. Dwa r├│┼╝ne podej┼Ťcia i dwie opcje. Musz─Ö wybra─ç najlepsz─ů opcj─Ö dla siebie ­čÖé

          • Marek, s┼éuszne podej┼Ťcie. ­čÖé Na koniec dnia inwestowanie to nie tylko liczby, ale i emocje i psychologia.

            Na IKE/IKZE faktycznie akumuluj─ůce ETF maj─ů mniejszy sens ni┼╝ na kontach opodatkowanych (cho─ç nadal on jest wg. mnie). I warto tej formu┼éy kont emerytalnych korzysta─ç, bo to darmowy obiad podatkowy.

            Natomiast w sumie w Polsce to jest „luka” prawna, bo jak obserwuj─Ö w innych krajach podatek od dywidendy jest do zap┼éaty w danym roku podatkowym (np. Szwajcaria) nawet w przypadku ETF akumuluj─ůcych. Wi─Öc jak ETF zrobi─ů si─Ö zbyt popularne… ­čśë

            Pozdrawiam,
            Jacek

          • @Jacek
            Ta „luka” jest w wi─Ökszo┼Ťci europejskich kraj├│w, wi─Öc luk─ů bym tego nie nazywa┼é. Tak samo jak u nas jest m.in. w Portugalii, Belgii, Hiszpanii, we W┼éoszech, we Francji czy w S┼éowenii. W Irlandii jest inny system, w Niemczech jeszcze inny, w UK te┼╝ inny, w Holandii r├│wnie┼╝ inny.

  2. Cze┼Ť─ç Jacku,

    Je┼╝eli chodzi o kwesti─Ö podatkow─ů nakre┼Ťlon─ů w ostatniej 12 minucie podcastu to mimio i┼╝ jestem rezydentem podatkowym Austrii to wiem ┼╝e nale┼╝y zawsze bra─ç stawk─Ö podatkow─ů uj─Öt─ů w um├│wie o unikaniu podw├│jnego opodatkowania zwykle jest to 15% i w powy┼╝ej wyminionym przypadku naawet je┼Ťli USA pobior─ů nam 30% my z powy┼╝szej umowy mo┼╝emy tylko przyzna─ç sobie 15% i z tego powodu musimy jeszcze 4% do Polskiego fiskusa dop┼éaci─ç.

    Wiem jeszcze r├│wnie┼╝ ┼╝e ka┼╝dy kraj posiada dodatkowe wnioski kt├│re mo┼╝na wype┼éni─ç i wys┼éa─ç do urz─Öd├│w skarbowych w danych krajach, ┼╝e mamy nadp┼éacony podatek u nich tyle ┼╝e do tego potrzebne jest jeszcze wsparcie od strony urz─Ödu skarbowego z naszego kraju. W tej sytuacji nale┼╝y jednak wzi─ů─ç pod uwag─Ö to czy wysi┼éek i czas w to w┼éo┼╝ony si─Ö op┼éaci. Wszystko zale┼╝y ile jeste┼Ťmy w stanie odzyska─ç spowrotem.

    Wiem jeszcze ┼╝e w zale┼╝no┼Ťci od kraju mo┼╝na ten nadp┼éacony podatek odzyska─ç od 2 do 5 lat wstecz.

    Pozdrawiam

    • Hej Adrian,

      Dzi─Öki za dodatkowe info. ­čÖé

      Niestety masz racj─Ö — zap┼éacenie 30% (w przypadku akcji, bo do ETF i tak nie ma dost─Öpu w USA) niestety nadal oznacza dop┼éat─Ö tych 4% w Polsce. To oznacza, ┼╝e polskie domy maklerskie do ameryka┼äskich akcji po prostu si─Ö nie kalkuluj─ů — u broker├│w zagranicznych mo┼╝na ten podatek w USA obni┼╝y─ç do 15%).

      Co do tej nadp┼éaty — masz na my┼Ťli na przyk┼éad przypadek, gdy kto┼Ť w USA zap┼éaci┼é 30% zamiast 15%?

      Pozdrawiam,
      Jacek

  3. Tak, niekt├│re zagraniczne urz─Ödy skarbowe np. irlandki daje mo┼╝liwo┼Ť─ç ubiegania si─Ö o nadp┼éacony podatek od ┼║r├│d┼éa.

    W tym przypadku w Irlandii podatek od dywidendy (od źródła) wynosi 25%.
    Z um├│w o unikaniu podw├│jnego opodatkowania mo┼╝emy 15% sobie uzna─ç. Do polskiego fiskusa dop┼éacamy 4% od dywidendy brutto a t─ů nadp┼éat─Ö w tym wypadku

    25% – 15% = 10%

    Mo┼╝emy stara─ç si─Ö odzyska─ç.

    Pozdrawiam

  4. Dzien dobry
    Prosilabym o podanie kilku wskazowek odnosnie tego zdania ” najpierw opracuj strategie, plan dzialania a pozniej dobierz do tego konkretne instrumenty”. Strategia dla mamy z oszczednosciami bedzie inna niz dla corki, ktora ma tylko wyksztalcenie i prace?. Wiem ze to temat rzeka ale moze sa jakies podstawowe zasady.

    • Cze┼Ť─ç Halina,

      Dzi─Ökuj─Ö za komentarz! ­čÖé

      Planuje do dwóch tygodni bardzo obszerny artykuł w tym temacie, tak by wszystko było jasne.

      Je┼Ťli masz 15 minut, polecam ogl─ůdn─ů─ç m├│j film na YouTube, gdzie pokazuj─Ö „sk┼éadowe” portfeli, z kt├│rych mo┼╝na komponowa─ç swoje w┼éasne.

      M├│wi─ůc kr├│tko — b─Ödziesz mog┼éa sama sobie „zaprojektowa─ç” portfel wg. w┼éasnych preferencji co do zysku i ryzyka. ­čÖé

      Je┼Ťli kto┼Ť chce wi─Öcej jest mo┼╝liwo┼Ť─ç dobrania te┼╝ portfeli aktywnych. Raz na tydzie┼ä minimum b─Öd─Ö stara┼é si─Ö wrzuca─ç w formie podcastu/bloga/YouTube nowe materia┼éy.

      Pozdrawiam serdecznie,
      Jacek

  5. Jacku,

    Posiadam konto IKZE w mbanku chcia┼ébym zacz─ů─ç inwestowa─ç w zagraniczne ETF. Czy dobrze rozumiem ┼╝e kupuj─ůc akcje/ ETF na londy┼äskiej gie┼édzie nie ponios─Ö ┼╝adnych podatk├│w u ┼║r├│d┼éa ( od zysk├│w kapita┼éowych i od wyp┼éaconych dywidend)

    https://www.mdm.pl/ui-pub/site/oferta_indywidualna/rynki_zagraniczne/szczegoly_zlecen_na_rynkach_zagranicznych

    „Opodatkowanie dochod├│w kapita┼éowych

    Uzyskane dochody z inwestycji na rynkach zagranicznych opodatkowane s─ů analogicznie jak dla dochod├│w gie┼édowych uzyskanych na gie┼édzie polskiej.

    Dywidendy sp├│┼éek nabytych na rynkach zagranicznych s─ů opodatkowane u ┼║r├│d┼éa wg. odpowiedniej, podstawowej stawki podatkowej dla danego rynku / kraju rejestracji instrumentu bazowego (np. USA – 30%, Niemcy – 26,375%, Wielka Brytania – 0%).”

    • Cze┼Ť─ç Arku,

      Inaczej sprawa ma si─Ö z ETF, a inaczej z akcjami.

      W przypadku ETF nie ma znaczenia, gdzie jest on notowany, tylko gdzie zarejestrowana jest firma wystawiaj─ůca ten papier do obrotu. Zatem je┼Ťli ETF jest notowany na LSE, ale kraj wystawcy (domicile) to Irlandia, to od dywidend mo┼╝e by─ç potr─ůcony podatek u ┼║r├│d┼éa (p┼éaci go wystawca ETF, nie Ty).

      Przyk┼éadowo we┼║my ETF na S&P 500, notowany na LSE, a wystawca jest z Irlandii ÔÇô zanim wystawca otrzyma dywidend─Ö na swoje konto, pobrany b─Ödzie w USA podatek u ┼║r├│d┼éa 15%. Ty otrzymasz 85% dywidendy (albo tyle b─Ödzie reinwestowane w przypadku ETF akumuluj─ůcego). Natomiast jako, ┼╝e ┼Ťmigasz na koncie IKZE, to ju┼╝ w Polsce nie p┼éacisz nic.

      W przypadku inwestowania w akcje sp├│┼éek notowanych na LSE dywidendy otrzymasz w kwocie brutto, a wi─Öc 100%, czyli tak jak napisa┼ée┼Ť (ale ju┼╝ USA 30%, itd.). Tak wi─Öc tu dobrze kombinujesz. ­čÖé

      Pozdrawiam serdecznie,
      Jacek

      • Bardzo dzi─Ökuj─Ö za odpowied┼║.

        My┼Ťla┼éem ┼╝e b─Öd─Ö tak sprytny i inwestuj─ůc przez IKZE w ETF akumulacyjne notowane w Londynie uda mi si─Ö omin─ů─ç wszystkie podatki, ale niestety wi─Ökszo┼Ť─ç wystawc├│w jest z Irlandii wi─Öc nawet te parasole nie uchroni─ů mnie przed 15% opodatkowaniem :/

        Gratuluje ┼Ťwietnego bloga pozdrawiam,
        Arek

        • Dzi─Öki, Arek!

          Tu dodam jeden niuans: w przypadku inwestowania w obligacje, np. w USA, podatku u ┼║r├│d┼éa nie b─Ödzie — zatem w ramach IKE/IKZE mo┼╝na w takie instrumenty inwestowa─ç bez podatku. ­čÖé

          Pozdrawiam,
          Jacek

Napisz sw├│j komentarz

Zaprojektuj sw├│j portfel inwestycyjny

ST to oprogramowanie, kt├│re w prosty spos├│b pozwoli Ci dobra─ç strategi─Ö inwestycyjn─ů, spe┼éniaj─ůc─ů Twoje potrzeby i wymagania.